21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Aristarkus Krateri rakamlarla

Aristarkus Krateri rakamlarla
Veri kaynağı
NASA, ESA/Hubble
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
ÇapYaklaşık 40 km
Derinlik2,7-3,5 km
YaşYaklaşık 450 milyon yıl
AlbedoÇoğu Ay şeklinin ~2 katı
Geçici olay raporu122 (2007'ye kadar)

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Aristarkus Krateri'nin boyutunu, yaşını, parlaklığını ve hakkındaki geçici olay raporlarını beş satırda özetliyor.

Kraterin çapı yaklaşık 40 km, derinliği ise 2,7-3,5 km arasında veriliyor. Derinlik tek bir sayı değil bir aralık olduğundan, çapın derinliğe oranı da kabaca on bir ile on beş arasında değişiyor: krater, geniş ama görece sığ bir çukur. Yaşı yaklaşık 450 milyon yıl olarak belirtilmiş.

  • Albedo: Aristarkus, çoğu Ay şeklinin yaklaşık 2 katı kadar parlak; yani yansıttığı ışık Ay'daki sıradan yüzeylerin iki katına yakın.
  • Geçici olay raporu: 2007'ye kadar kraterle ilgili 122 rapor kayda geçmiş. Yani krater, Ay yüzeyinde bildirilen olaylar arasında düzenli olarak yer alıyor.

Satırlar birlikte okunduğunda krater hem ölçüleriyle hem de yüzey parlaklığıyla öne çıkıyor: orta büyüklükte bir çarpma izi, ama yansıtıcılığı ve rapor sayısı bakımından Ay'ın dikkat çeken bölgelerinden biri.

Veriler NASA ve ESA/Hubble'a dayanıyor. Kraterin tüm ayrıntıları için Aristarkus Krateri yazımıza bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Aristarkus, Ay'ın bize dönük yüzünün kuzeybatısında, yaklaşık 23,7° kuzey ve 47,4° batıda, Fırtınalar Okyanusu'nun kıyısında yer alır. Yaklaşık 200 kilometre genişliğindeki Aristarkus Platosu'nun güneydoğu kenarında durur. Adını, Güneş merkezli bir evren modeli öneren Yunan astronomu Sisamlı Aristarkus'tan alır.

Tablodaki yaş satırı, parlaklığın anahtarıdır. Ay'ın yüzeyi milyarlarca yıl boyunca Güneş rüzgârının ve mikrometeorit bombardımanının etkisiyle yavaş yavaş kararır; buna uzay aşınması denir. Aristarkus'u açan çarpma, altındaki taze ve açık renkli malzemeyi dışarı fırlattığı için bu malzeme henüz kararmamıştır. Jeologlar kraterin Kopernik'ten sonra, Tycho'dan önce oluştuğunu düşünür.

Duvarları teraslıdır, merkezinde dik bir tepe yükselir. 2005'te Hubble'ın Gelişmiş Araştırma Kamerası bölgeyi görünür ve morötesi ışıkta görüntüledi ve ilmenitçe, yani bir titanyum oksit mineralince zengin olduğunu belirledi; bu mineral gelecekte bir Ay üssünde oksijen üretimi için düşünülebilir. Yakındaki Schröter Vadisi ise Ay'ın en büyük kıvrımlı yarığıdır ve volkanik kökenli sayılır.

Sık sorulanlar

Aristarkus neden bu kadar parlak?

Görece genç olduğu için: çarpma açık renkli, taze malzemeyi yüzeye çıkardı ve bu malzeme uzay aşınmasıyla henüz kararmadı.

Derinlik neden tek bir sayı değil?

Derinlik değerleri kaynaktan kaynağa değiştiği için tabloda 2,7 ile 3,5 km arasında bir aralık verilir.

Krater çıplak gözle seçilebilir mi?

Evet. Parlaklığı öyle belirgindir ki Ay'ın karanlık kısmı yalnızca Dünya'nın yansıttığı ışıkla aydınlandığında bile küçük bir ışık lekesi olarak ayırt edilir.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar