21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Enkaz tehdidinden kaldırma denemelerine

Enkaz tehdidinden kaldırma denemelerine
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
2007Fengyun-1C karşı-uydu testi
2009İlk kazara büyük çarpışma
2018RemoveDEBRIS ağ denemesi
2021ELSA-d ilk kenetlenme
2024ADRAS-J 15 m yaklaşma

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, 2007'den 2024'e uzanan beş olayla enkaz sorununun ortaya çıkışından kaldırma denemelerine geçişi zaman sırasıyla gösteriyor.

Zaman çizgisinin ilk iki satırı sorunun büyümesiyle ilgili: 2007'de Fengyun-1C karşı-uydu testi ve 2009'da ilk kazara büyük çarpışma. Aralarında yalnızca iki yıl var.

Sonraki üç satır ise kaldırma yönündeki denemeleri sıralıyor:

  • 2018: RemoveDEBRIS ağ denemesi.
  • 2021: ELSA-d ilk kenetlenme.
  • 2024: ADRAS-J'nin 15 metre yaklaşması.

Çizgide ilginç bir ritim var. 2009'dan 2018'e dokuz yıllık bir boşluk görülüyor; 2018'den sonra ise denemeler üçer yıl arayla (2018, 2021, 2024) sıralanıyor. İlk kayıt ile son kayıt arasında toplam 17 yıl var. Böylece infografik, önce sorunun ortaya çıktığı, ardından yörüngede ağ, kenetlenme ve yaklaşma gibi adımların denendiği bir akışı tek bakışta özetliyor.

Konuyu ayrıntılarıyla aktif enkaz kaldırma yazımızda okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Çizgideki iki ilk olay sorunun ölçeğini gösteriyor. Ocak 2007'deki Fengyun-1C testi izlenebilir nesne sayısını yaklaşık yüzde 25 artırdı. 2009'da Iridium-33 ile Kosmos-2251 11,7 km/s hızla çarpıştı ve 2.300'den fazla izlenebilir parça çıktı. Bilimsel çerçeve, Donald Kessler ve Burton Cour-Palais'in 1978 tarihli makalesine dayanıyor.

Kaldırma tarafında ilk deney RemoveDEBRIS oldu. Uydu 2 Nisan 2018'de fırlatıldı, 20 Haziran 2018'de Uluslararası Uzay İstasyonu'nun Kibo modülünden bırakıldı ve 16 Eylül 2018'de kendi bıraktığı bir deneme hedefini ağla yakaladı. 8 Şubat 2019'da zıpkın denemesi çalıştı; 4 Mart 2019'daki fren yelkeni denemesi ise bomun tam şişmemesi yüzünden başarısız oldu.

Astroscale'in ELSA-d görevi 22 Mart 2021'de fırlatıldı ve 25 Ağustos 2021'de ilk serbest bırakma ve kenetlenme denemesini başardı. ADRAS-J 18 Şubat 2024'te fırlatıldı; hedefi, 2009'da GOSAT uydusunu taşıyan H-IIA roketinin üst kademesiydi. Görev Mayıs 2024'te hedefe 50 metreye yaklaştı. Ayrıntılar aktif enkaz kaldırma sayfamızda.

Sık sorulanlar

RemoveDEBRIS gerçek enkaz mı yakaladı?

Hayır. Ağ ve zıpkın denemeleri yörüngede çalıştı, ama hedefler uydunun kendi bıraktığı deneme hedefleriydi.

ELSA-d neden yalnız hazırlanmış uydularda işe yarar?

Manyetik kenetlenme için hedef uyduya önceden bir demir plaka takılması gerekir.

Aktif kaldırma bugün ticari bir hizmet mi?

Henüz değil; şimdiye kadar yapılanlar deneme, gösteri ve ilk sözleşmeler düzeyinde.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar