21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Ascension

1963'te gizlice Proxima Centauri'ye yola çıkan bir kuşak gemisinde, 51 yıl sonra işlenen ilk cinayet. Gerçek Orion Projesi'nden ilham alan altı bölümlük Syfy mini dizisi.

Tür
Dizi
Yıl
2014
Yönetmen / yaratıcı
Philip Levens, Adrian A. Cruz (yaratıcı)
Oyuncular
Tricia Helfer, Brian Van Holt, Gil Bellows, Brandon P. Bell, Andrea Roth, Tiffany Lonsdale
Süre / sezon
Mini dizi (6 bölüm)

Ascension, Soğuk Savaş'ın en hırslı uzay hayallerinden birini çıkış noktası alan altı bölümlük bir mini dizi. Hikâyeye göre ABD, 1963'te Proxima Centauri çevresindeki bir gezegene koloni kurmak için 600 gönüllüyü taşıyan dev bir gemiyi gizlice uzaya gönderir. Syfy'da Aralık 2014'te üç gecede yayımlanan dizi, bir kuşak gemisinde ilk kez işlenen bir cinayeti merkezine alıyor.

Konusu

Ascension, "Orion sınıfı" bir yıldızlar arası gemi. 100 yıl sürecek yolculuk boyunca hedefe ilk binenler değil, onların çocukları ve torunları ulaşacak. Dizi, kalkıştan 51 yıl sonra, gemi "geri dönüşü olmayan noktaya" yaklaşırken başlıyor. Dış dünyayla bağı 1963'te kopan gemide hayat, kalkış yılının alışkanlıklarını ve toplumsal düzenini büyük ölçüde koruyor; kaptandan bakım işçisine kadar herkesin gemideki yeri belli.

Genç bir kadın olan Lorelei Wright'ın ölü bulunması, geminin tarihindeki ilk cinayettir. Soruşturmayı yürüten yönetici subay Aaron Gault ilerledikçe, bazı yolcular görevin kendisini sorgulamaya başlar. Kaptan William Denninger, gemide perde arkasındaki gücü elinde tutan eşi Viondra, görevin kurucusunun oğlu Harris Enzmann ve olağanüstü yetenekleri olan küçük Christa gibi karakterler bu gerilimin içinde yer alır. Dizinin ortasında hikâyeye bambaşka bir boyut kazandıran büyük bir sürpriz var; onu izlerken keşfetmek en iyisi.

Yapım

Diziyi Philip Levens ve Adrian A. Cruz yarattı; Levens pilotu yazdı ve dizinin yürütücüsü oldu. Yapımcılar arasında Blumhouse Television'ın kurucusu Jason Blum da var. Syfy diziyi 13 Mart 2014'te "altı saatlik etkinlik dizisi" olarak sipariş etti. Çekimler 7 Temmuz 2014'te Kanada'nın Montreal kentinde başladı; ilk iki bölümü Stephen Williams, diğerlerini Vincenzo Natali, Rob Lieberman, Mairzee Almas ve Nicholas Copus yönetti. Kanada ile ABD'nin ortak yapımı olan dizi Kanada'da CBC'de gösterildi.

Syfy önce altı hafta sürecek haftalık bir yayın planlamıştı, ancak daha sonra diziyi 15-17 Aralık 2014 arasında her gece iki bölüm olacak şekilde yayımladı. Kadroda Tricia Helfer (Viondra), Brian Van Holt (Kaptan Denninger), Gil Bellows (Harris Enzmann), Brandon P. Bell (Gault), Andrea Roth (Dr. Juliet Bryce) ve Tiffany Lonsdale (baş astronom Emily Vanderhaus) yer alıyor.

Dizi ABD'de 1,3 ile 1,8 milyon arasında izlendi. Rotten Tomatoes'ta 33 eleştiriye göre yüzde 67, Metacritic'te 100 üzerinden 56 puan aldı; eleştirmenler karakterleri yüzeysel bulsa da fikrin bilimkurgu meraklılarını çekebileceğini yazdı. Syfy 10 Mart 2015'te devam bölümü çekmeyeceğini açıkladı.

Orion uzay aracı, NASA Glenn Araştırma Merkezi'nin Plum Brook tesisinde uzay ortamı testlerine hazırlanıyor. Bir aracın uzayda nasıl davranacağı önce yerdeki dev odalarda deneniyor.
NASA

Bilimsel karne: Orion Projesi gerçekti

Dizinin en güçlü yanı, dayandığı tarihsel fikrin gerçek olması. Yapımcı Jason Blum'un söylediğine göre ilham kaynağı, fizikçi Freeman Dyson'ın da içinde yer aldığı Orion Projesi. 1958'de başlayan bu çalışmada, General Atomics'te Ted Taylor ve Dyson'ın öncülüğündeki ekip, nükleer bombaların geminin arkasında art arda patlatılarak itki sağlandığı bir uzay aracı tasarladı. Patlamaların etkisini kalın bir "itici plaka" karşılayacak, dev amortisörler de sarsıntıyı yolcular için yumuşatacaktı. Ekip, 1959'da kimyasal patlayıcılarla çalışan bir metrelik bir modeli gerçekten uçurdu.

Proje, 1963'te imzalanan Kısmi Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması'nın atmosferde ve uzayda nükleer patlamaları yasaklaması ve Ay roketlerine yönelen ilgi nedeniyle 1964'te sona erdi. Dizinin geminin kalkış yılı olarak 1963'ü seçmesi bu yüzden anlamlı bir gönderme. Dyson 1968'de yıldızlar arası Orion tasarımları da hesapladı: Bunlardan biri ışık hızının yüzde 3,3'üne ulaşarak Alpha Centauri sistemine 133 yılda varabilecekti. Proxima Centauri'nin yaklaşık 4,25 ışık yılı uzakta olduğu düşünülürse, dizideki 100 yıllık yolculuk ortalama ışık hızının yüzde 4'ü kadar bir hız gerektiriyor; bu da Dyson'ın hesaplarıyla aynı mertebede.

Bu hızın ne anlama geldiğini görmek için bugünkü araçlarla kıyaslamak yeterli. Saniyede yaklaşık 17 kilometre hızla ilerleyen Voyager 1, doğrudan Proxima Centauri'ye yönelmiş olsaydı yolculuğu 73 bin yılı aşardı. Ascension'ın 100 yılda aynı yolu alması için yaklaşık 700 kat daha hızlı gitmesi gerekiyor. Orion fikrini çekici kılan da buydu: Kimyasal roketlerin asla ulaşamayacağı hızlar, kâğıt üzerinde nükleer patlamalarla erişilebilir görünüyordu. Ne var ki yüzlerce nükleer bombayı taşıyan, fırlatılması atmosferi radyoaktif serpintiyle kirletecek bir gemi, siyasi ve çevresel açıdan hiçbir zaman kabul görmedi.

Hedefin kendisi de gerçek: Proxima Centauri, Güneş'e en yakın yıldız ve 2016'da yaşanabilir bölgesinde Dünya kütlesine yakın bir gezegen, yıldızının çevresini yalnızca 11,2 günde dolanan Proxima b doğrulandı. Ancak bu kırmızı cüce sık sık güçlü patlamalar yapan bir yıldız ve gezegenin gerçekten yaşanabilir olup olmadığı belirsiz. Dizinin bilimsel açıdan en zayıf yanı ise kuşak gemisinin kendisi: 600 kişilik kapalı bir toplumun yüz yıl boyunca hava, su ve yiyeceğini kendi içinde döndürebilmesi bugün bile çözülmemiş bir mühendislik sorunu.

Kısaca

  • Yayın: Syfy, 15-17 Aralık 2014 (Kanada'da CBC)
  • Yaratıcılar: Philip Levens, Adrian A. Cruz
  • Bölüm: Mini dizi, 6 bölüm
  • Oyuncular: Tricia Helfer, Brian Van Holt, Gil Bellows, Brandon P. Bell, Andrea Roth
  • İlham: Freeman Dyson ve Ted Taylor'ın nükleer itkili Orion Projesi

Bunları da izleyinTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar