21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Arşimet çevresinde dönüm noktaları

Arşimet çevresinde dönüm noktaları
Veri kaynağı
NASA, IAU kayıtları
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1645Van Langren: Roma
1651Riccioli'nin adlandırması
1935IAU adı onayladı
1959Luna 2 çarptı
1970Lunik Körfezi adlandırıldı
1971Apollo 15 iniş yaptı

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Arşimet Krateri çevresindeki adlandırma ve keşif sürecini 1645'ten 1971'e uzanan altı tarihle bir zaman çizelgesi olarak veriyor.

Çizelge adlandırmayla başlıyor: 1645'te Van Langren bu bölgeyi Roma adıyla anıyor, 1651'de ise Riccioli'nin adlandırması geliyor. Bu iki tarih arasında 6 yıl var. Büyük sıçrama bundan sonra: 1935'te IAU adı onaylıyor; yani Riccioli'nin adlandırmasıyla resmî onay arasında 284 yıl geçiyor.

Son üç kayıt birbirine çok yakın:

  • 1959: Luna 2 çarptı.
  • 1970: Lunik Körfezi adlandırıldı.
  • 1971: Apollo 15 iniş yaptı.

1959'dan 1970'e 11 yıl, 1970'ten 1971'e yalnızca 1 yıl var. Böylece zaman çizelgesi, uzun süre yalnızca isimlerle anılan bölgenin 20. yüzyılda uzay araçlarının da ilgisini çektiğini gösteriyor.

Veriler NASA ve IAU kayıtlarına dayanıyor. Ayrıntılar için Arşimet Krateri yazımıza bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Zaman çizelgesi iki ayrı hikâyeyi birleştiriyor: adlandırma tarihi ve uzay çağı. Ay'ın yakın yüzündeki kraterlerin çoğuna bugünkü adlarını İtalyan astronom Giovanni Riccioli verdi; 1651 sistemi standart hâle geldi. Daha eski haritalarda aynı oluşum farklı adlarla geçer: Michael van Langren'in 1645 haritasında "Roma", Johannes Hevelius'ta ise "Mons Argentarius".

Uzay çağının ilk izi Luna 2'dir. Sovyet aracı, Ay yüzeyine ulaşan ilk uzay aracı oldu: 12 Eylül 1959'da fırlatıldı ve 13 Eylül 1959'da Arşimet ile Autolycus arasındaki ovaya çarptı. Araç yaklaşık 3,3 km/s hızla çarptı ve Ay'ın manyetik alanı ya da radyasyon kuşağı olup olmadığını araştırdı. IAU, 1970'te bölgeye Lunik Körfezi adını vererek Luna 2'yi andı. Apollo 15 ise 30 Temmuz 1971'de Apenin Dağları'nın eteğindeki Hadley Yarığı yakınına indi.

Sık sorulanlar

Luna 2'nin çarpma tarihi neden bir gün oynuyor?

Çarpma, Moskova saatiyle gece yarısından sonra, yani 14 Eylül'e denk gelen bir saatte oldu. Kaynaklar saat dilimine göre 13 ya da 14 Eylül yazabilir.

Lunik Körfezi adı nereden geliyor?

IAU adı 1970'te verdi ve Luna 2'yi anmış oldu.

Apollo 15'te neler yapıldı?

Komutan David Scott ile James Irwin yüzeyde ilk kez Ay gezgin aracını kullandı ve yaklaşık 77 kilogram yüzey malzemesi topladı. Al Worden ise yörüngeden harita ve panoramik kameralarla çalıştı.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar