Avatar: Suyun Yolu (Avatar: The Way of Water)

Avatar: Suyun Yolu, ilk filmden on üç yıl sonra Pandora'ya dönüyor; bu kez ormanlardan okyanusa. James Cameron, devam filminde Jake Sully ile Neytiri'nin kurduğu aileyi merkeze alıyor ve onları uydunun mercan resiflerinde yaşayan bir deniz klanının arasına bırakıyor. Su altında performans yakalama gibi zor bir tekniği ilk kez bu ölçekte kullanan film, 2022'nin en çok hasılat yapan yapımı oldu. Serinin genel sırası için Avatar izleme sırası sayfamıza bakabilirsiniz.

Konusu

Not: Bu bölüm ilk filmin sonuna dair ipucu içerir. Na'vi'lerin Dünya'dan gelen şirketi Pandora'dan kovmasının üzerinden on altı yıl geçmiştir. Artık Na'vi bedeninde yaşayan Jake Sully, Neytiri ve çocuklarıyla Omaticaya klanının arasında huzurlu bir hayat sürmektedir. Ailede iki oğul Neteyam ve Lo'ak, küçük kız Tuk, Grace Augustine'in avatarından doğan gizemli kız Kiri ve Pandora'da kalan bilim insanlarının büyüttüğü insan çocuğu Spider vardır.

Ancak insanlar geri döner. Üstelik aralarında, ölmüş bir askerin anılarının yüklendiği bir Na'vi bedeninde yeniden hayata dönen Albay Miles Quaritch de vardır. Ailesini ve klanını korumak isteyen Jake, ormanı terk eder ve doğu denizindeki resiflerde yaşayan Metkayina klanına sığınır. Ormanda büyüyen çocuklar, suyla iç içe yaşayan bu halkın yollarını öğrenmek zorundadır. Lo'ak, balinaya benzeyen son derece zeki tulkun türünden sürgün bir bireyle dostluk kurar; Kiri ise Pandora'nın doğasıyla açıklayamadığı bir bağ hisseder.

Yapım ve oyuncular

Senaryoyu Cameron, Rick Jaffa ve Amanda Silver yazdı; hikâyeye Josh Friedman ile Shane Salerno da katkı verdi. Cameron, ikinci ve üçüncü filmi art arda çekmeyi tercih etti: Ön çekimler 15 Ağustos 2017'de Kaliforniya'nın Manhattan Beach kentinde başladı, ana çekimler 25 Eylül 2017'de başladı, yapım ardından Yeni Zelanda'nın Wellington kentine taşındı. Salgın nedeniyle duran canlı çekimler Haziran 2020'de yeniden başladı ve Eylül 2020'de tamamlandı.

Filmin en zorlu yanı, su altında oyunculuk kaydetmekti. Hava kabarcıkları algılayıcıları bozabileceği için oyuncular tüplü dalış donanımı kullanmadan, nefeslerini tutarak oynadı. Su kızılötesi ışığı soğurduğu için hareket yakalama sisteminde kızılötesi yerine morötesi ışık kullanıldı; su altındaki ve su üstündeki iki ayrı yakalama sisteminin eş zamanlı çalışması gerekti. Kate Winslet çekimler sırasında yedi dakikayı aşan nefes tutma süresiyle bir rekor kırdı. Bazı sahneler saniyede 24, bazıları 48 kare hızında çekildi. Görüntü yönetmeni Russell Carpenter; müzikleri, James Horner'ın ilk filmdeki temalarını da kullanan Simon Franglen besteledi.

Sam Worthington ve Zoe Saldaña rollerini sürdürüyor. Sigourney Weaver bu kez Kiri'yi canlandırıyor; Stephen Lang yeniden Quaritch rolünde. Metkayina klanının liderleri Ronal ve Tonowari'yi Kate Winslet ile Cliff Curtis oynuyor. Gençler arasında Jamie Flatters, Britain Dalton, Trinity Bliss, Jack Champion ve Bailey Bass var.

Filmin dünya prömiyeri 6 Aralık 2022'de Londra'da yapıldı, ABD'de 16 Aralık 2022'de gösterime girdi. 192 dakikalık yapımın bütçesi 350 ile 460 milyon dolar arasında tahmin ediliyor. Dünya genelinde 441,7 milyon dolarla açılış yapan film, 2 milyar dolar barajını 40 günde aştı ve toplamda yaklaşık 2,33 milyar dolar hasılat elde etti. 95. Akademi Ödülleri'nde en iyi film dahil dört dalda aday gösterildi ve en iyi görsel efekt Oscar'ını kazandı. Film 7 Haziran 2023'te Disney+'ta yayına girdi.

Bilim ne diyor?

Filmin okyanus dünyası, gezegen biliminin bugün en çok ilgilendiği sorulardan birine dokunuyor: Yaşam için en önemli koşul sıvı su. NASA, yaşanabilir bölgeyi tam da bu ölçütle, yani bir gezegenin yüzeyinde sıvı suyun bulunabileceği yıldız uzaklığıyla tanımlıyor. Pandora kurguda bir gaz devinin uydusu; Güneş Sistemi'nde de en umut verici okyanuslar gaz devlerinin uydularında. Jüpiter'in uydusu Europa'nın buz kabuğunun altındaki tuzlu okyanus, NASA'ya göre Dünya'daki okyanusların toplamından yaklaşık iki kat fazla su barındırabilir. Satürn'ün uydusu Enceladus'un okyanusundan uzaya fışkıran jetlerde Cassini aracı organik moleküller ve okyanus tabanında sıcak su ile kayanın etkileştiğine işaret eden izler buldu.

Ancak bu okyanuslar Pandora'nınkiler gibi güneşli resifler değil; kilometrelerce kalınlıktaki buzun altında, karanlıkta duruyor. Enceladus'ta buz kabuğunun ortalama 20-25 kilometre kalınlıkta olduğu düşünülüyor. Orada yaşam varsa, büyük olasılıkla Dünya'nın derin deniz bacalarının çevresindeki mikroplara benzer bir şey olacak, tulkunlara değil.

Filmdeki tulkunlar, Dünya'daki balinalar gibi zeki, sosyal ve kendi kültürü olan canlılar olarak çiziliyor. Bu kurgu, başka bir dünyada zekânın karada değil suda da gelişebileceği fikrini işliyor; bilim bunu dışlamıyor, ama elimizde böyle bir örnek yok. Su altı yakalama tekniğinde morötesi ışığa geçilmesinin nedeni ise gerçek bir fizik kuralı: Su, kızılötesi ışığı çok kısa mesafede soğurur. Cameron'ın uzun süredir derin deniz keşfiyle ilgilenmesi, filmin okyanusa duyduğu hayranlığa da yansıyor.

Etkisi

Suyun Yolu, salgın sonrası dönemde sinema salonlarına izleyici çeken en büyük yapımlardan biri oldu ve Türkiye dahil birçok ülkede tüm zamanların en çok hasılat yapan filmi unvanını aldı. Su altında performans yakalamanın mümkün olduğunu göstermesi, görsel efekt alanında yeni bir eşik sayıldı. Hikâye, aynı çekim döneminde çekilen Avatar: Ateş ve Kül ile doğrudan sürüyor. Filmi izlemeden önce ilk Avatar filmini görmüş olmak, karakterlerin geçmişini anlamak için önemli.

Kısaca

• Yıl: 2022
• Yönetmen: James Cameron
• Senaryo: James Cameron, Rick Jaffa, Amanda Silver
• Süre: 192 dakika
• Oyuncular: Sam Worthington, Zoe Saldaña, Sigourney Weaver, Stephen Lang, Kate Winslet
• Müzik: Simon Franglen
• Ödüller: En iyi görsel efekt Oscar'ı