CHAPEA 2 ekibi, simüle Mars'ta geçen 378 günün ardından yaşadıklarını anlattı

Pencere yok, dış dünyanın sesleri yok, aileyle ve arkadaşlarla gerçek zamanlı görüşme yok: 378 günün ardından dört araştırma gönüllüsü, 31 Ekim'de NASA'nın Mars Dune Alpha habitatından dışarı adım attı ve ajansın ikinci yıl boyu süren Mars yüzeyi benzetimini tamamladı.

Ross Elder, Ellen Ellis, James Spicer ve Matthew Montgomery, yaklaşık 1.700 fit karelik (yaklaşık 158 metrekare) 3B baskılı habitata, Houston'daki NASA Johnson Uzay Merkezi'nde, 19 Ekim 2025'te CHAPEA (Crew Health and Performance Exploration Analog; Mürettebat Sağlığı ve Performansı Keşif Benzetimi) 2. Görev için girmişti.

Ekip benzetilmiş Mars yürüyüşlerine, robotik operasyonlara, habitat bakımına, egzersize ve bitki yetiştirmeye katıldı.

Johnson Merkezi Direktörü Vanessa Wyche, "Onların çalışması bir görevi tamamlamaktan daha fazlasını ifade ediyor" dedi. "Mesele, Dünya'nın ötesindeki insan keşfinin zorluklarına hazırlanmak, mürettebatın sağlığını ve performansını korumak için ihtiyaç duyduğumuz bilgiyi toplamak ve Ay'a, bir gün de Mars'a yapılacak gelecek görevlerin yolunu açmak."

NASA astronotu Jack Hathaway, ekibin izolasyonda geçirdiği süreyi şöyle bir perspektife oturttu: Onlar habitatın içindeyken Hathaway uzay istasyonunda 237 günlük bir görevi tamamlayıp Dünya'ya döndü.

Aynı dönemde Artemis II astronotları Ay'ın çevresinde yolculuk yaptı ve insanların Dünya'dan en uzağa gittiği rekoru kırdı. NASA ayrıca 2 Kasım 2025'te Uluslararası Uzay İstasyonu'nda kesintisiz insan varlığının 25. yılını kutladı.

Hathaway, "Burada yaptığınız şey muazzam bir fiziksel ve psikolojik güç, takım çalışması ve insani azim gerektirdi" dedi.

Ajansın dört bir yanındaki araştırmacılar ve yer ekipleri tarafından desteklenen CHAPEA mürettebatı, kısıtlı kaynaklar ve tek yönde 22 dakikaya varan iletişim gecikmeleriyle baş ederken sağlık ve performans verisi topladı.

Ross Elder: Komutan ve test pilotu

Elder, ekibi yönetirken ABD Hava Kuvvetleri'nde deneysel test pilotu olarak edindiği yaklaşımı getirdi. Benzetilmiş Mars yürüyüşlerini ve robotik keşfi, bir uçuşun parçası olarak çalışmaya "şaşırtıcı derecede benzer" buldu. Mürettebat üyeleri habitatın içinden bir drone ve bir gezgin aracı uzaktan kumanda ederek araziyi taradı, kaya örneklerini belirledi ya da topladı.

Yoğun Mars yürüyüşü programı, gelecekteki kâşiflerin ihtiyaç duyacağı fiziksel hazırlığa dair kavrayışını da keskinleştirdi. Giysilerin hazırlanması, hava kilidi prosedürlerinin tamamlanması ve uzun yürüyüşler zaman ve dayanıklılık gerektiriyordu. Bu tempoyu sürdürmek için beslenmenin, egzersizin ve dinlenmenin şart olduğunu vurguladı.

Kararlı liderliği ve görev odağı, ekibi motive tutup gelişmesini sağladığı için habitattan çıkış töreninde övgü topladı. Elder için görevin en önemli anlarından biri, ekip arkadaşlarının güçlü yanlarını bir araya getirdiğini görmekti.

Elder, "Gerçek sihir, herkesin bir araya gelişini, şimdiye dek parçası olduğum en iyi takımlardan birinin temellerini görme ayrıcalığı ve keyfiydi" dedi.

Ellen Ellis: Sağlık sorumlusu ve taktik düşünür

ABD Uzay Kuvvetleri subayı olan ve Ulusal Keşif Ofisi'nde deneyimi bulunan Ellis, görevde askerî operasyonlar ve sistem mühendisliği geçmişini kullandı. Sağlık sorumlusu olarak biyolojik numune toplamalarının düzenlenmesine ve mürettebatın sağlık araştırmaları için malzemelerin hazırlanmasına yardım etti.

Prosedürler tanıdık hale geldikçe, her adımın dikkatle izlenmesi için gereken disiplini vurguladı. Eldeki araçlarla sorun çözmekten de keyif aldı. "Beni enerjiyle dolduran bir tür taktik yaratıcılık var" dedi.

İnsanın uzay uçuşu araştırmasına katkıda bulunmak motivasyonunu ayakta tuttu. Ekip arkadaşlarıyla kurduğu ilişkiler de öyle. "İzolasyonda hiç yaşamamış birini, günlerin çoğunda kendimi izole hissetmediğime ikna etmek zor olurdu. Görevi atlatmak için her gün güvendiğim üç ekip arkadaşım var."

Görev boyunca koordineli destek sağlayan egzersiz, davranışsal sağlık, beslenme ve tıp uzmanlarına da teşekkür etti.

Ellis, "Göreve dönüp baktığımda öğrendiğim en çarpıcı nokta, gelecekteki bir Mars mürettebatının son derece entegre bir yer ekibine ihtiyaç duyduğu" dedi.

James Spicer: Uçuş mühendisi ve sistem uzmanı

Spicer, habitatın bakım işlerine uydu haberleşmesi ve uzay aracı geliştirme alanlarındaki deneyimini getirdi. Çıkış töreninde sistemlerin sorunsuz çalışmasını sağladığı için kendisine teşekkür edildi ve "olağanüstü uçuş mühendisi ve yerleşik veri bilimci" olarak anıldı.

Yılı, sınırlı malzeme ve alanın günlük kararları şekillendirdiği bir denizaltıda ya da teknede yaşamaya benzetti. Mürettebat bulaşık deterjanından solunum filtrelerine kadar her şeyi takip etti; yiyecek ve suyu özenle yönetti.

Mürettebatın haber sağlayan kaynaklara erişimi vardı; Spicer sürekli haber ve sosyal medya güncellemelerini ne kadar az özlediğine şaşırdı. Dikkat dağıtıcılardan uzak kalmak göreve odaklanmasına yardımcı oldu.

Habitatın içinde mutfak masasının etrafındaki hikâyeler ve şakalar zorlu günlere kahkaha getirdi. Spicer ekip arkadaşlarına, bu yılı "bir angarya değil, bir keyif" haline getirdiklerini söyledi.

"Ürettiğimiz verinin Mars görevi planlamasına katkı sağladığını ve gelecekteki Mars mürettebatlarının güvenliğini, sağlığını, performansını ve konforunu artırdığını bilmek bizi her gün ilhamla dolduruyor" dedi.

Matthew Montgomery: Bilim sorumlusu ve çok yönlü mühendis

Montgomery, donanım mühendisliği, robotik, teknoloji girişimleri ve bağımsız film alanlarındaki deneyimini getirdi. Çıkış töreninde teknik bilgisi ve sorun çözme becerisi nedeniyle "ekip arkadaşlarının İsviçre çakısı" olarak tanımlandı.

Ekip arkadaşlarının benzetilmiş Mars yürüyüşlerinde topladığı kaya örneklerini tanımlamasına ve habitatın 3B baskı yeteneklerini kurmasına yardım etti. Kapalı alanda tarım geçmişi, bir kontrol grubu ve benzetilmiş Mars toprağı kullanan tohum çimlendirme deneyine de taşındı.

Tutarlı bir veri setini korumak öncelik olmaya devam etti. Montgomery, kendisini tereddüde düşüren her şeyi araştırmayı öğrendi; sesini yükseltmenin ekipman, güvenlik ve veri kalitesiyle ilgili sorunların fark edilmesine yardım ettiği durumları anlattı.

Ayrıca bir sonuç beklentinin altında kaldığında kendine daha fazla anlayış göstermeyi öğrendi.

Çıkış töreninde, ekibin farklı bakış açılarının, hiçbir üyenin tek başına geliştirebileceğinden daha güçlü çözümler ürettiğini söyledi.

"Keşfi mümkün kılan gerçekten insanlar" dedi.

Mars'a doğru bakış

İki haftalık görev sonrası değerlendirmeler ve bilgilendirme toplantıları, araştırmacıların ekibin verisini yaşadıklarıyla birlikte yorumlamasına yardım edecek. Çalışma, 6 Temmuz 2024'te sona eren ilk CHAPEA görevinin üzerine kurulu.

CHAPEA'nın baş araştırmacısı Grace Douglas, araştırmanın NASA'nın insan sağlığı ve performansı risklerini; mürettebat zamanı, iletişim kapasitesi ve yiyecek ile su sistemi tasarımları gibi kaynaklarla birlikte tartmasına yardım edeceğini söyledi. Uzay kâşiflerinin karşılaştığı kaynak sorunlarının birçoğunun Dünya'daki sorunları yansıttığına da dikkat çekti.

CHAPEA proje bilimcisi Sara Whiting, verinin NASA'nın astronotların insanlığın ilk Ay üssü olan, Ay'ın güney kutbu yakınındaki Moon Base'de nasıl yaşayıp çalışacağını planladığı bir döneme denk geldiğini belirtti.

Whiting, "Bu tür veri için tam da 'şimdi' anı" dedi.