Gökyüzündeki Türk adları

- Veri kaynağı
- IAU / USGS Gazetteer
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Sinan Merkür, ~134 km, 1976 Berkel Merkür, ~21 km, 2009 Adıvar Venüs, 30,3 km, 1991
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, gezegen yüzeylerinde adını taşıyan üç Türk adını çap ve onay yılıyla gösteriyor.
Listede üç kayıt var: Sinan ve Berkel Merkür'de, Adıvar ise Venüs'te yer alıyor. Çapları ve yılları şöyle:
- Sinan: Merkür, yaklaşık 134 km, 1976.
- Berkel: Merkür, yaklaşık 21 km, 2009.
- Adıvar: Venüs, 30,3 km, 1991.
Karşılaştırınca Sinan açık ara en büyüğü: Berkel'in yaklaşık 6 katı, Adıvar'dan ise yaklaşık 100 km geniş. Adıvar, Merkür'deki iki kraterin arasında kalıyor; Berkel'den yaklaşık 9 km büyük. Yıllara bakınca da ilk kayıt 1976'ya, en yeni kayıt 2009'a ait; aralarında 33 yıl var. Venüs'teki Adıvar ise bu iki tarihin arasında, 1991'de listeye girmiş.
Veriler IAU ve USGS Gazetteer kayıtlarına dayanıyor. Listenin arka planı için Merkür ve Venüs'te Türk adı taşıyan krater var mı? yazımıza bakabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Merkür ve Venüs'teki bu üç ad, Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından onaylandı; kayıtlar, ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'nun (USGS) tuttuğu Gezegen Sistemi Adlandırma kayıt defterinde (Gazetteer) görülebiliyor. Sinan, Mimar Sinan'ı (1489-1588); Berkel, ressam ve baskı sanatçısı Sabri Berkel'i (1909-1993); Adıvar ise yazar Halide Edib Adıvar'ı (1883-1964) anıyor.
Adlandırma her cisim için ayrı bir temaya göre yürür. Merkür kraterleri, yaşamında en az 50 yıl tanınmış ve ölümünün üzerinden en az üç yıl geçmiş sanatçı ve yazarların adını alır. Venüs kraterlerine ise kadın adları verilir. Çaplar tek bir sayıya indirgenemeyebilir: Sinan için USGS kayıtlarında 147, 134 ve 134,37 kilometre gibi değerler var, yaygın kullanılan 134 kilometre. Berkel'in ana noktası yaklaşık 21 kilometre gösteriyor, poligon kayıtlarında 22,4 ve 23 kilometre değerleri de geçiyor. Sinan'ın görüntüleri NASA'nın MESSENGER aracının kameralarından geliyor.
Sık sorulanlar
Kraterin adı, kişinin oraya gittiği anlamına mı gelir?
Hayır. Gezegen yüzeylerindeki adlar bir anma biçimidir ve IAU'nun kurallarıyla verilir.
Başka Türk adları da var mı?
Ay'da Timurlu hükümdarı ve bilim hamisi Uluğ Bey'in adını taşıyan, yaklaşık 54 kilometre çaplı bir krater var. Merkür kraterlerinin tüm listesi satır satır taranmadı; bu liste kesin değil.
Venüs'te neden yalnız bir ad var?
Venüs kraterlerine kadın adları verildiği için orada Türk adı aranırsa kadın isimlerine bakmak gerekir; listedeki Venüs kaydı Halide Edib Adıvar'a ait.












