21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

WASP-39 b'nin kısa tarihi

WASP-39 b'nin kısa tarihi
Veri kaynağı
NASA, ESA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
2011WASP projesi gezegeni duyurdu
2015Hubble ve Spitzer on sıcak Jüpiter'i…
2018Su bolluğu bildirildi
2022Webb karbondioksiti yakaladı
2024Sabah ve akşam yakası farkı yayımlandı

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu zaman çizelgesi, WASP-39 b'nin 2011'den 2024'e uzanan gözlem ve keşif tarihini beş duraktan oluşan kısa bir akış olarak gösteriyor.

Her şey 2011'de WASP projesinin gezegeni duyurmasıyla başlıyor. Dört yıl sonra, 2015'te Hubble ve Spitzer, on sıcak Jüpiter'i inceleyen çalışmada yer aldı. 2018'de su bolluğu bildirildi. Çizelgenin en çok öne çıkan satırı 2022: Webb karbondioksiti yakaladı. Son satırda, 2024'te sabah ve akşam yakası farkının yayımlandığı görülüyor.

Tarihler arasındaki ilişkiye bakınca şunları söyleyebiliriz:

  • Duyurudan Webb'in karbondioksit tespitine 11 yıl geçmiş.
  • Su bolluğu bildirimi ile Webb'in bulgusu arasında 4 yıl var.
  • Webb'in karbondioksit tespiti ile sabah ve akşam yakası farkının yayımlanması arasında 2 yıl var.

Böylece çizelge, gezegenin önce keşfedildiğini, sonra atmosferinin giderek daha ayrıntılı incelendiğini gösteriyor.

Veriler NASA ve ESA'ya dayanıyor. Bütün bu gelişmeleri daha geniş anlatan WASP-39 b yazımıza göz atabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Çizelge, ötegezegen biliminde bir gezegenin tanındıktan sonra nasıl yeniden incelendiğini gösteriyor. 2015'te David Sing liderliğindeki ekip, Hubble ve Spitzer verileriyle on sıcak Jüpiter'in atmosferini karşılaştırdı. Çalışma, bazı gezegenlerde su sinyalinin zayıf olmasının nedeninin suyun yokluğu değil, bulut ve pus olduğunu gösterdi.

1 Mart 2018'de yayımlanan bir çalışma, atmosferde Satürn'ünkinin yaklaşık üç katı su bulunduğunu bildirdi. Farklı aletlerin tayfları arasındaki tutarsızlıklar 2021'e kadar kimyanın dengede olmayabileceği yorumuna yol açtı; 2022'deki yüksek kaliteli Webb tayfları bu yorumu doğrulamadı.

2022'de Webb, atmosferde karbondioksitin ilk net tespitini yaptı; aynı gözlemler kükürt dioksiti de ortaya çıkardı ve bu, yıldız ışığıyla başlayan kimyasal tepkimelerin, yani fotokimyanın ilk doğrudan kanıtı olarak sunuldu. 2024'teki analiz gün batımı ve gün doğumu tarafı arasında fark buldu: akşam yakası yaklaşık 800 °C, sabah yakası yaklaşık 600 °C.

Sık sorulanlar

2015 çalışması neyi gösterdi?

Zayıf su sinyalinin nedeninin bulut ve pus olabileceğini.

Sabah ve akşam yakası neden farklı?

NASA'ya göre bu farkı, saatte binlerce mile ulaşabilen rüzgârlar açıklıyor.

Webb ne tespit etti?

Karbondioksiti, ayrıca kükürt dioksiti; atmosferde sodyum, potasyum, su buharı ve karbon monoksit de saptandı.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar