21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

M6'nın keşif hikâyesi

M6'nın keşif hikâyesi
Veri kaynağı
NOIRLab, Messier kataloğu
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Yaklaşık 130Batlamyus komşu M7'yi kaydeder
1654Hodierna kümeyi kaydeder
1746Chéseaux'ya atfedilen keşif
1764Messier M6 olarak kataloğa alır
1920Annie Cannon BM Scorpii'nin…

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Kelebek Kümesi M6'nın gökbilim kayıtlarındaki yolculuğunu, yaklaşık 130'dan 1920'ye uzanan bir zaman çizelgesiyle gösteriyor.

Çizelge, aynı bölgedeki komşu kümeyle başlıyor: yaklaşık 130 tarihli satırda Batlamyus M7'yi kaydediyor, yani M6'nın kendisi henüz konuşulmuyor. İlk doğrudan kayıt 1654'te geliyor ve Hodierna kümeyi kaydediyor. Ardından 1746'da keşif, Chéseaux'ya atfediliyor; burada "atfedilen" sözü, keşfin sahibinin kesin olmadığını hatırlatıyor.

  • 1654 ile 1746: iki kayıt arasında 92 yıl var.
  • 1746 ile 1764: 18 yıl sonra Messier kümeyi M6 olarak kataloğa alıyor; küme bugünkü numarasını bu adımla kazanıyor.
  • 1764 ile 1920: 156 yıllık bir sessizliğin ardından Annie Cannon'ın BM Scorpii ile ilgili satırı geliyor.

Satırları yan yana okuyunca iki şey öne çıkıyor. Birincisi, kümenin ilk kaydı ile Messier'nin kataloğa alışı arasında yaklaşık 110 yıl bulunuyor (1654'ten 1764'e). İkincisi, Batlamyus'un yaklaşık 130 tarihli kaydı ile Hodierna'nın 1654 tarihli kaydı arasında yaklaşık 1.500 yıllık bir boşluk var.

Veriler NOIRLab'a ve Messier kataloğuna dayanıyor. Kümenin kendisini, konumunu ve özelliklerini Kelebek Kümesi (M6) yazısında bulabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Çizelgedeki satırlar, aynı kümenin farklı gözlemciler tarafından farklı biçimlerde kaydedildiğini gösteriyor. Kelebek Kümesi, Akrep takımyıldızında yaklaşık 1.600 ışık yılı uzakta duran genç bir açık kümedir; karanlık bir gökte çıplak gözle sönük bir leke olarak seçilebilir. Yine de Türkiye'den ufkun epey yakınında kalır: ışığı kalın bir hava tabakasından geçtiği için olduğundan sönük görünür.

Tarihçedeki belirsizlikler bu yüzden önemli. Hodierna kümeyi 1654'te ya da daha önce kaydetmiştir; keşif ise çoğunlukla Chéseaux'ya ve 1746'ya atfedilir. Messier kümeyi 23 Mayıs 1764'te gözleyip kataloğuna ekledi ve ona M6 numarasını verdi. Robert Burnham Jr., Batlamyus'un komşu M7'yi gözlerken M6'yı da görmüş olabileceğini öne sürmüştür; bu kesin değildir, varsayım olarak kalır.

Çizelgenin son satırı kümenin en parlak üyesine gidiyor. BM Scorpii mavi yıldızların arasında turuncu görünen bir dev ya da üstdevdir ve yarı düzenli bir değişen olarak sınıflanır; parlaklığı aşağı yukarı 5,5 ile 7 kadir arasında dalgalanır. Değişkenliğini 1920'de Annie Cannon bulmuştur.

Sık sorulanlar

M6'yı kim keşfetti?

Kesin bir yanıt yok. Bilinen en eski kayıt Hodierna'nındır; keşif çoğunlukla Chéseaux'ya atfedilir. M6 numarasını ise 1764'te Messier verdi.

Batlamyus M6'yı gördü mü?

Bilinmiyor. Çizelgedeki yaklaşık 130 tarihli kayıt komşu M7'ye ait; M6'yı da gördüğü düşüncesi yalnızca bir olasılıktır.

Küme neden "kelebek" adını taşıyor?

Yıldızların dizilişi iki kanat ve gövde gibi göründüğü için. Bu bir benzetmedir ve gözlemciye, teleskopun büyütmesine ve görüntünün yönüne göre değişir.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar