Rebel Moon – Part One: A Child of Fire

Rebel Moon – Part One: A Child of Fire, Zack Snyder'ın yıllardır aklında taşıdığı uzay operasını Netflix için iki film olarak çektiği projenin ilk bölümü. Galaksiyi yöneten Anadünya'nın (Motherworld) acımasız ordusu İmparatorluk, Veldt adlı bir uydudaki çiftçi köyünün kapısına dayanınca, geçmişinden kaçan bir kadın direniş için savaşçı toplamaya çıkıyor. Kurosawa'nın samuray filmlerinden ve Yıldız Savaşları'ndan izler taşıyan film, Netflix'te Aralık 2023'te yayına girdi.

Konusu

Adı konmamış bir galakside Anadünya'nın kraliyet ailesi, İmparatorluğun fetihlerine son vermesi beklenen prenses Issa ile birlikte suikasta kurban gider. Eski bir general olan senatör Balisarius kendini naip ilan eder ve fetihler hız kesmeden sürer. Dört yıl sonra acımasız amiral Atticus Noble, Veldt uydusundaki bir köye gelir; asileri aradığını söyler ve köyün tahıl fazlasını satın almak ister. Köyün reddetmesi kanlı bir cezayla sonuçlanır: Noble, köyün hayatta kalmasına yetmeyecek kadar tahılın on hafta içinde hazırlanmasını emreder ve geride askerler bırakarak ayrılır.

Köyde çiftçilik yaparak geçmişini gömmeye çalışan Kora, bir zamanlar İmparatorluğun askeri olduğunu kimseye söylememiştir. Askerlerin köylülere saldırması üzerine silaha sarılan Kora, Noble'ın dönüşünde köyü yok edeceğini bilir. Çiftçi Gunnar'la birlikte, köyü savunacak savaşçıları bulmak için galaksiyi dolaşmaya koyulur: gözden düşmüş bir general, grifona benzeyen bir yaratığı ehlileştiren eski bir prens, kılıç ustası bir kadın ve asi kardeşler. Bu yolculuğun nerede biteceğini ise ikinci film anlatıyor.

Yapım

Snyder, filmin ilk fikrini üniversite yıllarında bulduğunu ve 1997'de ortak senaristi Kurt Johnstad'la konuşmaya başladığını anlatıyor. Proje bir dönem, Lucasfilm'in 2012'de Disney'e satılmasının hemen ardından Lucasfilm'e bir Yıldız Savaşları filmi olarak sunuldu; Warner Bros.'a da hem oyun hem film olarak birkaç kez önerildi. Bir süre televizyon dizisi olarak tasarlandıktan sonra Netflix'e film olarak sunuldu. Netflix Films'in başındaki Scott Stuber filmin uzunluğunun izlenmeyi düşürebileceğinden endişe edince, Snyder karakterlerden vazgeçmemek için hikâyeyi ikiye böldü. Filmin logosu, ilham kaynaklarından biri olan Heavy Metal dergisine bir selam.

Çekimler 19 Nisan 2022'de başladı ve 2 Aralık'a kadar, Kaliforniya'da 152 gün sürdü. Snyder görüntü yönetmenliğini de kendisi üstlendi. Hazırlık sürecinin ilginç bir ayrıntısı var: Stuart Martin, Cary Elwes, Rhian Rees ve Ray Porter senaryonun tamamını seslendirip kaydetti; Snyder her çekim gününe bu kayıtları dinleyerek hazırlandı. Dört oyuncu filmde de Den, Kral, Kraliçe ve Hickman rollerinde görünüyor. Kora'yı Sofia Boutella, ana kötü Noble'ı Ed Skrein canlandırıyor; kadroda Djimon Hounsou, Michiel Huisman, Bae Doona, Ray Fisher ve Charlie Hunnam da var. Anthony Hopkins, devrik kralın eski koruyucusu olan bilinçli savaş robotu Jimmy'yi seslendiriyor. Efektlerde Industrial Light & Magic, Framestore, Weta FX ve Scanline VFX gibi stüdyolar çalıştı; Framestore, grifona benzeyen bennu ile Harmada adlı yaratıkları tasarladı.

Evrendeki yeri

Snyder Rebel Moon'u çok filmli bir evren olarak tasarladı. İkinci bölüm The Scargiver Nisan 2024'te yayımlandı; iki filmin R yetişkin sınıflı, daha uzun yönetmen kurguları da Ağustos 2024'te geldi. İlk filmin yönetmen kurgusu Chapter One: Chalice of Blood 204 dakika sürüyor. Ancak Johnstad Mayıs 2025'te devam filmlerinin şimdilik ilerlemediğini açıkladı; Snyder ise Temmuz 2025'te seriye dönmeyi planladığını ama iki filmi birlikte çekmenin çok yorucu olduğunu söyledi. Kurgusal galaksinin Star Wars evreniyle akrabalığı, eleştirilerin de odak noktalarından biri oldu.

Bilimsel karne

Filmin adı da kahramanların yurdu da bir uydu: Veldt, bir gezegenin çevresinde dönen, tarlaları ve köyleriyle Dünya'ya benzeyen bir dünya. Bu fikir bilimkurgu için çekici ama gerçek evrende henüz karşılığı yok. Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin uydularına "ötegezegen uydusu" deniyor ve bugüne kadar doğrulanmış tek bir ötegezegen uydusu bile bulunmuş değil. Kepler gibi görevlerin verilerinde bazı adaylar var; bunların bir kısmının yaşama elverişli olabileceği de tartışılıyor, ama kesin bir keşif henüz yok.

Kendi Güneş Sistemimizde ise uyduların yaşam için umut vaat ettiği biliniyor; yalnızca filmdeki gibi açık hava tarlaları yerine buz kabuklarının altındaki okyanuslarda. NASA'ya göre Jüpiter'in uydusu Europa'nın buzlu kabuğunun altında, Dünya'daki okyanusların toplamının iki katı kadar su barındıran tuzlu bir okyanus olduğu düşünülüyor. Satürn'ün uydusu Titan ise kalın bir atmosfere sahip tek uydu ve yüzeyinde sıvı bulunduğu bilinen, Dünya dışındaki tek yer; ama oradaki göller su değil, metan ve etan gibi hidrokarbonlardan oluşuyor.

Filmin daha zayıf yanları uzay yolculuğunda. Gemiler galaksinin bir ucundan öbürüne birkaç sahnede ulaşıyor; oysa ışık bile en yakın yıldıza dört yılı aşkın sürede varıyor. İmparatorluğun devasa savaş gemisinin bir uydunun yörüngesinde rahatça süzülmesi, uzay boşluğunda yankılanan patlamalar ve kanatlı yaratıkların farklı dünyalarda aynı kolaylıkla uçması da bilimden çok mit diline ait. Snyder'ın amacı zaten bir bilim filmi değil; o, uzayı bir kahramanlık efsanesinin dekoru olarak kullanıyor.

Etkisi

Film 15 Aralık 2023'te sınırlı sayıda sinemada gösterildi, 22 Aralık'ta Netflix'te yayına girdi. Eleştirmenler oyunculukları, aksiyonu, görselliği ve müziği övdü ama hikâyeyi ve Yıldız Savaşları'na olan benzerliklerini eleştirdi; genel tablo olumsuzdu. Buna karşın izleyici ilgisi yüksekti: Film ilk üç günde 23,9 milyon izlenmeye ulaştı ve Netflix'te o haftanın en çok izlenen İngilizce filmi oldu.

Kısaca

• Yıl: 2023
• Yönetmen: Zack Snyder
• Senaryo: Zack Snyder, Kurt Johnstad, Shay Hatten
• Süre: 134 dakika (yönetmen kurgusu 204 dakika)
• Oyuncular: Sofia Boutella, Djimon Hounsou, Ed Skrein, Michiel Huisman, Bae Doona, Charlie Hunnam
• Platform: Netflix
• Devamı: Rebel Moon – Part Two: The Scargiver (2024)