21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Çoban takımyıldızı sayılarla

Çoban takımyıldızı sayılarla
Veri kaynağı
Uluslararası Astronomi Birliği, NASA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Alan907 derece kare
Büyüklük sırası88 arasında 13.
Arcturus uzaklığı36,7 ışık yılı
Arcturus parlaklığı−0,05 kadir
Boötes Boşluğu uzaklığı~700 milyon ışık yılı

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Çoban takımyıldızının boyutunu ve içindeki ya da yönündeki iki farklı ölçekteki nesneyi, Arcturus'u ve Boötes Boşluğu'nu sayılarla gösteriyor.

İlk iki satır takımyıldızın kendisini anlatıyor: 907 derece karelik alan ve 88 takımyıldız arasında 13. sıra.

Geri kalan üç satır uzaklık ve parlaklık içeriyor:

  • Arcturus'un uzaklığı: 36,7 ışık yılı.
  • Arcturus'un parlaklığı: −0,05 kadir. Eksi değer, yıldızın çok parlak olduğunu gösteriyor.
  • Boötes Boşluğu'nun uzaklığı: yaklaşık 700 milyon ışık yılı.

Burada asıl dikkat çeken, iki nesne arasındaki ölçek farkı. Boötes Boşluğu, Arcturus'tan yaklaşık 19 milyon kat daha uzakta. Arcturus yakın bir yıldız olduğu için çok parlak görünüyor; boşluk ise bambaşka bir ölçekte, Çoban'ın yönünde çok uzakta duruyor.

Veriler Uluslararası Astronomi Birliği ve NASA'ya dayanıyor. Ayrıntılar için Çoban takımyıldızı (Boötes) nedir? Arcturus, Izar ve Boötes Boşluğu yazısını okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Çoban, ilkbahar ve yaz akşamlarında ışıldayan büyük bir takımyıldız; bazen «Ayı Terbiyecisi» de deniyor. Bulmanın yolu bilinen bir ezber: «Yay çiz Arcturus'a, sonra çivi gibi in Spica'ya.» Büyükayı'nın sapındaki yıldızların çizdiği eğriyi uzattığınızda Arcturus'a varılıyor. Halk arasında «Çoban Yıldızı» diye anılan gök cismi ise Venüs; bu takımyıldızla ilgisi yok.

Arcturus, hidrojen yakıtını çekirdeğinde tüketmiş, soğuyarak şişmiş turuncu bir dev: Güneş'in yaklaşık 27 katı çapa ve yaklaşık 133 katı ışıma gücüne sahip, yaşı yaklaşık 7,1 milyar yıl. Güneş'e göre saniyede yaklaşık 122 kilometre hızla hareket ediyor. Tüm gece göğünde parlaklıkta dördüncü sırada.

Boötes Boşluğu ise Robert Kirshner'ın öncülüğündeki bir galaksi kırmızıya kayma taramasında 1981'de saptandı ve evrendeki en büyük bilinen boşluklardan biri. Yarıçapı yaklaşık 62 megaparsek, yani 200 milyon ışık yılına yakın. Çıplak gözle ya da amatör teleskopla görülemiyor.

Sık sorulanlar

Boötes Boşluğu'nda hiç galaksi yok mu?

Var, ama çok az: bu büyüklükte bir bölgede yaklaşık 2000 galaksi beklenirken yaklaşık 60 galaksi bulunduğu belirtiliyor. Bu yüzden «Büyük Hiçlik» de deniyor.

Arcturus adının anlamı nedir?

Adı Yunanca arktos (ayı) ve ouros (bekçi) sözcüklerinden geliyor; «ayının bekçisi» anlamına geliyor.

Çoban en iyi ne zaman görülür?

İlkbahar sonu ve yaz başında; Haziran'da saat 21.00 dolaylarında gökyüzünün yüksek bir noktasında.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar