21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Algol'ün temel sayıları

Algol'ün temel sayıları
Veri kaynağı
Gökbilim literatürü (CHARA girişim ölçümleri, TESS)
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Tutulma dönemi2,867 gün
Tutulma süresiyaklaşık 10 saat
Parlaklık (normal)2,1 kadir
Parlaklık (tutulmada)3,4 kadir
Uzaklıkyaklaşık 94 ışık yılı
Yıldız sayısı3
Üçüncü yıldızın dönemi680 gün

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Algol'ün neden periyodik olarak sönükleştiğini anlamak için gereken temel sayıları bir araya getiriyor.

Parlaklık değişimi iki değerle verilmiş: normal durumda 2,1 kadir, tutulma sırasında 3,4 kadir. Aradaki fark 1,3 kadirdir; kadir ölçeğinde büyük sayı daha sönük demektir, yani tutulmada yıldız belirgin biçimde sönükleşir. Bu sönük evre yaklaşık 10 saat sürer, tutulmalar ise 2,867 günde bir tekrarlanır. Bir dönem yaklaşık 69 saat ettiğinden, yıldız dönemin çok büyük bölümünde normal parlaklığında kalır.

Sistemin yapısına ilişkin satırlar da var:

  • Yıldız sayısı: 3.
  • Üçüncü yıldızın dönemi: 680 gün; bu, 2,867 günlük tutulma döneminden çok daha uzun.
  • Uzaklık: yaklaşık 94 ışık yılı.

Veriler gökbilim literatürüne, özellikle CHARA girişim ölçümlerine ve TESS gözlemlerine dayanıyor. Ayrıntılar için Algol yazısını okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Algol (Beta Persei), Perseus takımyıldızında yer alan üçlü bir sistemdir. Adı Arapça raʾs al-ghūl ifadesinden gelir; "gulyabaninin başı" demektir. Yunan geleneğinde bu nokta, Perseus'un elinde tuttuğu Medusa'nın kesik başıdır. Sönükleşme, yıldızın gerçekten sönmesinden değil, iki yıldızın birbirinin önünden geçmesinden kaynaklanır; Algol bu yüzden örten çift yıldız kavramının ilk ve en bilinen örneğidir.

İçteki çift olan Aa1 ve Aa2, birbirinin çevresinde 2,867 günde döner. Aa1 sıcak ve parlak bir ana kol yıldızıdır (B8 V); Aa2 ise çok daha soğuk ve sönük bir altdevdir (K0 IV). Yörünge düzlemi bize neredeyse kenardan bakar (eğim yaklaşık 98,7°), bu yüzden her turda biri ötekinin önünden geçer. Soğuk Aa2, Aa1'in önüne geldiğinde ışığın büyük kısmı kapanır; buna birincil minimum denir. Tarihte bu düzeni 1783'te John Goodricke ileri sürdü, tayf ölçümleriyle 1889'da Hermann Carl Vogel doğruladı.

Sık sorulanlar

Sönükleşmeyi izlemek için alet gerekir mi?

Hayır. Algol'ü Mirfak ve Almach ile karşılaştırmak yeterlidir; normalde onlar kadar parlaktır, tutulmada yaklaşık üçte bir parlaklığa iner. Sönük evre yalnızca yaklaşık 10 saat sürdüğü için doğru geceyi hesaplamak gerekir.

İkincil minimum da görülür mü?

Çıplak gözle görülmez; çok sığdır. Ancak TESS gibi uzay teleskoplarının ölçümlerinde fark edilir.

Üçüncü yıldız tutulmaya yol açar mı?

Hayır; tutulmalar içteki çiftten gelir. Üçüncü yıldız Ab bu çifti yaklaşık 2,69 gökbilimsel birim uzaklıktan 680 günde dolanır.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar