21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Gönye takımyıldızı rakamlarla

Gönye takımyıldızı rakamlarla
Veri kaynağı
IAU, ESO ve NASA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Alan (derece kare)165
Büyüklük sırası74. / 88
En parlak yıldızGamma2 Normae, 4,0 kadir
Tanıtılışı1751-52 (Lacaille)
Resmî sınırlar1930 (Delporte)
Norma Kümesiyaklaşık 220 milyon ışık yılı

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Gönye takımyıldızının gökteki boyutunu, en parlak yıldızını ve tarihçesini birkaç rakamda özetliyor.

Gönye 165 derece karelik bir alan kaplıyor ve 88 takımyıldız arasında 74. sırada yer alıyor; yani listenin alt kısmında, küçük bir takımyıldız. En parlak yıldızı Gamma2 Normae 4,0 kadir parlaklığında. Kadir ölçeğinde küçük sayı daha parlak demek olduğundan, bu değer yıldızın gökteki en parlak isimlerden çok uzak, oldukça sönük olduğunu gösteriyor.

  • Tanıtılış: Takımyıldız 1751-52'de Lacaille tarafından tanıtıldı.
  • Resmî sınırlar: Bugünkü sınırlar 1930'da Delporte tarafından belirlendi; bu, tanıtılıştan yaklaşık 180 yıl sonrasına denk geliyor.
  • Norma Kümesi: Yaklaşık 220 milyon ışık yılı uzaklıkta; listedeki en uzak öğe bu.

Rakamlar böylece iki ayrı ölçeği yan yana koyuyor: takımyıldızın tarihi ve gökteki alanı bir yanda, Norma Kümesi'nin devasa uzaklığı öbür yanda.

Veriler IAU, ESO ve NASA'ya dayanıyor. Takımyıldızın ayrıntıları için Gönye takımyıldızı yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Gönye (Latince adıyla Norma, IAU kısaltması Nor), güney gökyüzünde Akrep ile Kurt'un hemen doğusunda duran küçük bir takımyıldızdır; adını dik açı çizmeye yarayan alet olan gönyeden alır. Lacaille, Ümit Burnu'nda kaldığı iki yıl boyunca güney yarımkürenin yaklaşık on bin yıldızını kataloğa geçirdi ve Avrupa'dan görünmeyen bölgelerde 14 yeni takımyıldız tasarladı; Gönye bunlardan biridir. Fransızca "gönye ve cetvel" olarak adlandırılan desen, kısaltılıp Latinleştirilerek 1763'e gelindiğinde "Norma" biçimini aldı.

Takımyıldız sönük ve sadedir, ama Samanyolu'nun şeridi içinden geçtiği için zengin bir bölgedir: dürbünle görülebilen sekiz açık küme, ünlü bir gezegenimsi bulutsu ve yaklaşık 2000 yıllık bir süpernova kalıntısı burada bulunur. Sınırları içinde 6,5 kadire kadar yalnızca 44 yıldız vardır. En parlak yıldız Gamma2 Normae, yaklaşık 130-140 ışık yılı uzaktaki sarı-turuncu bir devdir; kütlesi Güneş'in yaklaşık 2 katı, çapı yaklaşık 10 katıdır. Norma Kümesi ise Büyük Çekici denen kütle yoğunlaşmasının merkezine yakın durur ve bu takımyıldızın doğrultusundadır.

Sık sorulanlar

Gönye Türkiye'den görülür mü?

Pratikte hayır. Takımyıldızın en kuzey ucu Türkiye'nin en güneyinde bile ufkun ancak 12° kadar üstüne çıkar, 42° enleminde bu değer 6° civarındadır. Gamma2 Normae ise yaklaşık 40° kuzeyin ötesinde hiç yükselmez.

En parlak yıldızı neden "parlak" sayılmıyor?

Gamma2 Normae 4,0 kadirdir. Kadirde küçük sayı daha parlak demektir ve kent dışında çıplak gözün sınırına yakın değer yaklaşık 6,5'tir; yani yıldız seçilebilir ama göz alıcı değildir.

Norma Kümesi neden anılıyor?

Yaklaşık 220 milyon ışık yıl ötede, Büyük Çekici'nin merkezine yakın bir yerde bulunduğu ve gökte Gönye'nin doğrultusuna düştüğü için.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar