21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Puro Galaksisi rakamlarla

Puro Galaksisi rakamlarla
Veri kaynağı
NASA, ESA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Uzaklık12 milyon ışık yılı
Yıldız oluşumuSamanyolu'nun ~10 katı
Görünür parlaklık8,4 kadir
Genç kütleli küme197
SN 2014J uzaklığı11,5 milyon ışık yılı
Pulsarın dönme süresi1,37 saniye

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Puro Galaksisi'nin (M82) uzaklığını, yıldız oluşum hızını, parlaklığını ve içindeki bazı özel nesneleri rakamlarla özetliyor.

Galaksi 12 milyon ışık yılı uzakta ve görünür parlaklığı 8,4 kadir. En dikkat çekici satır yıldız oluşumu: hız, Samanyolu'nun yaklaşık 10 katı olarak veriliyor. Merkezde ise 197 genç ve kütleli küme sayılmış.

Listede galaksinin içindeki iki özel nesneyle ilgili rakamlar da var:

  • SN 2014J uzaklığı: 11,5 milyon ışık yılı. Galaksinin 12 milyon ışık yılı olan uzaklığından yaklaşık 0,5 milyon ışık yılı daha az; iki değer birbirine yakın.
  • Pulsarın dönme süresi: 1,37 saniye. Yani pulsar saniyeden biraz uzun bir sürede bir kez dönüyor.

Bu rakamlar bir arada okunduğunda galaksinin yıldız oluşumu bakımından Samanyolu'ndan belirgin biçimde hızlı olduğu görülüyor.

Veriler NASA ve ESA'ya dayanıyor. Galaksiyi daha geniş anlatan Puro Galaksisi (M82) yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Puro Galaksisi (M82), Büyükayı yönünde bir "yıldız patlaması" (starburst) galaksisidir; Messier kataloğunda 82. sırada yer alır, NGC 3034 ve Arp 337 adlarını da taşır. Galaksiyi neredeyse kenardan, yaklaşık 80 derecelik bir eğimle görürüz; uzun ve ince biçimi nedeniyle "puro" denir. Gerçek çapı yaklaşık 40.000 ışık yılıdır, yani Samanyolu'ndan belirgin biçimde küçüktür; buna karşın ışıması Samanyolu'ndan yaklaşık beş kat, merkez bölgesininki yaklaşık yüz kat fazladır.

Samanyolu'nda yıldız oluşum hızı yılda yaklaşık 3 Güneş kütlesidir; yıldız patlaması galaksilerinde yılda yüz Güneş kütlesine çıkabilir. Patlamanın komşu M81 ile yaşanan yakın geçişle başladığı düşünülür; gökbilimcilerin tahminlerine göre bu geçiş yaklaşık 200-500 milyon yıl önce oldu. Hubble 2005'te çekirdekte 197 genç ve kütleli küme buldu; ortalama küme kütlesi yaklaşık 200.000 Güneş'tir.

Sık sorulanlar

SN 2014J neden önemliydi?

21 Ocak 2014'te Londra Üniversitesi Gözlemevi'nde Steve Fossey ve dört öğrencisi tarafından fark edilen bu Tip Ia süpernova, 42 yılda keşfedilen en yakın Tip Ia süpernovası oldu ve 31 Ocak'ta yaklaşık 10,5 kadirle en parlak hâline ulaştı. NASA'ya göre Tip Ia süpernovaları tutarlı tepe parlaklıkları sayesinde uzaklık ölçmenin en iyi araçlarındandır.

Pulsarı özel yapan nedir?

NuSTAR verileri, M82 X-2 adlı kaynaktan gelen X-ışını titreşimini ortaya çıkardı. Bu nötron yıldızı eşinin etrafında yaklaşık 2,5 günde dolanır. Yaklaşık on milyon Güneş'e eşdeğer enerji yayar; bu, kütlesine göre kuramsal üst sınırın (Eddington sınırı) yaklaşık 100 katıdır.

Uzaklık tam olarak 12 milyon ışık yılı mı?

Hayır; NASA ve ESA yaklaşık 12 milyon ışık yılı verir, bağımsız ölçümler ise 11,4 ile 12,4 milyon ışık yılı arasında değişir.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar