21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

M15'in keşif ve araştırma tarihi

M15'in keşif ve araştırma tarihi
Veri kaynağı
NASA; ESA/Hubble; SEDS Messier kataloğu
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1746Maraldi kümeyi buldu
1764Messier kataloğuna aldı
1783Herschel yıldızlarını ayırdı
1928Pease 1 bildirildi
2001Chandra iki X-ışını ikilisini ayırdı
2002Hubble çekirdekte kara delik ipucu buldu
2013Hubble'dan yeni M15 görüntüsü

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, M15 küresel kümesinin keşfinden son görüntülerine uzanan araştırma tarihini yedi tarihle sıralıyor.

Zaman çizgisi üç aşamada okunabilir. İlk aşama gözlemle ilgilidir: Maraldi kümeyi 1746'da buldu, Messier 1764'te kataloğuna aldı, Herschel de 1783'te kümenin yıldızlarını ayırdı. Bu üç adım arasında sırasıyla 18 ve 19 yıl vardır; ilk buluştan yıldızların ayrılmasına kadar toplam 37 yıl geçmiştir.

İkinci aşama 1928'dedir: Pease 1 bildirildi. Bu tarih, Herschel'den yaklaşık 145 yıl sonra gelir.

Üçüncü aşama uzay çağının gözlemleridir:

  • 2001: Chandra iki X-ışını ikilisini ayırdı.
  • 2002: Hubble çekirdekte kara delik ipucu buldu.
  • 2013: Hubble yeni bir M15 görüntüsü yayımladı.

İlk keşiften son satırdaki 2013'e kadar 267 yıl geçmiştir; bu sürede incelemelere Chandra ve Hubble gibi uzay teleskopları da katılmıştır.

Veriler NASA, ESA/Hubble ve SEDS Messier kataloğuna dayanıyor. Kümenin kendisi hakkında daha fazlası için M15 küresel kümesi yazısını okuyabilirsiniz.

Bu tarihlerin arka planı

M15'i 7 Eylül 1746'da, De Chéseaux'nun kuyruklu yıldızını ararken gökbilimci Jean-Dominique Maraldi buldu ve onu oldukça parlak, çok sayıda yıldızdan oluşmuş sisli bir yıldız olarak betimledi. Charles Messier kümeyi 3 Haziran 1764'te kataloğuna aldı; ancak Messier ve Johann Elert Bode onu yıldızlara ayıramadı ve "yıldızsız bulutsu" dedi. Yıldızları ilk kez 1783'te William Herschel ayırdı. Yani küme bir süre bulutsu sanıldı ve ancak daha güçlü teleskoplarla yıldız topluluğu olduğu anlaşıldı.

Uzay çağı gözlemleri kümenin içine baktı. Hubble'ın 1993 tarihli çekirdek görüntüsünde merkezde yaklaşık 15 çok sıcak yıldızın toplandığı görüldü; NASA'ya göre bunlar dış zarfları komşu yıldızlarca çekilip alınmış yıldızların "çıplak çekirdekleri" olabilir. 2002'deki Hubble çalışması ise merkezde ya karanlık nötron yıldızlarının bir toplamı ya da orta kütleli bir kara delik bulunduğunu düşündürdü.

Sık sorulanlar

Küme neden önce bulutsu sanıldı?

Messier ve Bode kümeyi yıldızlara ayıramadı; yıldızlar ancak 1783'te Herschel'in gözleminde ayrıldı.

Kümeyi bulan ile kataloğa alan aynı kişi mi?

Hayır. Maraldi 1746'da kümeyi buldu; Messier onu 1764'te kataloğuna aldı.

2002 sonucu kesin mi?

Hayır. Kara delik daha olası bir seçenek olarak görüldü, ama çekirdeğin doğası bilimsel olarak tartışmalıdır.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar