21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

IRAF'ın zaman çizelgesi

IRAF'ın zaman çizelgesi
Veri kaynağı
IRAF Community (GitHub), NOIRLab
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1981Tasarım Kitt Peak'te başlar
1984İlk dahili sürüm
19872.5: ilk kamu sürümü
20122.16: son ana NOAO sürümü
2013NOAO desteği sona erer
20222.17: ilk topluluk sürümü
20242.18
20262.18.2

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, IRAF'ın 1981'deki tasarım aşamasından 2026'daki 2.18.2 sürümüne kadar geçen zaman çizelgesini gösteriyor.

İlk dönem Kitt Peak'te geçiyor: 1981'de tasarım başlıyor, 1984'te ilk dahili sürüm çıkıyor, 1987'de ise ilk kamu sürümü olan 2.5 yayımlanıyor. Tasarımdan kamuya açılmaya 6 yıl geçmiş.

İkinci dönemde NOAO'nun rolü bitiyor:

  • 2012: 2.16, son ana NOAO sürümü.
  • 2013: NOAO desteği sona eriyor.

Üçüncü dönem topluluğa ait. Desteğin bitmesinden 9 yıl sonra, 2022'de 2.17 ilk topluluk sürümü olarak çıkıyor. Ardından 2024'te 2.18, 2026'da ise 2.18.2 geliyor. Böylece çizelge, yazılımın kurum desteğinden topluluk sürümlerine geçişini gösteriyor. Son ana NOAO sürümü 2012'de çıkmış, topluluk sürümü ise 2022'de; arada NOAO desteğinin bittiği 2013 yılı duruyor. Çizelgedeki ilk ve son tarih arasında 45 yıl var: 1981'deki tasarımdan 2026'daki 2.18.2 sürümüne.

Veriler IRAF Community'nin GitHub sayfasına ve NOIRLab'a dayanıyor. Yazılımın ayrıntıları için IRAF ansiklopedi yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

IRAF (Image Reduction and Analysis Facility), astronomik verilerin indirgenmesi ve çözümlenmesi için yazılmış genel amaçlı bir yazılım sistemi. "İndirgeme", ham dosyadaki dedektör gürültüsünün, piksellerin duyarlılık farklarının ve kozmik ışın izlerinin ölçülüp çıkarıldığı ilk aşamayı anlatır. IRAF bu zincirin hem ilk aşamasını hem de sonraki ölçümleri (fotometri, astrometri, tayfölçüm) tek ortamda toplamak için tasarlandı. Sistemin tasarımcısı ve baş programcısı Doug Tody'dir.

Çizelgedeki geçişin ardında kurumsal değişiklikler var. Kitt Peak ile Şili'deki Cerro Tololo gözlemevleri 1984'te NOAO çatısında birleşti ve geliştirme sonraki yıllarda NOAO tarafından yürütüldü. Kullanıcı desteği 2005'te bir web forumuna taşındı, çekirdek geliştirme asgariye indi. Son NOAO sürümü ciddi lisans sorunları ve güvenlik açıkları taşıyordu. Kaynak kod 2017'de GitHub'a taşındı; serbest olmayan kodlar ayıklanarak topluluk deposunda toplandı. Topluluğun ilk sürümü 2.17, 4 Ocak 2022'de çıktı. Yazılımın ayrıntıları için ansiklopedi yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Kamuya açık ilk sürüm hangi tarihte çıktı?

İlk kamuya açık sürüm olan 2.5, 8 Temmuz 1987 tarihlidir.

IRAF ücretsiz mi, Windows'ta çalışır mı?

Ücretsizdir ve MIT tarzı bir lisansla dağıtılır. Windows desteklenen platformlar arasında değil; olağan yol, Windows Alt Sistemi'nde (WSL) bir Linux dağıtımı kurmaktır.

Topluluk sürümleri hangi tarihlerde çıktı?

2.17.1 15 Temmuz 2023'te, 2.18 5 Nisan 2024'te, 2.18.1 10 Nisan 2025'te, 2.18.2 ise 9 Eylül 2026'da yayımlandı.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar