Algol'ün temel sayıları

- Veri kaynağı
- Gökbilim literatürü (CHARA girişim ölçümleri, TESS)
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Tutulma dönemi 2,867 gün Tutulma süresi yaklaşık 10 saat Parlaklık (normal) 2,1 kadir Parlaklık (tutulmada) 3,4 kadir Uzaklık yaklaşık 94 ışık yılı Yıldız sayısı 3 Üçüncü yıldızın dönemi 680 gün
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Algol'ün neden periyodik olarak sönükleştiğini anlamak için gereken temel sayıları bir araya getiriyor.
Parlaklık değişimi iki değerle verilmiş: normal durumda 2,1 kadir, tutulma sırasında 3,4 kadir. Aradaki fark 1,3 kadirdir; kadir ölçeğinde büyük sayı daha sönük demektir, yani tutulmada yıldız belirgin biçimde sönükleşir. Bu sönük evre yaklaşık 10 saat sürer, tutulmalar ise 2,867 günde bir tekrarlanır. Bir dönem yaklaşık 69 saat ettiğinden, yıldız dönemin çok büyük bölümünde normal parlaklığında kalır.
Sistemin yapısına ilişkin satırlar da var:
- Yıldız sayısı: 3.
- Üçüncü yıldızın dönemi: 680 gün; bu, 2,867 günlük tutulma döneminden çok daha uzun.
- Uzaklık: yaklaşık 94 ışık yılı.
Veriler gökbilim literatürüne, özellikle CHARA girişim ölçümlerine ve TESS gözlemlerine dayanıyor. Ayrıntılar için Algol yazısını okuyabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Algol (Beta Persei), Perseus takımyıldızında yer alan üçlü bir sistemdir. Adı Arapça raʾs al-ghūl ifadesinden gelir; "gulyabaninin başı" demektir. Yunan geleneğinde bu nokta, Perseus'un elinde tuttuğu Medusa'nın kesik başıdır. Sönükleşme, yıldızın gerçekten sönmesinden değil, iki yıldızın birbirinin önünden geçmesinden kaynaklanır; Algol bu yüzden örten çift yıldız kavramının ilk ve en bilinen örneğidir.
İçteki çift olan Aa1 ve Aa2, birbirinin çevresinde 2,867 günde döner. Aa1 sıcak ve parlak bir ana kol yıldızıdır (B8 V); Aa2 ise çok daha soğuk ve sönük bir altdevdir (K0 IV). Yörünge düzlemi bize neredeyse kenardan bakar (eğim yaklaşık 98,7°), bu yüzden her turda biri ötekinin önünden geçer. Soğuk Aa2, Aa1'in önüne geldiğinde ışığın büyük kısmı kapanır; buna birincil minimum denir. Tarihte bu düzeni 1783'te John Goodricke ileri sürdü, tayf ölçümleriyle 1889'da Hermann Carl Vogel doğruladı.
Sık sorulanlar
Sönükleşmeyi izlemek için alet gerekir mi?
Hayır. Algol'ü Mirfak ve Almach ile karşılaştırmak yeterlidir; normalde onlar kadar parlaktır, tutulmada yaklaşık üçte bir parlaklığa iner. Sönük evre yalnızca yaklaşık 10 saat sürdüğü için doğru geceyi hesaplamak gerekir.
İkincil minimum da görülür mü?
Çıplak gözle görülmez; çok sığdır. Ancak TESS gibi uzay teleskoplarının ölçümlerinde fark edilir.
Üçüncü yıldız tutulmaya yol açar mı?
Hayır; tutulmalar içteki çiftten gelir. Üçüncü yıldız Ab bu çifti yaklaşık 2,69 gökbilimsel birim uzaklıktan 680 günde dolanır.












