Küçükayı'nın temel sayıları

- Veri kaynağı
- IAU, ESA Gaia
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Kapladığı alan 256 derece kare Büyüklük sırası 88 takımyıldızdan 56. IAU kısaltması UMi Polaris'in uzaklığı yaklaşık 446 ışık yılı Polaris'in kutba uzaklığı (2018) 0,66 derece
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Küçükayı takımyıldızının gökyüzündeki yerini ve Kutup Yıldızı Polaris'in konumunu birkaç temel sayıyla özetliyor.
İlk üç satır takımyıldızın kendisini tanıtıyor:
- Kapladığı alan: 256 derece kare.
- Büyüklük sırası: 88 takımyıldız arasında 56. sırada. Yani Küçükayı, listenin alt yarısında yer alıyor.
- IAU kısaltması: UMi.
Son iki satır ise Polaris'e odaklanıyor. Polaris, Dünya'dan yaklaşık 446 ışık yılı uzaklıkta. 2018'deki konumuna göre gök kutbundan yalnızca 0,66 derece uzakta durması, onun neden kuzeyi gösteren yıldız olarak bilindiğini anlatıyor: kutba çok yakın olan bir yıldız, gökyüzü dönerken yerinden pek oynamıyor gibi görünür.
Alan ve sıra bilgisi takımyıldızın ne kadar yer kapladığını, uzaklık ve kutba uzaklık değerleri ise Polaris'in konumunu gösteriyor. İki grup birlikte okunduğunda, geniş sayılmayan bir takımyıldızın en önemli yıldızının gök kutbuna çok yakın olduğu görülüyor.
Veriler IAU ve ESA Gaia'ya dayanıyor. Takımyıldızın tamamı için Küçükayı takımyıldızı (Ursa Minor) nedir? Kutup Yıldızı'nın küçük kepçesi yazısını okuyabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Küçükayı, kuzey gök kutbunun çevresindeki küçük bir takımyıldız. Kutba çok yakın olduğu için küçük çemberler çizerek yerinden kopmuyor ve Türkiye'nin her yerinden, yılın her gecesi ufkun üstünde görülüyor. Sınırlarını IAU adına Belçikalı gökbilimci Eugène Delporte 1930'da çizdi. «Küçük kepçe» yedi yıldızdan kuruluyor, ama yalnızca üçü (Polaris, Kochab, Pherkad) kolay seçiliyor; gövdeyi çizen sönük yıldızlar şehir ışığında kayboluyor.
Polaris tek yıldız değil: baskın üyesi sarı bir üstdev olan üçlü bir sistem. Aynı zamanda bir Sefe değişeni; parlaklığı yaklaşık dört günlük dönemle 1,86 ile 2,13 kadir arasında hafifçe salınıyor ve bu değişkenliği 1911'de Ejnar Hertzsprung doğruladı. Uzaklık değeri Gaia DR3 ölçümüne dayanıyor (yaklaşık 446,5 ışık yılı). Kutba uzaklık değeri de belirli bir yıla (2018) ait, sabit değil: Polaris kutba en çok 2100'den biraz sonra, yaklaşık 0,45 dereceye yaklaşacak.
Sık sorulanlar
Polaris'i Büyükayı'dan nasıl buluruz?
Büyükayı'nın kepçesinin ucundaki Dubhe ve Merak'ı birleştiren doğruyu kepçenin ağzı yönünde yaklaşık 30 derece, yani kol uzatıldığında üç yumruk kadar uzatın; Polaris'e varırsınız.
Polaris ufkun ne kadar üstünde görünür?
Yüksekliği gözlemcinin enlemine yaklaşık eşit: İstanbul'dan (yaklaşık 41° kuzey) ufkun yaklaşık 41, Ankara'dan yaklaşık 40, Antalya'dan yaklaşık 37 derece yukarıda.
Polaris'in ünü parlaklığından mı geliyor?
Hayır. Görünür kadiri yaklaşık 2; Küçükayı'nın en parlak yıldızı olsa da kuzeyi göstermesi parlaklığından değil, gök kutbuna yakınlığından kaynaklanıyor.












