Türksat 1C

Türksat 1C, Türkiye'nin hizmet veren ikinci haberleşme uydusudur. Arianespace'in V89 uçuşuyla, Arabsat 2A uydusuyla birlikte bir Ariane 42L roketi üzerinde fırlatıldı. Türksat'ın kayıtlarında fırlatma tarihi 10 Temmuz 1996, Arianespace'in kayıtlarında 9 Temmuz 1996 olarak geçer; bir günlük fark, kayıtların farklı saat dilimlerine göre tutulmasından kaynaklanıyor olmalı. Uydu Temmuz 1996'dan 23 Eylül 2010'a kadar, 14 yıl hizmet verdi ve görevini 42° Doğu'da, yerine Türksat 3A gelince tamamladı.

Türksat 1C ne zaman, hangi roketle fırlatıldı?

Ariane 4 ailesi, ana gövdeye takılan yan iticilerin sayısına ve türüne göre farklı sürümlerle uçuyordu. ESA'nın tanımıyla 1A ve 1B'yi taşıyan 44LP'de iki katı ve iki sıvı yakıtlı, 44L'de ise dört sıvı yakıtlı yan itici bulunuyordu. Türksat 1C ise ailenin 42L sürümüyle uçtu. Arianespace'in V89 uçuşu, Türksat 1C'yi Arabsat 2A uydusuyla birlikte yörüngeye taşıdı. Fırlatma, Ariane 4 roketlerinin kalktığı Kourou'daki Guyana Uzay Merkezi'nden yapıldı.

Türksat'ın tarihçesi 1C'yi "Türkiye'nin ikinci uydusu" olarak anar. Burada sayım, 1994'te fırlatma sırasında kaybedilen Türksat 1A'yı dışarıda bırakır; ilk uydu sayılan Türksat 1B'dir.

Teknik özellikler

Özellik	Değer
Fırlatma	10 Temmuz 1996 (Ariane 4 / 42L, V89)
Yörünge konumu	Önce 31° Doğu, sonra 42° Doğu
Transponderler	16 Ku bant, her biri 55 W çıkış gücünde
Bant dağılımı	5 geniş (72 MHz), 2 orta (54 MHz), 9 dar (36 MHz)
Kütle	1.747 kg (fırlatmada), 1.062 kg (yörüngede)
Güç	2.800 W
Denge	3 eksen kontrol
Kapsama	Batı (Türkiye ve Avrupa), Doğu (Türkiye ve Orta Asya)
Hizmet süresi	14 yıl (Temmuz 1996 - 23 Eylül 2010)

Fırlatma kütlesiyle yörüngedeki kütle arasındaki fark, uydunun kendi yakıtıyla ilgilidir: Haberleşme uyduları roketten ayrıldıkları geçiş yörüngesinden son konumlarına kendi motorlarıyla çıkar ve yıllar boyunca yerlerini korumak için küçük düzeltme manevraları yapar. Türksat'ın uydular için verdiği "manevra ömrü" de bu yakıtın ne kadar dayanacağını anlatır. "3 eksen kontrol" ise uydunun dönerek değil, üç eksende sabit bir duruş koruyarak antenlerini sürekli Dünya'ya çevirdiği anlamına gelir.

Türksat 1C nereye yayın yapıyordu?

Uydunun iki ana huzmesi vardı. Huzme, uydunun antenlerinin belirli bir bölgeye odaklanmış yayın alanıdır. Türksat'ın kayıtlarına göre 1C'nin Batı huzmesi Türkiye ve Avrupa'yı, Doğu huzmesi Türkiye ve Orta Asya'yı kapsıyordu. Böylece aynı uydu üzerinden hem Avrupa'daki hem Orta Asya'daki izleyicilere televizyon yayını ve veri hizmeti ulaştırılabiliyordu.

31° Doğu'dan 42° Doğu'ya

Türksat'ın tarihçesine göre 1C, fırlatıldıktan sonra 31,3° Doğu yörüngesine yerleştirildi. Türksat'ın teknik kayıtları uydunun yörünge konumunu hem 31° hem 42° Doğu olarak verir; yani 1C hayatının bir bölümünde Türkiye'nin ana yayın konumu olan 42° Doğu'ya taşındı. Aynı dönemde 1B'nin görev yeri 31° Doğu olarak gösterilir. Türksat'ın 2013 tarihli sayfası, 1C'yi 42° Doğu'da bulunan ve 9 adet 36 MHz, 2 adet 54 MHz ile 5 adet 72 MHz'lik transpondere sahip uydu olarak tanıtıyordu.

Görevin sonu

Türksat'ın açıklamasına göre Türksat 1C'nin 42° Doğu'daki hizmeti, Türksat 3A'nın bu konuma gelmesiyle sona erdi. Görev bitiş tarihi 23 Eylül 2010 olarak kayıtlıdır. Böylece 1990'daki Aerospatiale sözleşmesiyle başlayan Türksat 1 serisinin son uydusu da emekli oldu. Türksat 1C'nin ardından 42° Doğu'da 3A ile birlikte Türksat 2A çalışmaya devam etti; bu konum sonraki yıllarda 4A, 5B ve 6A ile güçlendirildi.

Verileri göster

1990	Aerospatiale sözleşmesi
1994	1A kaybı, 1B fırlatması
1996	Türksat 1C fırlatıldı
2006	Türksat 1B görevini tamamladı
2008	Türksat 3A fırlatıldı
2010	Türksat 1C görevini tamamladı

Kısaca

• Türkiye'nin hizmet veren ikinci haberleşme uydusu.
• Temmuz 1996'da Kourou'dan Ariane 42L roketiyle (V89), Arabsat 2A ile birlikte fırlatıldı.
• 16 Ku bant transponder taşıdı; fırlatma kütlesi 1.747 kg idi.
• Önce 31° Doğu'da, sonra 42° Doğu'da görev yaptı.
• 23 Eylül 2010'da, Türksat 3A'nın 42° Doğu'ya gelmesiyle 14 yıllık görevini tamamladı.