Dünya kaç km hızla dönüyor?

Dünya kendi ekseni çevresinde ekvatorda saatte yaklaşık 1.675 km (saniyede 465 metre) hızla döner; Güneş'in çevresinde ise ortalama saniyede 29,78 km, yani saatte yaklaşık 107.200 km hızla dolanır. Dönüş hızı bulunduğunuz enleme göre değişir: Türkiye'de yere bağlı olarak saatte 1.240 ile 1.340 km arasındadır; kutuplarda ise sıfıra iner. Bütün bu hıza rağmen hiçbir şey hissetmeyiz, çünkü hareket düzgün ve kesintisizdir.

Dünya kendi etrafında ne kadar hızlı döner?

Dünya, uzak yıldızlara göre bir turunu 23 saat 56 dakika 4 saniyede tamamlar. Ekvatordaki bir nokta bu sürede gezegenin çevresini, yaklaşık 40.075 km'yi dolaşır; bu da saatte yaklaşık 1.674,7 km eder. Kutuplara yaklaştıkça dönülen çember küçülür, hız da azalır. Kutup noktasında duran biri yalnızca kendi çevresinde döner. 24 saat ile 23 saat 56 dakika arasındaki farkın nedenini Dünya bir turunu 23 saat 56 dakikada tamamlar yazımızda anlattık.

Türkiye'de Dünya ne hızla dönüyor?

Bir enlemdeki dönüş hızı, ekvator hızının o enlemin kosinüsüyle çarpılmasıyla kabaca bulunur. Ekvator için 1.674,7 km/sa değerini kullanarak yaptığımız yaklaşık hesaba göre:

Yer	Enlem (yaklaşık)	Dönüş hızı (yaklaşık)
Ekvator	0°	1.675 km/sa
Antalya	36,9° K	1.339 km/sa
Ankara	39,9° K	1.284 km/sa
İstanbul	41,0° K	1.264 km/sa
Sinop	42,0° K	1.244 km/sa
Kuzey Kutbu	90° K	0 km/sa

Yani Antalya'daki biri, Sinop'taki birinden saatte yaklaşık 95 km daha hızlı "yol alır", ama ikisi de 24 saatte bir tur tamamlar. Dünya batıdan doğuya döndüğü için bu hareketin yönü doğudur; Güneş'in doğudan doğup batıdan batması da bundandır.

Dünya Güneş'in etrafında ne kadar hızlı döner?

Dünya, Güneş'ten ortalama 149,6 milyon km uzaklıkta, bir turu 365,256 günde tamamlayan bir yörüngede dolanır. Bir yılda kat ettiği yol yaklaşık 940 milyon km'dir. Ortalama hız saniyede 29,78 km; bu, bir dakikada yaklaşık 1.787 km demektir. Yörünge tam daire olmadığı için hız yıl içinde biraz değişir: Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu ocak başında saniyede yaklaşık 30,3 km, en uzak olduğu temmuz başında saniyede yaklaşık 29,3 km. NASA JPL'in Horizons verileri 2026 için de bu değerleri veriyor. Kuzey yarımkürede kışın Güneş'e daha yakın olmamız şaşırtıcı gelebilir; nedenini mevsimler yazımızda bulabilirsiniz.

Verileri göster

Ekvatorda dönme hızı	Yaklaşık 1.675 km/sa
Ankara'da dönme hızı	Yaklaşık 1.284 km/sa
Güneş çevresinde ortalama hız	29,78 km/sn
Saatte	Yaklaşık 107.200 km
Bir yılda alınan yol	Yaklaşık 940 milyon km

Bu kadar hızlıysa neden hissetmiyoruz?

Vücudumuz hızı değil, hızdaki değişimi, yani ivmeyi hisseder. Düz bir yolda sabit hızla giden bir uçakta da kahvenizi rahatça içersiniz. Dünya'nın dönüşü ve yörüngesi son derece düzgün olduğu için atmosfer, okyanuslar ve biz gezegenle birlikte aynı hızla hareket ederiz. Dönmenin yarattığı dışa doğru etki de çok küçüktür: kütleçekimi, ekvatorda bile bu etkiden yaklaşık 290 kat güçlüdür. Yine de dönüş ölçülebilir: Léon Foucault 1851'de Paris'teki Panthéon'un tepesinden 67 metrelik bir ipe astığı sarkacın salınım düzleminin yavaşça döndüğünü göstererek bunu herkesin gözü önünde kanıtladı.

Dünyanın dönüşü yavaşlıyor mu?

Evet, ama çok yavaş. Ay'ın yarattığı gelgitler Dünya'nın dönüşünü frenler; MÖ 8. yüzyıldan bu yana günün uzunluğu yüzyılda ortalama 2,3 milisaniye kadar artmıştır. Bu enerjinin bir kısmı Ay'a aktarılır ve Ay'ı yavaş yavaş uzaklaştırır; ayrıntısı Ay her yıl Dünya'dan uzaklaşıyor yazımızda.

Kısaca

• Dünya ekvatorda saatte yaklaşık 1.675 km hızla döner; kutuplarda bu hız sıfırdır.
• Türkiye'de dönüş hızı enleme göre saatte yaklaşık 1.240-1.340 km arasındadır.
• Güneş çevresindeki ortalama hız saniyede 29,78 km, saatte yaklaşık 107.200 km'dir.
• Hareket düzgün olduğu için hissetmeyiz; vücut yalnız hız değişimini algılar.
• Gelgitler yüzünden gün, yüzyılda birkaç milisaniye uzuyor.

Dünya bir turda kaç km yol alır?

Sorunun iki cevabı var: Dünya kendi ekseni çevresinde bir tur döndüğünde ekvatordaki bir nokta yaklaşık 40.075 km yol alır; Güneş çevresindeki bir yıllık turunda ise gezegenin kat ettiği yol yaklaşık 940 milyon kmdir. İlk sayı ekvatorun çevresidir ve NASA'nın verdiği 6.378 km'lik ekvator yarıçapından hesaplanır. Türkiye'nin bulunduğu enlemlerde dönülen çember küçüldüğü için bir günlük dönüşte alınan yol 30-32 bin km dolayına iner.

İkinci sayı, Güneş'ten ortalama 149,6 milyon km uzaklıktaki yörüngenin uzunluğudur. Bu yolu yılın günlerine bölünce Dünya'nın Güneş çevresinde her gün yaklaşık 2,6 milyon km ilerlediği ortaya çıkar.

Dünya kaç km büyüklüğünde?

Dünya'nın çapı ekvatorda 12.756 km, kutuptan kutba yaklaşık 12.714 km'dir; yüzölçümü ise yaklaşık 510 milyon km². İki çap arasındaki 42 km'lik fark, dönen gezegenin ekvatorda hafifçe şişkin olmasından kaynaklanır. Yüzölçümü, NASA'nın verdiği 6.371 km'lik ortalama yarıçapla hesaplanmış yaklaşık bir değerdir. NASA'ya göre Dünya, karasal (kayalık) gezegenlerin en büyüğü ve Güneş Sistemi'nin beşinci büyük gezegenidir.

Güneş kaç km hızla döner?

Güneş kendi ekseni çevresindeki bir turunu ekvatorda yaklaşık 25 günde tamamlar; bu, yüzeyde saatte yaklaşık 7.300 km, saniyede 2 km kadar bir hız demektir. Güneş katı bir cisim olmadığı için her yeri aynı hızda dönmez: NASA'ya göre kutuplarına yakın bölgelerde bir tur 36 gün sürer. Verdiğimiz hız, Güneş'in 695.700 km'lik yarıçapı ve ekvatordaki dönüş süresiyle yaptığımız yaklaşık bir hesaptır.

Güneş Sistemi kaç km hızla gidiyor?

Güneş, gezegenleriyle birlikte Samanyolu'nun merkezi çevresinde ortalama saatte yaklaşık 720.000 km, saniyede 200 km hızla yol alır. NASA'ya göre bu galaktik turun bir kez tamamlanması yaklaşık 230 milyon yıl sürer. Yani Dünya aynı anda üç hareket yapar: kendi çevresinde döner, Güneş'in çevresinde dolanır ve Güneş'le birlikte galaksinin merkezi etrafında ilerler.