21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bode Galaksisi rakamlarla

Bode Galaksisi rakamlarla
Veri kaynağı
NASA, ESA ve gökbilim katalogları
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Uzaklık~12 milyon ışık yılı
Çap~96.000 ışık yılı
Görünür parlaklık6,94 kadir
Merkez kara delik~70 milyon Güneş
Küresel küme~210
Keşif31 Aralık 1774
M81 Grubu34 üye

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Bode Galaksisi'nin (M81) uzaklığı, boyutu, parlaklığı ve çevresindeki yapıları gibi başlıca rakamlarını bir araya getiriyor.

Önce konum ve boyut: galaksi yaklaşık 12 milyon ışık yılı uzakta ve çapı yaklaşık 96.000 ışık yılı. Uzaklık, çapın yaklaşık 125 katı; yani galaksi, kendi genişliğinin yüz yirmi beş katı kadar uzaklıkta duruyor. Görünür parlaklığı 6,94 kadir.

Galaksinin içine ve çevresine dair rakamlar da var:

  • Merkez kara delik: yaklaşık 70 milyon Güneş kütlesinde.
  • Küresel küme: yaklaşık 210 tane.
  • M81 Grubu: 34 üye.

Tarih tarafında ise tek bir satır var: galaksi 31 Aralık 1774'te keşfedilmiş. Böylece infografik, galaksiyi hem bugünkü ölçüleriyle hem de keşif tarihiyle tanıtıyor. Başında "yaklaşık" (~) işareti bulunan değerler kesin ölçü değil, tahminî değerlerdir.

Veriler NASA, ESA ve gökbilim kataloglarına dayanıyor. Galaksinin ayrıntıları için Bode Galaksisi (M81) yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Bode Galaksisi (M81), Büyükayı yönünde duran büyük bir sarmal galaksidir; Messier kataloğunda 81. sırada yer alır ve NGC 3031 numarasını da taşır. Adını, onu teleskobuyla "bulutsu lekesi" olarak fark eden Alman gökbilimci Johann Elert Bode'dan alır. 1779'da Pierre Méchain ve Charles Messier cismi yeniden belirleyip kataloğa yazdı. O dönemde bu cisimlere "bulutsu" deniyordu; galaksilerin Samanyolu'nun dışındaki ayrı yıldız adaları olduğu çok sonra anlaşıldı.

Uzaklığın ilk güvenilir ölçümü 1994'te geldi: Freedman ve çalışma arkadaşları Hubble Uzay Teleskobu ile M81'deki Sefe değişenlerini belirledi. Bu yıldızların parlaklık değişim süresi gerçek parlaklıklarını verdiği için uzaklık hesaplanabiliyor. M81 kendi adını taşıyan grubun en parlak üyesidir; grup Büyükayı ve Zürafa takımyıldızlarında yer alır ve Yerel Grup'a en yakın galaksi gruplarından biridir.

Sık sorulanlar

Uzaklık neden "yaklaşık 12 milyon ışık yılı" diye veriliyor?

Çünkü ölçümler tek bir değer vermiyor. 1994 ölçümü 3,63 ± 0,34 megaparsek, yani yaklaşık 11,8 milyon ışık yılı buldu; daha yeni ölçümler 11,99 ± 0,16 milyon ışık yılı gibi değerler veriyor.

Küresel küme sayısı kesin mi?

Hayır. Galaksinin çevresinde yaklaşık 210 (± 30) küresel yıldız kümesi bulunduğu tahmin ediliyor.

M81 çıplak gözle görülür mü?

Genellikle görülmez; yalnızca çok deneyimli gözlemciler olağanüstü karanlık bir gökyüzünde fark edebilir. Dürbünle ve küçük teleskopla sönük, oval bir leke olarak seçilir.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar