21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

51 Pegasi b bir bakışta

51 Pegasi b bir bakışta
Veri kaynağı
Nobel Komitesi, ESO
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Uzaklıkyaklaşık 50 ışık yılı
Yörünge süresiyaklaşık 4,2 gün
KütleJüpiter'in yaklaşık yarısı
Yörünge hızı136 km/s

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, 51 Pegasi b gezegeninin uzaklığını, yörünge süresini, kütlesini ve yörünge hızını dört satırda özetleyerek gezegenin kimlik kartını sunuyor.

İlk satırda gezegenin bize yaklaşık 50 ışık yılı uzakta olduğu görülüyor. Kütle satırı ise onu Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeniyle kıyaslıyor: 51 Pegasi b, Jüpiter'in yaklaşık yarısı kadar kütleye sahip. Yani Jüpiter'den daha hafif bir gezegenden söz ediyoruz.

Asıl dikkat çekici ilişki, öteki iki satırda ortaya çıkıyor:

  • Yörünge süresi: gezegen yıldızının çevresindeki bir turu yaklaşık 4,2 günde tamamlıyor.
  • Yörünge hızı: bu tur sırasındaki hızı 136 km/s.

Bir turun yalnızca birkaç gün sürmesi ve hızın 136 km/s gibi yüksek bir değerde olması, gezegenin yıldızı çevresinde çok hızlı bir tempoyla döndüğünü gösteriyor. Uzaklık ve kütle değerleri gezegenin nerede ve ne ölçekte olduğunu, süre ve hız değerleri ise nasıl hareket ettiğini anlatıyor; dört bilgi birlikte okununca hafif ama hızlı hareket eden uzak bir dünya resmi çıkıyor.

Veriler Nobel Komitesi ve ESO'ya dayanıyor. Gezegenin keşfi ve özellikleri hakkında daha fazlasını 51 Pegasi b yazımızda bulabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

51 Pegasi b, Pegasus (Kanatlı At) takımyıldızı yönünde, Güneş'e benzeyen bir yıldızın çevresinde bulunan ilk ötegezegen olarak kabul ediliyor. Keşfi 6 Ekim 1995'te duyuruldu; Michel Mayor ile Didier Queloz bu çalışmayla 2019 Nobel Fizik Ödülü'nün yarısını aldı. Uluslararası Astronomi Birliği gezegene resmî olarak Dimidium adını verdi.

Veriler dikine hız yöntemiyle elde edildi. Gezegenin çekimi yıldızı ortak kütle merkezi çevresinde çok küçük bir daire çizdirir; yıldız bize yaklaşırken tayf çizgileri maviye, uzaklaşırken kırmızıya kayar. Queloz ve Mayor bu kaymayı Fransa'daki Haute-Provence Gözlemevi'nde ELODIE adlı tayfölçerle ölçtü. Yörünge süresi ve hız bu düzenli değişimden çıkarılıyor.

Asıl şaşkınlık, gezegenin yıldızına yaklaşık 0,05 AB gibi çok yakın olmasındandı. O dönemin kuramları gaz devlerinin yıldızdan uzakta, buzun oluşabildiği bölgede doğmasını bekliyordu. Bu yüzden benzer gezegenlere sonradan "sıcak Jüpiter" denmeye başlandı.

Sık sorulanlar

Gezegen yıldızına ne kadar yakın?

Yaklaşık 0,05 AB; bu, Güneş ile Dünya arasındaki uzaklığın yirmide biri kadardır.

Kütle değeri neden "yaklaşık" deniyor?

Dikine hız ölçümü kütle için aslında bir alt sınır verir; gerçek değer yörüngenin bize göre eğimine bağlıdır.

Bu gezegen neden bu kadar önemli sayılıyor?

Güneş'inkine benzer bir yıldızın çevresinde bulunan ilk gezegendi ve gaz devlerinin hep yıldızdan uzakta bulunmadığını gösterdi.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar