Yukarıdaki Tehlike (Skyline)

Bir sabah Los Angeles'ın üzerine mavi ışıklar iner ve bu ışığa bakan herkes büyülenmiş gibi kendinden geçer. Yukarıdaki Tehlike, görsel efekt dünyasından gelen Colin ve Greg Strause kardeşlerin yönettiği 2010 yapımı bir istila filmi. Hikâyenin neredeyse tamamı tek bir gökdelen dairesinde geçiyor; dünyanın sonunu pencereden izleyen bir avuç insanın gözünden anlatılan bir felaket.

Konusu

Jarrod ile sevgilisi Elaine, Jarrod'un en yakın arkadaşı Terry'nin doğum günü için Los Angeles'a gelir. Eğlenceli bir gecenin ardından şafak vakti gökten süzülen mavi ışıklar, onlara bakan insanları hipnotize eder ve dev uzay araçlarının içine çeker. Hayatta kalanlar, Terry'nin lüks dairesinde saklanarak dışarıdaki dev makinelerin, ahtapotu andıran avcıların ve ordunun karşı saldırısının ortasında kaçış yolu arar. Bir yandan da Jarrod'un mavi ışıkla karşılaştıktan sonra bedeninde bir şeylerin değişmeye başladığı anlaşılır.

Yapım

Strause kardeşler, görsel efekt şirketi Hydraulx'in sahipleri; film de bu şirketin yapım ortaklığıyla, Rogue ve Relativity Media ile birlikte hazırlandı. Çekimler Şubat 2010'da Marina del Rey'de başladı ve 31 Mart'a kadar sürdü; aksiyonun büyük bölümü Greg Strause'un yaşadığı gökdelen dairesinde çekildi. Fiziksel çekim yalnızca 500 bin dolara mal oldu; görsel efektlerle birlikte toplam bütçe 10-20 milyon dolar arasında kaldı.

Bu düşük bütçe, filmin en çok konuşulan yanı oldu: Görüntüler, kendisinden çok daha pahalı yapımlarla yarışabilecek düzeydeydi. Ancak film, Sony'nin aynı yıllarda hazırladığı Dünya İstilası: Los Angeles Savaşı ile de tartışmaya girdi. Hydraulx, Sony'nin filminde efekt işi üstlenmişti ve stüdyo, kardeşlerin bu işten edindikleri olanakları kendi istila filmleri için kullandığından şüphelendi. Sony, Mart 2011'de yaptığı açıklamada incelemeler sonucunda Yukarıdaki Tehlike'de kendi filmine ait hiçbir efektin kullanılmadığına ikna olduğunu bildirerek tahkimden çekildi.

Kadroda Eric Balfour, Scottie Thompson, Brittany Daniel, David Zayas ve Donald Faison yer alıyor. Film ABD'de 12 Kasım 2010'da vizyona girdi; eleştirmenlerden çok sert tepki aldı ama 68,3 milyon dolarlık hasılatla bütçesini rahatça çıkardı ve bir seriye dönüştü: Beyond Skyline (2017), Skylines (2020) ve Skyline: Warpath (2025).

Bilimsel karne

Filmin istilacıları, insanları ışıkla cezbedip toplayan ve beyinlerini kendi canlı makinelerinde kullanan bir uygarlık olarak çiziliyor. Işıkla tuzak kurma fikri doğada yabancı değil: Pek çok böcek ışığa yönelir ve bazı derin deniz canlıları avlarını ışık saçan organlarla kandırır. Ancak insan beyninin, bambaşka bir gezegende evrimleşmiş bir yaşam biçiminin parçası olarak doğrudan çalışabileceği fikri biyolojik açıdan son derece zayıf. Dünya'daki tüm canlılar ortak bir kökeni ve ortak bir biyokimyayı paylaşırken bile, organ nakli için dokuların uyumu titizlikle aranıyor; başka bir dünyanın canlısıyla böyle bir uyum çok daha olası dışı.

Film bir başka soruyu da istemeden gündeme getiriyor: Uzaydan bakan biri, insanlığı ilk nerede fark eder? Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan çekilen fotoğraflar, Los Angeles gibi büyük şehirlerin gece ışıklarının yörüngeden ne kadar belirgin göründüğünü gösteriyor. Dünya'nın gece yüzündeki yapay ışıklar, başka bir uygarlığın bizi fark etmesini sağlayabilecek işaretlerden biri sayılabilir; filmde ışık, tam tersine, insanları yakalayan tuzağın kendisi.

Filmin bilimsel açıdan en zorlayıcı sahnesi ise ana gemiye atılan nükleer füzenin ardından geminin kendini onarması. Kendini yenileyebilen, canlı dokuyu andıran bir teknoloji bilimkurgunun sevilen fikirlerinden; bugünkü bilim böyle bir malzemeyi küçük ölçekli kendi kendini onaran polimerler dışında tanımıyor.

Etkisi

Yukarıdaki Tehlike, düşük bütçeyle büyük efekt yapılabileceğini gösteren örneklerden biri olarak anılıyor. Hikâyesi ve karakterleri eleştirilse de, şehrin üzerine çöken dev gemiler ve mavi ışık görüntüsü türün akılda kalan imgeleri arasına girdi. Benzer bir istilayı çok daha büyük ölçekte anlatan Kurtuluş Günü ile karşılaştırmak da ilginç: Biri dünyayı, öteki tek bir apartman dairesinin penceresini merkeze alıyor.

Kısaca

• Yönetmenler: Colin ve Greg Strause (Strause Kardeşler)
• Gösterim: 12 Kasım 2010 (ABD), 94 dakika
• Bütçe ve gişe: 10-20 milyon dolar bütçe, 68,3 milyon dolar hasılat
• Seri: Beyond Skyline (2017), Skylines (2020), Skyline: Warpath (2025)
• Bilim: Başka bir gezegenin canlısıyla insan beyninin uyumu biyolojik olarak çok zayıf bir fikir