Güney Haçı sayılarla

- Veri kaynağı
- ESO, IAU
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Alan 68,4 derece kare Ana yıldız 4 (+1 Ginan) Gacrux'a uzaklık 88,6 ışık yılı Kömür Çuvalı ~590 ışık yılı Mücevher Kutusu ~6.400 ışık yılı Kutup için γ→α mesafesinin 4,5 katı
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Güney Haçı'nı boyut, yıldız sayısı, uzaklıklar ve kutup yönünü bulma kuralı üzerinden altı satırda özetliyor.
Güney Haçı 68,4 derece karelik bir alan kaplar. Desen dört ana yıldızdan oluşur; beşinci olarak Ginan da eklenebilir.
Uzaklık satırları karşılaştırmaya elverişlidir:
- Gacrux: 88,6 ışık yılı.
- Kömür Çuvalı: yaklaşık 590 ışık yılı; Gacrux'tan yaklaşık 6,7 kat uzakta.
- Mücevher Kutusu: yaklaşık 6.400 ışık yılı; Kömür Çuvalı'ndan yaklaşık 11 kat uzakta.
Böylece aynı takımyıldız yönünde hem birkaç yüz hem de binlerce ışık yılı uzaktaki cisimler görünür. Gökte yan yana durmaları, aynı uzaklıkta oldukları anlamına gelmez.
Son satır pratik bir kural verir: kutup için γ→α mesafesinin 4,5 katı alınır. Yani haçın uzun ekseni boyunca bu uzaklık kadar ilerlemek kutba yönelmeyi sağlar.
Veriler ESO'ya ve IAU'ya dayanıyor. Ayrıntılar için Güney Haçı takımyıldızı yazısını okuyabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Güney Haçı, IAU'nun tanımladığı 88 takımyıldızın en küçüğüdür; yine de dört parlak yıldızı çarpık bir haç çizdiği için çıplak gözle kolay tanınır. Dik açıklığı −55,7° ile −64,7° arasında olduğundan Türkiye'den görülmez. Güney yarımkürede yaklaşık 35° güney enleminin güneyinden bakanlar için yıl boyu hiç batmaz; haçın tamamını rahat görmek için kuzey yarımkürede yaklaşık 25° kuzey enleminin güneyinde olmak gerekir.
Uzaklık satırları aynı doğrultudaki farklı dünyaları gösterir. Gacrux, bize en yakın M türü kırmızı devdir; yanında görünen 6,4 kadirlik yıldız ise gerçek eşi değil, yaklaşık 400 ışık yıl uzaktaki bir arka plan yıldızıdır. Kömür Çuvalı, yaklaşık 7° × 5° büyüklüğündeki bir karanlık bulutsudur ve çıplak gözle görülen en belirgin karanlık bulutsudur. Mücevher Kutusu ise en parlak genç kümelerden biridir.
Haçı bulmak için Erboğa'daki Alfa ve Beta Centauri "Güney Göstericileri" olarak yön verir. Kutup yönünü ise haçın kendisi gösterir, çünkü güney kutbunda parlak bir kutup yıldızı yoktur. Ayrıntılar Güney Haçı takımyıldızı sayfasındadır.
Sık sorulanlar
Güney Haçı neden Türkiye'den görülmez?
Dik açıklığı güneyde (−55,7° ile −64,7° arası) kaldığı için ülkenin en güneyindeki nokta bile takımyıldızın ufkun üstüne çıkabildiği enlemlerin kuzeyindedir.
Dört ana yıldız hangileridir?
Acrux, Mimosa, Gacrux ve Imai'dir; beşinci olarak sık sık Ginan da eklenir.
Sahte Haç ile karışır mı?
Evet. Sahte Haç, Carina ve Vela'daki daha büyük ve sönük bir desendir; beşinci yıldızı ve yanındaki iki gösterici yıldızı yoktur.












