21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Yörüngelerin irtifası

Yörüngelerin irtifası
Veri kaynağı
NASA, ESA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Aqua (LEO)705
GPS (MEO)20200
Galileo (MEO)23222
Geostationer yörünge (GEO)35786

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, alçak, orta ve geostationer yörüngelerden dört örnek uydunun yerden yüksekliğini (km) karşılaştırıyor.

Değerler küçükten büyüğe şöyle sıralanıyor:

  • Aqua (LEO): 705 km.
  • GPS (MEO): 20200 km.
  • Galileo (MEO): 23222 km.
  • Geostationer yörünge (GEO): 35786 km.

En belirgin fark LEO ile MEO arasında: GPS'in yüksekliği Aqua'nın yaklaşık 29 katı. Geostationer yörünge ise Aqua'nın yaklaşık 51 katı kadar yukarıda. İki MEO örneği birbirine yakın: Galileo, GPS'ten 3022 km yüksekte. Geostationer yörünge Galileo'dan 12564 km, GPS'ten ise 15586 km daha yüksek.

Yani listede iki ayrı küme var: yerden yüzlerce kilometre yukarıdaki LEO örneği ve on binlerce kilometrede toplanan MEO ile GEO değerleri. Yükseklik arttıkça uydu türleri de değişiyor: Aqua en altta, GPS ve Galileo ortada, geostationer yörünge ise en üstte yer alıyor.

Veriler NASA ve ESA'ya dayanıyor. Üç yörünge türünün farkları için ilgili yazımızı okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Üç yörünge sınıfı da aynı kütleçekimi yasasına uyar. Uydu havada asılı kalmaz, sürekli Dünya'ya doğru "düşer"; yanal hızı yeterli olduğu için yere çarpmaz. Dünya'dan uzaklaştıkça kütleçekimi zayıfladığından gereken hız azalır ve tur uzar. ESA'ya göre alçak yörüngedeki uydu saniyede yaklaşık 7,8 km hızla gider, geostationer uydu ise yaklaşık 3 km/s hızla.

LEO yaklaşık 2000 km'nin altında kalır ve bir tur yaklaşık 90 dakika sürer; Aqua turunu yaklaşık 99 dakikada tamamlar. ESA, güneş eşzamanlı yörüngelerin 600-800 km arasında olduğunu söyler: uydu her gün aynı yerel saatte aynı noktanın üzerinden geçer, görüntüler karşılaştırılabilir kalır. MEO, LEO ile GEO arasında kalan geniş bölgedir. GPS'in turu 12 saat sürer; Galileo üç dairesel düzlemde, 56 derece eğimle dolanır.

GEO'da yörünge Dünya merkezinden 42.164 km, yüzeyden 35.786 km uzaktadır; tur 23 saat 56 dakika 4 saniye sürdüğü için uydu gökte sabit görünür. Bedeli gecikmedir: ışık hızıyla bile yerden uyduya gidip dönmek en az yaklaşık 0,24 saniye alır.

Sık sorulanlar

GPS ve Galileo neden MEO'da?

Bu irtifada bir uydu Dünya'nın büyük bölümünü aynı anda görür; gökyüzünde yeterli sayıda uydu hep görünür ve konum hesabı mümkün olur.

Geostationer uydu hareketsiz midir?

Hayır, yaklaşık 3 km/s hızla gider. Dünya'yla aynı hızda döndüğü için yerden durur görünür.

MEO, LEO ile GEO'nun tam ortası mıdır?

Hayır. ESA'nın tanımına göre yalnızca ikisi arasında kalan bölgedir, tek bir irtifa değildir.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar