Ann Druyan

Ann Druyan, Carl Sagan ile birlikte Kozmos (Cosmos) belgesel dizisini yazan, NASA'nın Voyager uzay araçlarına yerleştirilen Altın Plak'ın yaratıcı yönetmenliğini üstlenen Amerikalı yazar, yapımcı ve yönetmendir. Bilimi geniş kitlelere anlatan işleriyle tanınır. 2014'teki Kozmos: Bir Uzay-Zaman Serüveni ile 2020'deki Kozmos: Olası Dünyalar dizilerinin yaratıcısı, yazarı ve yapımcısıdır. Bu çalışmalarıyla Emmy ödülü kazandı.

Erken yaşamı ve eğitimi

Druyan, 13 Haziran 1949'da New York'un Queens ilçesinde doğdu. New York Üniversitesi'nde üç yıl okudu ama mezun olmadı. Sonraki yıllarda kendi kendini yetiştirdi; bu süreç bilime olan ilgisini yeniden canlandırdı. İlk romanı A Famous Broken Heart 1977'de yayımlandı.

Voyager Altın Plak

1970'lerin sonunda NASA'nın Voyager Yıldızlararası Mesaj Projesi'nin yaratıcı yönetmeni oldu. Proje, 1977'de fırlatılan Voyager 1 ve 2 uzay araçlarına yerleştirilen altın kaplama plakların içeriğini belirledi. İçeriği NASA adına Cornell Üniversitesi'nden Carl Sagan'ın başkanlık ettiği bir kurul seçti. Plaklarda 55 dilde selamlama, doğa sesleri, farklı kültürlerden müzikler ve 115 içerik görüntüsü bulunur; bir gün olası bir uygarlığa insanlığı anlatması amaçlanır. Plakların yaklaşık bir milyar yıl dayanacağı öngörülür.

Druyan, müzik seçimini yapan ekipte yer aldı ve Chuck Berry'nin "Johnny B. Goode" şarkısının plağa girmesinde ısrar etti. Plağın en ilginç parçalarından biri, Druyan'ın bir saatlik beyin dalgası kaydının bir dakikalık sese sıkıştırılmış hâlidir. Kayıt sırasında Dünya'nın tarihini ve âşık olmanın nasıl bir şey olduğunu düşündüğü aktarılır. Druyan, Sagan ve ekibin diğer üyeleriyle birlikte projeyi anlatan Murmurs of Earth (1978) kitabının yazarları arasındadır.

Kariyeri

Druyan, 1980'de PBS'te yayımlanan 13 bölümlük Kozmos'u Carl Sagan ve Steven Soter ile birlikte yazdı. Dizi 60'tan fazla ülkede yayımlandı, 500 milyonu aşkın kişiye ulaştı ve iki Emmy ile bir Peabody ödülü aldı. 1990'da The Civil War yayımlanana kadar Amerikan kamu televizyonu tarihinin en çok izlenen dizisiydi. 1981'de Sagan'la evlendi; Sagan'ın 1996'daki ölümüne kadar birlikte yazdılar. Ortak kitapları arasında Comet (1985), Shadows of Forgotten Ancestors (1993) ve The Demon-Haunted World (1995) yer alır. Sagan'la birlikte Mesaj (Contact) filminin (1997) ortak yaratıcısı ve yapımcısı olarak anılır.

2000'de Cosmos Studios'u kurdu ve şirketin yöneticiliğini üstlendi. Uzun yıllar esrar yasalarının reformunu savunan NORML örgütünün yönetim kurulunda görev aldı; 2006-2010 arasında başkanlığını yaptı.

Kozmos dizileri

Druyan, 9 Mart 2014'te başlayan Kozmos: Bir Uzay-Zaman Serüveni'nin yaratıcısı ve yapımcısıdır; senaryoyu yine Steven Soter ile yazdı. Neil deGrasse Tyson'ın sunduğu, yönetici yapımcıları arasında Druyan'ın yanı sıra Seth MacFarlane ve Brannon Braga'nın da bulunduğu 13 bölümlük dizi Fox'ta yayımlandı, National Geographic'te tekrarlandı. Dizi dört Emmy kazandı; Druyan'ın aldığı Kurmaca Olmayan Programlar için En İyi Senaryo ödülü bunlardan biridir. Dizi 2014'te Peabody Ödülü'nü de aldı.

9 Mart 2020'de National Geographic'te başlayan Kozmos: Olası Dünyalar'da yapımcı ve yazar olmanın yanı sıra bölümleri yönetti; Şubat 2020'de yayımlanan aynı adlı eşlik kitabını da yazdı.

Sagan'ın kitaplarına da katkı verdi: The Cosmic Connection'ın güncellenmiş baskısına giriş, Billions and Billions'a sonsöz yazdı; The Varieties of Scientific Experience'ı derleyip giriş yazısını kaleme aldı. 2018'de 60 Minutes programında Voyager'daki rolü ve Sagan'ın 1990'da Voyager 1'in kameralarını Dünya'ya çevirme önerisi ele alındı; bu öneri, Sagan'ın ünlü "Soluk Mavi Nokta" metnine temel oldu.

Uzay ve bilime etkisi

Druyan'ın bilime katkısı, bilimi geniş kitleler için anlaşılır ve duygusal olarak etkileyici kılmasıdır. Kozmos dizileri, evrenin yaşı, yıldızların doğumu ve yaşamın kökeni gibi konuları kuşaklar boyu izleyiciye taşıdı. Druyan, Planetary Society ile Cosmos Studios'un ortak projesi olan Cosmos 1 güneş yelkeni görevinin program yöneticisiydi. Güneş ışığının basıncıyla bir uzay aracını hızlandırma fikrini sınamak isteyen 4 milyon dolarlık araç, 21 Haziran 2005'te Barents Denizi'ndeki bir Rus denizaltısından, kıtalararası füzeden dönüştürülmüş bir Volna roketiyle fırlatıldı, ancak roket arızası yüzünden yörüngeye ulaşamadı. Bu teknolojinin arkasındaki fikir ışık yelkeni sayfasında anlatılıyor.

Mirası

Druyan, bilim iletişiminin hem yazarı hem yapımcısı olarak Sagan'ın başlattığı mirası sürdüren başlıca isimdir. Uzayda dolaşan iki Voyager aracındaki plakta onun beyin dalgaları ve seçimlerine katkı verdiği müzikler bulunur. Carl Sagan Enstitüsü'nün danışma kurulunda yer alır. 2004'te Richard Dawkins Ödülü'nü, 2015'te Amerika Yapımcılar Birliği ve Yazarlar Birliği ödüllerini, 2017'de Harvard'ın Yılın Hümanisti ödülünü, 2020'de National Geographic'in bir ödülünü aldı.

Bilmeye değer

• 4970 Druyan asteroidi, 2709 Sagan asteroidiyle birlikte Güneş çevresinde dolanır.
• Voyager plaklarında Druyan'ın bir saatlik beyin dalgası kaydı bir dakikalık sese sıkıştırılmıştır.
• Chuck Berry'nin "Johnny B. Goode" şarkısının plağa girmesini Druyan sağladı.
• Sagan'la birlikte yazdığı üç kitap New York Times çok satanlar listesine girdi.

Fotoğraf: Cmichel67 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons