21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Ticari Mürettebat Programı'nda dönüm noktaları

Ticari Mürettebat Programı'nda dönüm noktaları
Veri kaynağı
NASA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
2010CCDev1 turu başladı
2014CCtCap sözleşmeleri
2020Demo-2: ilk insanlı uçuş
2024Starliner CFT: 93 gün
2026Crew-13 istasyonda

Bu infografik, Ticari Mürettebat Programı'nın 2010'dan 2026'ya uzanan beş dönüm noktasını zaman sırasıyla gösteriyor.

Zaman çizelgesi 2010'da CCDev1 turuyla başlıyor. Dört yıl sonra, 2014'te CCtCap sözleşmeleri imzalanıyor. Programın en görünür adımı 2020'de geliyor: Demo-2, ilk insanlı uçuş olarak kayda geçiyor. Başlangıçtan bu uçuşa on yıl geçmiş.

  • 2010: CCDev1 turu başladı.
  • 2014: CCtCap sözleşmeleri.
  • 2020: Demo-2, ilk insanlı uçuş.
  • 2024: Starliner CFT, 93 gün sürdü.
  • 2026: Crew-13 istasyonda.

Noktalar arasındaki aralıklar şöyle: 2010 ile 2014 arası dört, 2014 ile 2020 arası altı, 2020 ile 2024 arası dört, 2024 ile 2026 arası iki yıl. Programın tamamı 16 yıllık bir hattı kapsıyor. 2024'teki Starliner CFT'nin 93 gün sürmesi, çizelgedeki tek süre bilgisi olarak öne çıkıyor.

Veriler NASA'ya dayanıyor. Programın ayrıntıları için Ticari Mürettebat Programı yazısına göz atabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Uzay mekikleri 2011'de emekliye ayrılınca ABD'nin kendi astronotlarını yörüngeye çıkaracak aracı kalmadı; astronotlar Rus Soyuz kapsüllerinde koltuk satın alarak uçuyordu. Ticari Mürettebat Programı bu bağımlılığı bitirmek için kuruldu. Önemli olan, NASA'nın edinme yöntemini de değiştirmesidir: şirketler sistemi kendileri tasarlar, donanımın sahibi ve işleticisi olur; NASA gözetim sağlar ve araçları insanlı uçuş için sertifikalandırır.

Zaman çizelgesindeki ilk iki nokta para akışını da gösterir. 2010'daki CCDev1 turunda beş şirkete toplam yaklaşık 50 milyon dolar verildi. 2014'teki CCtCap sözleşmeleri toplam 6,8 milyar dolarlık sabit fiyatlı bir düzenlemeydi; 4,2 milyar dolarını Boeing, 2,6 milyar dolarını SpaceX aldı ve her şirket için altı mekik görevini kapsadı.

Demo-2, 30 Mayıs 2020'de Robert Behnken ve Douglas Hurley'i Kennedy Uzay Merkezi'nin 39A rampasından fırlattı ve toplam 64 gün sürdü. Operasyonel uçuşlar Crew-1 ile 16 Kasım 2020'de başladı. 2026 satırındaki Crew-13 ise 1 Ekim 2026'da istasyona ulaştı.

Sık sorulanlar

Demo-2 neden dönüm noktası sayılıyor?

İkili, Uzay Mekiği döneminin bitişinden sonra ABD topraklarından istasyona giden ilk astronotlar oldu ve görev, sistemin düzenli uçuşlar için sertifikalandırılmasının yolunu açtı.

Starliner CFT planlandığı gibi mi sürdü?

Hayır. Uçuşun 8-14 gün sürmesi planlanıyordu; itki sistemindeki sorunlar yüzünden 93 güne uzadı. Astronotlar Butch Wilmore ve Suni Williams Mart 2025'te SpaceX Crew-9 ile Dünya'ya döndü.

Programın iki sağlayıcısı kim?

SpaceX'in Crew Dragon'u ve Boeing'in Starliner'ı. NASA'ya göre Crew Dragon sertifikalandı; Starliner ise sertifikasyon yolunda.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar