21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

M5 rakamlarla

M5 rakamlarla
Veri kaynağı
ESA/Hubble, SEDS Messier Kataloğu
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Keşif1702 (Kirch)
Uzaklıkyaklaşık 25.000 ışık yılı
Görünür parlaklık5,6 kadir
Değişen yıldız105 (97'si RR Lyrae)

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, M5 küresel kümesinin keşfini, uzaklığını, parlaklığını ve değişen yıldız sayısını dört temel rakamda özetliyor.

Kümenin ilk kaydı 1702 yılına ve Kirch'e bağlanıyor. Uzaklık yaklaşık 25.000 ışık yılı olarak veriliyor; bu büyük mesafe, kümenin görünür parlaklığının neden 5,6 kadir gibi sönük bir değerde kaldığını anlamaya yardım ediyor. Kadir ölçeğinde küçük sayı daha parlak demek olduğundan 5,6 değeri, çok parlak olmayan ama görülebilir bir nesneyi anlatıyor.

Son satırda kümedeki 105 değişen yıldız sayılıyor ve bunların 97'sinin RR Lyrae türünde olduğu belirtiliyor. Basit bir çıkarmayla geriye 8 değişen yıldız kalıyor; yani değişen yıldızların büyük çoğunluğu aynı türden.

  • Keşif: 1702 (Kirch)
  • Uzaklık: yaklaşık 25.000 ışık yılı
  • Görünür parlaklık: 5,6 kadir
  • Değişen yıldız: 105, 97'si RR Lyrae

Veriler ESA/Hubble'a ve SEDS Messier Kataloğu'na dayanıyor. Kümenin tamamı için M5 küresel kümesi yazımıza göz atabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

M5 (Messier 5, NGC 5904), Yılan takımyıldızının baş bölümünde yer alan, Samanyolu'nun en yaşlı ve en zengin kümelerinden biri olan bir küresel küme: yüz binlerce yıldızın karşılıklı kütleçekimiyle küre biçiminde bir arada durduğu yoğun bir topluluk. Bir çalışmadan çıkan kütle değeri yaklaşık 860 bin Güneş kütlesi; yarıçapı yaklaşık 80 ışık yılı. Yaş için tek bir sayı yok: ESA yıldızların çoğunun 12 milyar yıldan önce oluştuğunu belirtiyor, Forbes ve Bridges'in 2010 çalışması ise 10,62 milyar yıl veriyor.

RR Lyrae yıldızları parlaklıklarını yaklaşık yarım günlük bir dönemle düzenli değiştiren yaşlı yıldızlar; parlaklık-dönem ilişkileri iyi bilindiği için uzaklık ölçmekte kullanılıyorlar. Değişen yıldız sayısında yalnızca Omega Centauri ve M3, M5'ten zengin. Küme aynı zamanda Hubble'ın yaşlı yıldızlar arasında saptadığı genç görünümlü “mavi gezginler”e ve iki milisaniye pulsarına ev sahipliği yapıyor.

Sık sorulanlar

Küme çıplak gözle görülür mü?

Çok karanlık bir gökyüzünde silik bir leke olarak görülür. Dürbün ya da küçük teleskop onu yıldız gibi değil, puslu bir top olarak gösterir.

Keşfi kime ait?

İlk kayıt 5 Mayıs 1702'ye ait; Gottfried Kirch ile eşi Maria Margarethe Kirch bir kuyruklu yıldız ararken puslu bir ışık buldu. Messier kümeyi bundan bağımsız olarak 23 Mayıs 1764'te keşfetti; William Herschel ise 31 Mayıs 1783'te kümeyi bütünüyle yıldızlara ayırdı.

Küme bize doğru mu geliyor?

Hayır; Güneş'e göre saniyede 50 kilometreden fazla bir hızla uzaklaşıyor.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar