21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Sekizlik takımyıldızı bir bakışta

Sekizlik takımyıldızı bir bakışta
Veri kaynağı
IAU
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Latince adOctans (Oct)
Alan291 derece kare
Boyut sırası50. (88 içinde)
Dik açıklık−74,3° ile −90°
En parlak yıldızNu Octantis, 3,73 kadir
Adın kaynağıOktant (denizcilik aleti)

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Sekizlik (Octans) takımyıldızının adını, gökteki büyüklüğünü, konumunu ve en parlak yıldızını bir bakışta veriyor.

Takımyıldızın Latince adı Octans, kısaltması Oct. Adını oktant adlı denizcilik aletinden alıyor. Gökte 291 derece karelik bir alan kaplıyor ve 88 takımyıldız arasında 50. sırada; yani büyüklük bakımından tam ortalarda duruyor.

Dik açıklık aralığı −74,3° ile −90° arasında. Güney gök kutbunun değeri −90° olduğuna göre takımyıldız o uca kadar uzanıyor; aralığın genişliği 90 − 74,3 = 15,7 derece. Bu, takımyıldızın gökyüzünün en güney bölgesinde yer aldığını gösteriyor.

En parlak yıldız Nu Octantis, 3,73 kadir. Kadirde küçük sayı daha parlak anlamına geldiği için bu değer, çıplak gözle görülebilen ama göz alıcı olmayan bir parlaklığa işaret ediyor.

  • Ad: Octans (Oct)
  • Alan: 291 derece kare, 50. sıra
  • Dik açıklık: −74,3° ile −90°

Veriler IAU'ya dayanıyor. Daha fazlası için Sekizlik takımyıldızı yazısını okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Sekizlik'i ilginç yapan parlaklığı değil konumudur: Dünya'nın dönme ekseninin güneyde gökyüzüne uzandığı nokta, yani güney gök kutbu bu takımyıldızın içindedir. Kuzeyde bu noktanın hemen yanında Kutup Yıldızı (Polaris) durur; güneyde ise böyle parlak bir yıldız yoktur. En yakın ve görece seçilebilir aday Sigma Octantis'tir: yaklaşık 5,4-5,5 kadir parlaklığındaki bu F0 türü alt dev yaklaşık 294 ışık yılı uzaktadır. "Polaris Australis" adı 1700'lerden beri kullanılır ve IAU bu adı Eylül 2017'de resmen onaylamıştır. Parlaklığı gözün alt sınırına yakın olduğundan pratikte kimse ondan yön bulmaz; bu iş için Güney Haçı tercih edilir. Üstelik kutup noktası sabit değildir: Dünya'nın ekseni yaklaşık 25.700 yıllık bir çevrimle yalpalar.

Takımyıldızın en parlak yıldızı, adındaki harfin düşündürdüğünün aksine "alfa" değil Nu Octantis'tir. Yaklaşık 73,5 ışık yılı uzaktaki bu K1 türü alt devin yaklaşık 1.050 günde dolanan bir beyaz cüce yoldaşı vardır. 2009'dan beri öne sürülen bir ötegezegenin varlığını 2025'te yeni radyal hız ölçümleri doğrulamıştır.

Sık sorulanlar

Sekizlik Türkiye'den görülür mü?

Hayır. En kuzey sınırı −74,3° dik açıklıktadır; kuzey yarımkürede bunu ufkun üstünde görmek için enlemin yaklaşık 15,7° kuzeyden daha güneyde olması gerekir. Türkiye yaklaşık 36° ile 42° kuzey enlemleri arasındadır.

Güney gök kutbunda parlak bir yıldız var mı?

Yok. Seçilebilen en yakın aday Sigma Octantis'tir; kutba bir dereceden biraz fazla mesafededir. Daha yakın olan 6,82 kadirlik BQ Octantis ise çıplak gözle görülemez.

Nu Octantis'in gezegeni nasıl dolanıyor?

Yaklaşık 1,24 gök birimlik yörüngede, Jüpiter'in yaklaşık 2,19 katı kütleli bir dev gezegen olarak; ikili yıldızın dönüş yönüne ters, yani retrograd bir yörüngede.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar