21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Alp Vadisi'nin gözlem tarihi

Alp Vadisi'nin gözlem tarihi
Veri kaynağı
NASA; IAU
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1727Bianchini'nin keşfi
1935Alp Dağları adı onaylandı
1961Vadinin adı onaylandı
1967Lunar Orbiter 4 görüntüledi
2009LRO yarık görüntüsü yayımlandı

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Alp Vadisi'nin keşfinden yarık görüntüsünün yayımlanmasına uzanan beş dönüm noktasını yıl sırasına göre veriyor.

  • 1727: Bianchini'nin keşfi. Zaman çizgisinin en eski olayı.
  • 1935: Alp Dağları adı onaylandı.
  • 1961: Vadinin adı onaylandı.
  • 1967: Lunar Orbiter 4 görüntüledi.
  • 2009: LRO yarık görüntüsü yayımlandı.

Aralıklar eşit değil. Keşiften dağların adının onaylanmasına 208 yıl, dağlardan vadinin adına 26 yıl geçmiş. Vadinin adı onaylandıktan altı yıl sonra, 1967'de uzay aracı görüntüsü alınmış; yarık görüntüsü ise bundan 42 yıl sonra, 2009'da yayımlanmış.

Çizelge, üç farklı türde olayı bir arada tutuyor: ilk keşif (1727), adlandırma kararları (1935 ve 1961) ve görüntüleme (1967 ve 2009).

Dikkat çeken nokta, dağ kuşağının adının vadiden önce onaylanması. Zaman çizgisi bu iki adın farklı yıllarda resmîleştiğini açıkça gösteriyor.

Veriler NASA ve IAU'ya dayanıyor. Ayrıntılar için Alp Vadisi yazısına göz atabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Vadinin keşfi, kaynaklarda İtalyan bilim insanı Francesco Bianchini'ye (1662-1729) bağlanır. Adlandırma ise çok sonra yapıldı: Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) Alp Dağları'nın adını 1935'te, vadinin adını 1961'de onayladı.

Uzay çağında vadiyi ilk görüntüleyen araç Lunar Orbiter 4 oldu. Araç 4 Mayıs 1967'de fırlatıldı, 8 Mayıs'ta Ay yörüngesine girdi ve 419 yüksek, 127 orta çözünürlüklü kareyle Ay'ın yakın yüzünün yüzde 99'unu 58 ile 134 metre arası çözünürlükte kapsadı. Aya inen Apollo görevlerinden hiçbiri bu bölgeye gitmedi; yakın çekimler yörünge görevlerinden gelir.

2009 sonunda yayımlanan LRO görüntüleri yarığın ayrıntısını metre ölçeğine indirdi. NASA'nın LRO Dar Açılı Kamerası yarığın başlangıcındaki bir daralmayı yaklaşık 3,3 kilometre genişliğinde, piksel başına 1,68 metre çözünürlükte görüntüledi; NASA'ya göre bu daralmada bir lav gölcüğü, yarılmış bir set ve yarığın içinde bir ada oluşmuştur.

Sık sorulanlar

Vadiye insanlı bir görev indi mi?

Hayır. Apollo görevlerinden hiçbiri bu bölgeye gitmedi.

Dağların adı ile vadinin adı neden farklı yıllarda onaylandı?

Kaynaklarda yalnızca iki tarih yer alıyor: Alp Dağları 1935'te, Alp Vadisi 1961'de onaylandı. İki ad ayrı kararlarla resmîleşti.

LRO görüntüsü neyi gösteriyor?

Yarığın başlangıcındaki daralmayı: bir lav gölcüğü, yarılmış bir set ve yarığın içindeki bir ada.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar