Türkiye'nin uzay limanı nerede?

Türkiye'nin faaliyette olan bir uzay limanı henüz yok. Millî Uzay Programı'ndaki uzay limanı hedefi kapsamında bir fırlatma tesisi Somali'de kuruluyor; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Ekim 2026'da Antalya'daki 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin açılışında bu uzay limanının inşaat çalışmalarının başlatıldığını açıkladı.

Resmî açıklama ne diyor?

Cumhurbaşkanlığı'nın yayımladığı konuşma metnine göre Erdoğan, uzayda var olmak için yalnızca uydu üretmenin yetmediğini, uzaya erişebilmenin de gerektiğini vurguladı ve Millî Uzay Programı'nda "uzaya erişim ve uzay limanı" hedefine özel bir yer verildiğini söyledi. Konuşmada, Türkiye'nin coğrafi şartları da dikkate alınarak Somali ile uzay alanında bir iş birliğinin temellerinin atıldığı ve Somali'de hayata geçirilecek uzay limanının inşaat çalışmalarının başlatıldığı belirtildi. Konuşmaya göre projeyle Türkiye'nin uzaya erişim kapasitesini geliştirmenin yanı sıra Afrika kıtasının uzay ekosisteminin gelişmesine katkı sağlanması da hedefleniyor.

Türkiye Uzay Ajansı da Haziran 2026'da Somali ve Katar'ın Ankara büyükelçileriyle uzaya erişim ve uzay sistemleri konularında bir değerlendirme toplantısı yaptığını duyurmuştu. Tesisin Somali'deki tam konumu, kapasitesi ve ilk fırlatma tarihi ise henüz resmî olarak açıklanmış değil.

Neden Türkiye'de değil?

Resmî açıklamada gerekçe "coğrafi şartlar" olarak özetleniyor. Fırlatma üssü seçiminde iki etken öne çıkar. Birincisi ekvatora yakınlıktır: Dünya batıdan doğuya döndüğü için ekvator üzerindeki bir nokta, saniyede yaklaşık 465 metre hızla hareket eder. Doğuya doğru fırlatılan bir roket bu hızı bedavaya kazanır; özellikle ekvator düzlemindeki yer eş zamanlı yörüngeye çıkacak uydular için yakıt tasarrufu sağlar. Somali, ekvatora Türkiye'den çok daha yakındır.

İkincisi güvenliktir. Roketlerin ayrılan kademeleri ve olası bir arızada parçaları, fırlatma yönündeki geniş bir alana düşebilir. Bu yüzden fırlatma üsleri genellikle önünde açık deniz bulunan kıyılara kurulur. Türkiye'nin kıyılarının doğusunda ise açık bir okyanus değil, kara ve komşu ülkeler bulunuyor.

Türk uyduları bugüne kadar nereden fırlatıldı?

Uzay limanı olmadığı için Türk uyduları bugüne kadar yabancı üslerden fırlatıldı: Türksat 6A, Türksat 5A ve 5B ABD'deki Cape Canaveral'dan; Türksat 4A ve 4B Kazakistan'daki Baykonur'dan; Türksat 3A ile Göktürk-1 Fransız Guyanası'ndaki Kourou'dan; Göktürk-2 Çin'deki Jiuquan'dan; BİLSAT ve RASAT ise Rusya'dan uzaya gönderildi. Türkiye'nin ilk Ay aracının da ABD'deki Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatılması planlanıyor.

Uzay limanı ne işe yarayacak?

Bir uzay limanı, Türkiye'nin kendi roketleriyle uzaya bağımsız erişimini mümkün kılacak altyapının parçası. Türkiye'de roket çalışmalarının nerede olduğunu merak ediyorsanız Türkiye'de roket var mı? sayfamıza, uzay limanı projesindeki gelişmeler için Somali'deki uzay limanı yazımıza göz atabilirsiniz.

Türkiye'nin uydularını, astronotlarını, gözlemevlerini ve Ay görevini tek sayfada, zaman çizelgesiyle Türkiye'nin uzay programı maddemizde bulabilirsiniz.