Hubble, Güvercin takımyıldızındaki sarmal galaksi NGC 1827'yi kenardan gördü

NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu'nun bu görüntüsünde, Güvercin takımyıldızı (Columba) yönünde yaklaşık 37 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan, kenardan görünen ara tip sarmal galaksi NGC 1827 yer alıyor. Hubble bu görüntüyü, Dünya'dan yaklaşık 32 milyon ışık yılı yarıçap içindeki Samanyolu benzeri 22 ev sahibi galaksinin çevresinde bulunan 260 uydu galaksiyi inceleyen bir taramanın parçası olarak çekti. Hubble bu uydu galaksilerden 111'ini şimdiden gözlemledi. Geri kalan galaksilerin gözlemlenmesi, her galaksi için bir yörünge olmak üzere 149 Hubble yörüngesi daha sürecek.

Hubble'ın Gelişmiş Tarama Kamerası (Advanced Camera for Surveys) ile çekilen görüntü, galaksinin diski boyunca, yeni yıldızların büyük olasılıkla oluştuğu koyu toz şeritleriyle bezeli parlak mavi bölgeleri ortaya koyuyor. Galaksinin parlak merkezî şişkinliğinin hemen solunda parlak bir ön plan yıldızı görünüyor, ancak bu yıldız bizimle galaksi arasında yer alıyor. Yıldızın dört kırınım çizgisi, ışığın Hubble'ın ikincil aynasını tutan iç desteklerin çevresinden bükülmesinin sonucu.

Bu Hubble gözlem programındakiler gibi düşük kütleli galaksiler, küçük ölçeklerde gözlemlerle örtüşmekte zorlanan kozmolojik modellerin öngörülerini sınamanın bir yolunu sunuyor. Hubble'ın topladığı veriler, Samanyolu benzeri sistemlerdeki düşük kütleli galaksilerin özelliklerini daha iyi anlamamıza ve tanımlamamıza yardımcı olacak; bu da araştırmacıların kozmolojik modelleri iyileştirmesine olanak tanıyacak.

Arka plan: görüntünün arkasındaki kamera

NGC 1827'nin bu görüntüsünü çeken Gelişmiş Tarama Kamerası, Hubble'ın en uzun soluklu aletlerinden biri. NASA'nın kayıtlarına göre kamera, Mart 2002'deki 3B numaralı bakım görevinde astronotlar tarafından teleskoba takıldı ve teleskobun son özgün aleti olan Sönük Cisim Kamerası'nın (Faint Object Camera) yerini aldı. Geniş gök alanlarını farklı dalga boylarında, önceki Geniş Alan ve Gezegen Kamerası 2'ye göre on kat daha verimli taramak için tasarlanan alet, zamanla Hubble'ın en çok kullanılan aracı oldu.

Kameranın geçmişi kesintisiz değil. Ocak 2007'deki bir elektronik arıza iki bilim kanalını devre dışı bıraktı. Mayıs 2009'daki dördüncü ve son bakım görevinde astronotlar, 2007 öncesi bilimsel çıktının yüzde 70'inden sorumlu olan Geniş Alan Kanalı'nı onardı; Yüksek Çözünürlük Kanalı ise kurtarılamadı. Bugün bu tür galaksi görüntülerinde kullanılan Geniş Alan Kanalı, 4.000 x 4.000 piksellik bir dedektöre sahip. Hubble'ın kendisi 24 Nisan 1990'da Discovery mekiğiyle yörüngeye taşınmıştı; 1993-2009 arasında beş bakım görevi yapıldı.

Neden önemli?

Uydu galaksiler, daha büyük bir galaksinin kütle çekimine bağlı olarak onun çevresinde dolanan küçük galaksiler. Kozmolojik modeller, Samanyolu büyüklüğündeki bir galaksinin çevresinde ne kadar ve nasıl küçük galaksi bulunması gerektiği konusunda öngörüler üretiyor; NASA'nın deyişiyle bu modeller küçük ölçeklerde gözlemlerle örtüşmekte zorlanıyor. Tek bir sisteme, yani Samanyolu'na bakmak yerine 22 benzer ev sahibi galaksinin çevresini taramak, karşılaştırmayı tek bir örneğe bağlı kalmaktan kurtarıyor.

Görüntünün kendisi de bir zaman yolculuğu: 37 milyon ışık yılı, NGC 1827'den çıkan ışığın bize ulaşmasının yaklaşık 37 milyon yıl sürdüğü anlamına geliyor. Galaksinin kenardan görünmesi ise diskteki toz şeritlerini, arkalarındaki yıldız ışığına karşı koyu bir siluet olarak öne çıkarıyor. "Ara tip" sınıflaması ise galaksinin, merkezinde belirgin bir çubuk bulunan sarmallarla çubuksuz sarmallar arasında bir yerde durduğunu anlatıyor.