NASA Ay Üssü Öğrenci Yarışması başladı: 1 milyon dolara kadar ödül, altı teknik alan

NASA, ABD'deki lise ve yükseköğretim öğrencilerine yönelik 1 milyon dolarlık Moon Base Student Challenge'ı (Ay Üssü Öğrenci Yarışması) başlattı. Ajansın açıklamasına göre yarışma, pazar günü Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi Ziyaretçi Kompleksi'nde düzenlenen MAX POWER etkinliğinde duyuruldu. Öğrenci ekipleri, NASA'nın Ay'daki üssü için tasarım önerileri hazırlayacak.

NASA Yöneticisi Jared Isaacman duyuruda şunları söyledi: "Yaratıcı düşünmeye, ekip olarak çalışmaya ve NASA'nın Ay'daki geleceğiyle bağlantılı gerçek sorunları çözmeye hazır öğrenciler arıyoruz. Katkıda bulunmak için mezun olmayı beklemeniz gerekmiyor."

Altı teknik alan

Ekipler, yarışmanın web sitesinde ve NASA'nın duyurusunda sayılan altı alandan birinde çalışacak:

• enerji üretimi ve depolama,
• inşaat,
• yaşam destek sistemleri,
• yüzey hareketliliği,
• iletişim ağları,
• astronot güvenliği.

Bu başlıklar, bir Ay üssünün gündelik işleyişini doğrudan belirleyen sorulara denk geliyor: Üs gece boyunca nasıl elektrik bulacak, yapılar nasıl inşa edilecek, kapalı ortamda hava ve su nasıl döngüye sokulacak, araçlar yüzeyde nasıl dolaşacak, Dünya ile ve üs içindeki birimler arasında iletişim nasıl kurulacak ve astronotlar radyasyondan ya da acil durumlardan nasıl korunacak?

Ekipler ve kurallar

Yarışmanın kurallar sayfasına göre ekipler 2 ile 5 öğrenciden oluşuyor ve her ekibin 18 yaşını geçmiş bir koçu olmalı. Koç; öğretmen, öğretim üyesi, okul yöneticisi, meslek eğitimi öğretmeni ya da evde eğitim veren bir eğitimci olabiliyor. Lise bölümüne 13-18 yaş arasında, henüz mezun olmamış öğrenciler katılıyor; lisans sonrası bölümde ise tam ya da yarı zamanlı kayıtlı, en az 16 yaşında öğrenciler yer alabiliyor. Katılımcıların ABD vatandaşı, kalıcı oturum sahibi ya da belirli koşulları sağlayan yabancı uyruklular olması gerekiyor. Yabancı uyruklular için koşulların ayrıntısı kurallar sayfasında belirtiliyor; ABD dışındaki öğrenciler için katılımın açık olduğunu söyleyemeyiz. Yine de yarışma, bir Ay üssünün hangi mühendislik başlıklarına ihtiyaç duyduğunu görmek için iyi bir pencere sunuyor.

Yarışmanın kurallarında yapay zekâ kullanımına izin veriliyor, ancak bunun belirtilmesi isteniyor. Final videolarında yapay zekâyla üretilmiş avatar ya da sentetik ses kullanılamıyor, tüm içerik öğrencilerin kendi işi olmak zorunda ve koçlar yalnızca yönlendirme yapabiliyor. Ekiplerin ticaret raporları, kavram önerileri ve paydaş sunumları gibi sektör standardında çıktılar hazırlaması bekleniyor; NASA'ya göre özel bir mühendislik geçmişi şart değil.

Takvim

Başvurular NASA STEM Gateway üzerinden yapılıyor ve son tarih 25 Ocak 2027. Yarışmanın zaman çizelgesine göre ilk aşamanın çıktısı, 5-7 sayfalık bir kavram özet makalesi olacak ve 22 Şubat 2027'ye kadar teslim edilecek. Finalistler 11 Mart 2027'de açıklanacak. Finalistlerden, en fazla 10 dakikalık kaydedilmiş bir tanıtım videosu ile en fazla 15 slaytlık bir sunum istenecek; bunların son teslim tarihi 19 Nisan 2027. Ödüller, 6 Mayıs 2027'deki kapanış sempozyumunda ilan edilecek. Kayıt ile ödül töreni arasında yaklaşık altı ay bulunuyor.

Ödüller

Yarışmanın ödül sayfasında "1 milyon dolara kadar" para ödülü verileceği belirtiliyor. Birinci aşamada en yüksek puanı alan ekipler nakit ödülle finale çıkıyor. Her teknik kategoride ve her bölümde ikincilik ödülü ile bir büyük ödül veriliyor. Ödül sayfasında kategori başına tutarlar ya da ödül alacak toplam ekip sayısı belirtilmiyor.

Neden önemli?

Duyuru, NASA'nın Ay Güney Kutbu'nda kalıcı bir varlık kurmayı hedefleyen Moon Base programının bir parçası. Yarışmayı, NASA Merkezi'ndeki STEM Katılım Ofisi Moon Base programıyla birlikte tasarladı; yürütmeyi ise Institute of Competition Sciences, NASA'nın Collaborative Innovation Mükemmeliyet Merkezi ile yaptığı sözleşme kapsamında üstleniyor. NASA aynı günlerde Ay Üssü için ulaşım, teknoloji ve bilim projelerine de ödül verdi. Yani ajans, üssü hem şirketlerle hem de yeni mezun olacak mühendis adaylarıyla birlikte kurmaya çalışıyor.

Öğrenci tasarımlarının doğrudan göreve girmesi beklenmemeli; NASA yarışma metninde böyle bir söz vermiyor. Asıl değer, genç mühendislerin gerçek bir üs problemiyle erken yaşta tanışması. Sırada, 25 Ocak 2027'ye kadar sürecek başvuru dönemi ve ardından Şubat sonundaki ilk teslim var. Kaç ekibin katılacağı ve hangi alanların öne çıkacağı bu dönemde belli olacak.