Güneş ışığı uzaklaştıkça hızla azalır

- Veri kaynağı
- NASA
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Merkür 9082.7 Dünya 1361.0 Mars 586.2 Jüpiter 50.26
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Güneş ışınımının Merkür, Dünya, Mars ve Jüpiter'de watt/metrekare cinsinden ne kadar olduğunu göstererek, Güneş'ten uzaklaştıkça ışığın hızla azaldığını anlatıyor.
Merkür 9082,7 ile en yüksek değeri alıyor. Dünya'da bu değer 1361,0'e iniyor; yani Merkür, Dünya'dan yaklaşık 6,7 kat fazla ışınım alıyor. Mars 586,2 ile Dünya'nın yaklaşık 0,43'ü kadar alıyor; yani Dünya, Mars'tan yaklaşık 2,3 kat fazla.
- Jüpiter: 50,26; Dünya'dakinin yaklaşık 27'de biri.
- Merkür ile Jüpiter: Merkür'ün değeri Jüpiter'inkinin yaklaşık 181 katı.
Dört gezegen sıralandığında değerler her adımda düşüyor, ama düşüş düzgün değil: Mars'tan Jüpiter'e inen fark (yaklaşık 536 W/m²) Merkür'den Dünya'ya inen farktan (yaklaşık 7 722 W/m²) çok daha küçük. Kayıp başta çok büyük, sonra giderek küçülüyor.
Veriler NASA'ya dayanıyor. Bu azalmanın nedenini Ters kare yasası yazısında okuyabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Ters kare yasasının nedeni geometridir. Bir nokta kaynaktan eşit yayılan ışınım, büyüyen küresel yüzeylere dağılır; kürenin yüzey alanı 4πr² olduğundan şiddet I = P/(4πr²) olur. Uzaklık iki katına çıkarsa şiddet dörtte birine düşer. NASA'nın gezegen sayfaları Güneş ışınımını her gezegen için verir. Güneş'e uzaklıklar Merkür'de 57,909, Dünya'da 149,598, Mars'ta 227,956, Jüpiter'de 778,479 milyon kilometredir. Jüpiter, Dünya'dan yaklaşık 5,2 kat uzaktadır; aldığı ışınım 5,2'nin karesi olan yaklaşık 27'de birine düşer (1361/27 ≈ 50).
1361 W/m² değeri “güneş sabiti”dir: Güneş'ten 1 AU uzaklıkta, ışınlara dik yüzeye düşen ortalama ışınım. Dünya'ya ortalama gelen ışınım bunun dörtte biri, yani yaklaşık 340 W/m²'dir. Yasa nokta kaynak ve kayıpsız ortam için geçerlidir; Güneş ışığının yer yüzeyine ancak yaklaşık yüzde 75'i ulaşır.
Sık sorulanlar
Dünya'ya gelen ışınım yıl boyunca değişir mi?
Evet. Günberi 147,1, günöte 152,1 milyon km olduğundan atmosfer üstündeki ışınım Ocak başında yaklaşık 1,408 kW/m², Temmuz başında yaklaşık 1,317 kW/m² olur; fark yaklaşık yüzde 6,9'dur.
Bu fark Güneş'in değişmesinden mi gelir?
Hayır, Dünya'nın Güneş'e uzaklığının değişmesinden gelir. Güneş sabiti ise Güneş döngüsü boyunca yalnızca yaklaşık yüzde 0,1 oynar.
Merkür'ün oranı Dünya'ya göre nedir?
NASA verilerinde Merkür'ün ışınımı Dünya'nınkinin 6,674 katı, Jüpiter'inki ise 0,037 katıdır.












