Serenity

Serenity, Joss Whedon'ın yazıp yönettiği 2005 yapımı uzay westerni. Whedon'ın ilk sinema filmi olan yapım, Fox'un yalnızca bir sezon sonra iptal ettiği Firefly dizisinin devamı; dizinin son bölümünden sonrasını anlatıyor ve dizinin bütün ana oyuncularını yeniden bir araya getiriyor. Gişede beklentinin altında kalsa da Hugo ve Nebula ödüllerini kazanan film, dizinin hayranları için bir kapanış oldu.

Konusu

26. yüzyılda insanlık yeni bir yıldız sistemine yerleşmiş. Merkezdeki gezegenler İttifak'ı kurmuş ve İttifak'a katılmaya direnen dış gezegenlerdeki Bağımsızlar'a karşı bir savaş kazanmış. Dâhi bir çocuk olan River Tam, İttifak bilim insanları tarafından psişik bir suikastçıya dönüştürülmüş, ancak ağabeyi Dr. Simon Tam onu kurtarmış. River eğitimi sırasında bazı üst düzey yetkililerin zihnini okuyup sırlarını öğrendiği için İttifak, yalnızca "Operatif" olarak bilinen bir ajanı onu yeniden yakalamakla görevlendiriyor.

Kardeşler, kaptanlığını savaşta kaybeden tarafta savaşmış Malcolm Reynolds'ın yaptığı, kaçakçılık ve yük taşımacılığıyla geçinen Serenity adlı geminin mürettebatına sığınmış. River'ın fısıldadığı "Miranda" sözcüğü mürettebatı, yamyam Reaver'larla dolu bir bölgenin ötesindeki bir gezegene götürüyor. Orada bulunan bir kayıt, İttifak'ın karanlık bir sırrını ortaya çıkarıyor.

Yapım

Firefly, Fox tarafından Aralık 2002'de, çekilen 14 bölümden yalnızca 11'i yayımlandıktan sonra iptal edildi. Başka kanallar diziyi almayınca Whedon onu film olarak satmaya karar verdi ve Universal Studios projeyi üstlendi. Whedon, dizinin çekilmemiş ikinci sezonu için düşündüğü hikâye fikirlerinden yola çıktı; ilk senaryo 190 sayfaydı ve bütçeye uyacak şekilde kısaltıldı. Universal, 100 milyon doları aşacak bir bütçeyi onaylamak istemedi; Whedon filmin yurt içinde ve çok daha ucuza çekilebileceğini savundu ve film 2 Mart 2004'te 40 milyon doların altında bir bütçeyle onaylandı. Sonunda 39 milyon dolara mal oldu.

Whedon müzik için "sade, samimi, hüzünlü ve yorulmaz" bir ses istedi; western unsurlarını Çin ve diğer Asya müzik öğeleriyle karıştırmak, belirli bir kültüre ya da zamana fazla bağlanmamak istiyordu. Kadroda Nathan Fillion, Alan Tudyk, Adam Baldwin, Summer Glau ve filmin yeni karakteri Operatif rolünde Chiwetel Ejiofor var.

Bilim ne diyor?

Serenity'nin evreni, insanların terraform edilmiş, yani Dünya'ya benzetilmiş çok sayıda gezegen ve uydunun bulunduğu tek bir yıldız sistemine yerleştiğini varsayıyor. Bu fikir bugün gözlemlerle daha akla yatkın hâle geldi. NASA'nın Spitzer Uzay Teleskobu ve yer teleskoplarıyla incelenen TRAPPIST-1 sisteminde, 2017'de Nature dergisinde yayımlanan çalışmaya göre yedi gezegenin hepsi Dünya büyüklüğünde ve kayalık. Bu gezegenler yıldızlarına çok yakın dolanıyor ve büyük olasılıkla hep aynı yüzlerini yıldızlarına dönük tutuyor. Kapaktaki NASA çizimi, sistemin TRAPPIST-1f gezegeninin yakınından nasıl görünebileceğini canlandırıyor.

Filmin çıkış noktası olan Miranda olayı ise başka bir bilimsel kaygıya dokunuyor: Bir gezegenin atmosferine bilerek kimyasal karıştırmak. Filmde İttifak, insanların saldırganlığını bastırmak için Miranda'nın atmosferine deneysel bir kimyasal ekliyor ve sonuç felaket oluyor.

Etkisi

Serenity dünya prömiyerini 22 Ağustos 2005'te Edinburgh Uluslararası Film Festivali'nde yaptı ve 30 Eylül'de Universal tarafından Kuzey Amerika'da gösterime sokuldu. Yüksek beklentiye rağmen gişede zayıf kaldı. Ama eleştirmenlerden olumlu yorumlar aldı ve en iyi dramatik sunum dalında Hugo Ödülü'nü, Prometheus Özel Ödülü'nü ve en iyi senaryo dalında Nebula Ödülü'nü kazandı.

Neden izlemeli?

Serenity, Firefly'ı izlemiş olanlar için dizinin yarım kalan hikâyesinin tatmin edici bir kapanışı; izlememiş olanlar içinse karakterleri hızla tanıtan, kendi başına anlaşılan bir macera. Whedon'ın esprili diyalogları, mürettebat arasındaki aile sıcaklığı ve western ile bilimkurgunun karışımı, filmi uzay operaları arasında farklı bir yere koyuyor. Mümkünse önce dizinin on dört bölümünü, ardından filmi izlemek en iyi deneyimi sunuyor.

Diziden sinemaya

Whedon'ın senaryo yazarken karşılaştığı en büyük zorluk, çok az kişinin izlediği bir dizinin dünyasını yeni izleyicileri sıkmadan anlatmak ve aynı zamanda dizinin hayranlarını tatmin etmekti. Bu yüzden film, ilk sahnelerinde River'ın geçmişini ve İttifak ile mürettebat arasındaki gerilimi hızlıca kuruyor. Dizinin dokuz ana oyuncusunun hepsi filmde rollerine geri döndü. Dizinin western havası, sınırdaki gezegenlerde yaşayan, büyük güçlerin gölgesinde küçük işlerle hayatta kalmaya çalışan karakterlerle filmde de korunuyor.

Kısaca

• Yıl: 2005
• Yönetmen ve senarist: Joss Whedon
• Dayandığı eser: Firefly (2002)
• Süre: 119 dakika
• Oyuncular: Nathan Fillion, Alan Tudyk, Adam Baldwin, Summer Glau, Chiwetel Ejiofor
• Ödüller: Hugo, Nebula