21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Halka Bulutsusu'nda Webb'in gördükleri

Halka Bulutsusu'nda Webb'in gördükleri
Veri kaynağı
ESA/Webb
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Uzaklık~2.500 ışık yılı
Yoğun gaz yumağı~20.000
Eşmerkezli yay~10
Yayın tarihi21 Ağustos 2023

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Webb'in görüntülediği Halka Bulutsusu'nun uzaklığını, yapısındaki öğelerin sayısını ve görüntünün yayın tarihini tek bakışta özetliyor.

Dört satır iki gruba ayrılıyor. İlk grup bulutsunun konumunu ve görüntünün ne zaman paylaşıldığını verir:

  • Uzaklık: Bulutsu yaklaşık 2.500 ışık yılı uzaklıkta.
  • Yayın tarihi: Görüntü 21 Ağustos 2023'te yayımlandı.

İkinci grup bulutsunun içindeki ayrıntıları sayılarla gösterir. Yaklaşık 20.000 yoğun gaz yumağı sayılmış; bunların yanında yaklaşık 10 eşmerkezli yay seçiliyor. Yumak sayısı yay sayısının kabaca 2.000 katı. Yani Webb'in ortaya çıkardığı yapının büyük bölümü, tek tek sayılması gereken çok sayıda küçük yumaktan oluşuyor; yaylar ise sayıca az ama düzenli bir desen oluşturuyor. Dört değerin hepsi "yaklaşık" olarak verildiği için tam sayılar değil, büyüklük mertebesi olarak okunmalı.

Veriler ESA/Webb'e dayanıyor. Bulutsunun kendisi, keşfi ve oluşumu hakkında daha fazlasını Halka Bulutsusu (M57) yazısında bulabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Halka Bulutsusu bir gezegenimsi bulutsudur: adındaki "gezegen" yanıltıcıdır, çünkü gezegenlerle ilgisi yoktur. Güneş'in kabaca 1-8 katı kütleli bir yıldız yakıtını tükettiğinde şişer ve dış katmanlarını uzaya savurur; geride kalan sıcak çekirdek yoğun morötesi ışık yayarak bu gazı iyonlaştırır ve parlatır. Halka'nın merkezinde karbon ve oksijenden oluşan, yaklaşık 0,61 Güneş kütleli bir beyaz cüce bulunur.

Gökyüzünde halka gibi görünen yapı aslında bozulmuş bir simittir ve ona neredeyse ekseni boyunca bakıyoruz. Gerçek boyutu yaklaşık 1 ışık yılıdır. Bulutsu yüzyılda yaklaşık bir yay saniyesi genişler; bu hızdan geriye doğru hesaplanan yaş yaklaşık 1.610 yıldır, ancak hesap genişlemenin sabit hızla sürdüğünü varsayar.

Webb'in verileri kızılötesi ışıkta, NIRCam ve MIRI cihazlarıyla elde edildi; kızılötesi, görünür ışıkta saklı kalan ayrıntıları ortaya çıkardı. Ayrıntılı tanıtım için Halka Bulutsusu (M57) yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Yaklaşık 20.000 yumak neyi gösteriyor?

Bunlar moleküler hidrojence zengin yoğun gaz kümeleridir. Aynı görüntüde iç bölgede çok sıcak gaz, ana kabukta ise polisiklik aromatik hidrokarbon (PAH) denen karbon temelli moleküllerin ince bir halkası da seçilir.

Eşmerkezli yayları ne oluşturdu?

Yaylar ana halkanın dış kenarının hemen ötesinde yer alır. Gözlemciler bunları merkezdeki yıldızla, ona Dünya-Plüton uzaklığı kadar bir mesafeden dolanan düşük kütleli bir eşin etkileşimine bağlıyor. Bu bir açıklama önerisidir; eşin kendisi doğrudan görülmüş değildir.

2.500 ışık yılı kesin bir değer mi?

Hayır. ESA yaklaşık 2.500 ışık yılı verir; ölçümlere dayanan derlemelerde 2.570 ± 90 ışık yılı gibi değerler de görülür.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar