Evrenin yüzde 95'i ne olduğunu bilmediğimiz bir şey
NASA'nın verdiği oranlarla evrenin yüzde 68'i karanlık enerji, yüzde 27'si karanlık madde. Atomlardan oluşan sıradan madde yalnızca yüzde 5.
- Konu
- Evren
- Kaynak
- NASA
- İlgili sayfa
- https://uzaygundem.com/teoriler/karanlik-madde-nedir
Yıldızlar, gezegenler, gaz bulutları, bizler — hepsi atomlardan yapılıyoruz. NASA'nın verdiği oranlara göre bu sıradan madde, evrenin yalnızca yüzde 5'ini oluşturuyor. Geri kalanın yüzde 27'si karanlık madde, yüzde 68'i karanlık enerji. İkisinin de ne olduğunu bilmiyoruz.
Karanlık madde, ışık yaymayan ama kütleçekimiyle etkisini gösteren bir madde türü. Varlığının ilk güçlü işareti galaksilerin dönme hızlarıydı: kenarlardaki yıldızlar, görünür maddenin kütleçekimiyle açıklanamayacak kadar hızlı dolanıyor. Galaksi kümelerinin kütleçekimle ışığı bükmesi (mercek etkisi) ve kümelerin çarpışmaları da aynı sonuca işaret ediyor.
Karanlık enerji ise daha da bulanık. 1998'de uzak süpernovaların gözlenmesiyle, evrenin genişlemesinin yavaşlamak yerine hızlandığı anlaşıldı. Bu hızlanmayı sağlayan etkiye karanlık enerji deniyor. Adı, bir açıklama değil bir yer tutucu: elimizdeki tek kesin bilgi, evren genişledikçe etkisinin azalmamasıdır. Bugün kozmolojinin en büyük açık sorusu bu. İki bilinmeyenin de adında "karanlık" geçiyor, ama işleri birbirinin tersi: biri kütleçekimiyle maddeyi bir arada tutuyor, öteki evreni iterek genişlemeyi hızlandırıyor.
Ayrıntılı anlatım: Karanlık madde
