21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Shackleton Krateri rakamlarla

Shackleton Krateri rakamlarla
Veri kaynağı
NASA LRO verileri
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Çap21 km
Derinlik4,2 km
Taban çapı6,6 km
Duvar eğimi30°
Merkezî tepe200 m
Taban sıcaklığı90 K (−183 °C)

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Ay'ın güney kutbundaki Shackleton Krateri'nin boyutlarını ve taban sıcaklığını altı rakamla özetliyor.

Krater 21 km çapında ve 4,2 km derinliğinde; yani derinliği çapının tam beşte biri kadar. Tabanın çapı 6,6 km, dolayısıyla taban kraterin toplam çapının yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Duvarlar 30° eğimle tabana iniyor. Tabanın ortasında ise 200 m yüksekliğinde bir merkezî tepe duruyor.

En çarpıcı satır sıcaklık: taban 90 K, yani −183 °C değerine kadar soğuyor.

  • Çap ve derinlik: kraterin genel ölçeği
  • Taban çapı ve duvar eğimi: çukurun biçimi
  • Merkezî tepe: tabandaki 200 m'lik yükselti
  • Taban sıcaklığı: 90 K (−183 °C)

Veriler NASA'nın LRO verilerine dayanıyor. Kraterin ayrıntılı tanıtımı için Shackleton Krateri (Shackleton) nedir? Ay'ın güney kutbundaki sürekli gölgeli krater yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Shackleton, Ay'ın dönme ekseninin kraterin kenarından geçtiği bir çarpma krateri. Dünya'nın ekseni yaklaşık 23,4° eğikken Ay'ın ekseni Güneş'e göre yalnızca yaklaşık 1,5° eğik; bu yüzden kutba yakın derin bir kraterin tabanında Güneş ufkun üstüne hiç çıkmaz ve duvarlar ışığı tabana ulaştırmaz. Böyle yerlere kalıcı gölgeli bölge denir. Ölçümlere göre bu bölgelerde sıcaklık yaklaşık 100 K'yi (−170 °C) aşmaz; bu soğukta su buzu milyarlarca yıl korunabilir.

Ölçülerin çoğu yörüngeden, uzay araçlarının görüntü ve ölçümleriyle elde edildi. Kraterin yaşı da bu yüzden kesin değil: bugüne dek kraterden örnek getirilmediği için yaklaşık 3,69 milyar yıllık (İmbriyen dönem) yaş, yüzey görüntülerinden ve modellerden yapılan bir tahmin. Kraterin adı, Antarktika kâşifi Ernest Shackleton'dan geliyor; IAU adı 1994'te resmen kabul etti.

Sık sorulanlar

Tabana Güneş ışığı neden hiç ulaşmıyor?

Ay'ın ekseni Güneş'e göre çok az eğik olduğu için Güneş, kraterin derin tabanında ufuktan yukarı çıkmıyor; duvarlar da ışığı tabana taşımıyor.

Kraterde su buzu olduğu kesin mi?

Hayır. LRO'nun lazer altimetresi tabanın çevredeki kraterlerden daha parlak olduğunu gösterdi; bu, küçük miktarlarda buzla uyumlu bulundu ve yüzey malzemesinin yüzde 22'sine kadarının buz olabileceği hesaplandı. Kaguya ise 2007'de belirgin bir buz kanıtı bulamadı. Bulgular çelişiyor, tartışma sürüyor.

90 K neyin değeri?

Tablodaki 90 K, taban sıcaklığının ortalaması; en düşük ölçülen değer yaklaşık 88 K.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar