Artemis II ne yaptı? Ay'ın çevresinde dolanan astronotlar kimlerdi?

Artemis II, dört astronotu Ay'ın çevresinden dolaştırıp Dünya'ya getiren, Ay'a inişsiz bir "yakın geçiş" görevi oldu. NASA'nın Space Launch System roketi ve Orion kapsülü, 1 Nisan 2026'da 22.35 UTC'de Kennedy Uzay Merkezi'nden havalandı. Görev yaklaşık 9 gün 1 saat 32 dakika sürdü ve kapsül 10 Nisan akşamı (UTC ile 11 Nisan 00.07) Pasifik Okyanusu'nda, San Diego'nun güneybatısında denize indi. Kurtarma gemisi USS John P. Murtha idi.

Mürettebat

• Reid Wiseman (NASA), komutan
• Victor Glover (NASA), pilot
• Christina Koch (NASA), görev uzmanı
• Jeremy Hansen (Kanada Uzay Ajansı), görev uzmanı

Mürettebat, 3 Nisan 2023'te Houston yakınlarındaki Ellington Field'da açıklanmıştı. Hansen, ekipteki tek NASA dışı astronot; Kanada Uzay Ajansı'nı temsil ediyor. Yedek mürettebat Andre Douglas (NASA) ve Jenni Gibbons (Kanada Uzay Ajansı) idi.

Fırlatma aracı Space Launch System (SLS), NASA'nın tanımıyla uzay mekiğinden türeyen katı yakıtlı yan roketleri ve yeni bir merkez gövdesi olan süper ağır yük roketi. Orion kapsülü Lockheed Martin yapımı; fırlatma kütlesi yaklaşık 35.000 kilogram, inişteki kütlesi yaklaşık 9.300 kilogram. Fırlatma Kennedy Uzay Merkezi'ndeki 39B rampasından yapıldı.

Uçuş nasıl ilerledi?

Orion önce iki tur Dünya çevresinde dolandı; yörüngenin en yakın noktası yaklaşık 192, en uzak noktası yaklaşık 70.174 kilometreydi. 2 Nisan'da Ay'a doğru yola çıktı. Mürettebatın verdiği ad Integrity olan kapsül, 6 Nisan'da 23.00 UTC civarında Ay'a en yakın noktasından, yaklaşık 6.545 kilometre mesafeden geçti. Rota, 1970'teki Apollo 13'ün izlediğine benzer bir "serbest dönüş" yörüngesiydi; yani asgari rota düzeltmesiyle Ay'ın çekiminden yararlanılarak Dünya'ya geri dönülebiliyordu. Avrupa Servis Modülü Airbus yapımıydı.

Kapsülün Ay çevresinde yaklaşık yedi saat süren geçişinde çekilen fotoğraflar arasında, uzak yüzün ardından bir "Dünya batışı" karesi de var. 1968'in ünlü fotoğrafının hikâyesini başka bir yazıda anlattık.

Rekor mu kırıldı?

Kaynaklardaki rakamlara göre Artemis II, Dünya'dan 406.771 kilometreye kadar uzaklaştı; bu, insanlı bir uçuşun ulaştığı en büyük uzaklık. Önceki rekor, 1970'teki Apollo 13'e aitti ve 400.171 kilometreydi. Fark yaklaşık 6.600 kilometre. Uçuş boyunca toplam yol yaklaşık 1.126.922 kilometre oldu. Eski rekorla ilgili insanların Dünya'dan en fazla ne kadar uzaklaştığı sorusuna bakarken bu güncellemeyi hesaba katın.

Verileri göster

Mürettebat	4 astronot
Süre	9 gün 1 sa 32 dk
Dünya'dan azami uzaklık	406.771 km
Ay'a en yakın geçiş	6.545 km
Toplam yol	1.126.922 km

Isı kalkanı ve sonraki adımlar

Artemis I'den sonra Orion'un ısı kalkanında beklenmeyen aşınma görülmüştü. NASA kalkanı değiştirmedi, bunun yerine dönüş sırasındaki atmosfere giriş açısını değiştirdi. Bir sonraki görev olan Artemis III'ün planı da değişti: NASA, 27 Şubat 2026'da onu Ay'a inişsiz, yaklaşık iki haftalık, alçak Dünya yörüngesinde bir deneme uçuşu olarak yeniden tanımladı; Orion, Blue Origin ve SpaceX'in test araçlarıyla kenetlenmeyi deneyecek. Tarih için kaynaklarda 2027 yazıyor. Mürettebat 9 Haziran 2026'da açıklandı: Randy Bresnik (komutan), Luca Parmitano (ESA, pilot), Frank Rubio ve Andre Douglas. İlk mürettebatlı Ay inişi Artemis IV'e bırakıldı ve 2028'in başı için planlanıyor.

Sık karıştırılanlar

• Artemis II Ay'a inmedi. Yalnızca yakın geçiş yaptı; insanlı iniş sonraki görevlerde.
• Artemis II'yi Apollo'nun tekrarı sanmak yanlış. Kapsül ve roket tamamen yeni; Apollo ile ortak olan, serbest dönüş yörüngesinin mantığı. Genel tarih için Ay'a yolculuklar sayfasına bakabilirsiniz.