Enkaz tehdidinden kaldırma denemelerine

- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
2007 Fengyun-1C karşı-uydu testi 2009 İlk kazara büyük çarpışma 2018 RemoveDEBRIS ağ denemesi 2021 ELSA-d ilk kenetlenme 2024 ADRAS-J 15 m yaklaşma
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, 2007'den 2024'e uzanan beş olayla enkaz sorununun ortaya çıkışından kaldırma denemelerine geçişi zaman sırasıyla gösteriyor.
Zaman çizgisinin ilk iki satırı sorunun büyümesiyle ilgili: 2007'de Fengyun-1C karşı-uydu testi ve 2009'da ilk kazara büyük çarpışma. Aralarında yalnızca iki yıl var.
Sonraki üç satır ise kaldırma yönündeki denemeleri sıralıyor:
- 2018: RemoveDEBRIS ağ denemesi.
- 2021: ELSA-d ilk kenetlenme.
- 2024: ADRAS-J'nin 15 metre yaklaşması.
Çizgide ilginç bir ritim var. 2009'dan 2018'e dokuz yıllık bir boşluk görülüyor; 2018'den sonra ise denemeler üçer yıl arayla (2018, 2021, 2024) sıralanıyor. İlk kayıt ile son kayıt arasında toplam 17 yıl var. Böylece infografik, önce sorunun ortaya çıktığı, ardından yörüngede ağ, kenetlenme ve yaklaşma gibi adımların denendiği bir akışı tek bakışta özetliyor.
Konuyu ayrıntılarıyla aktif enkaz kaldırma yazımızda okuyabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Çizgideki iki ilk olay sorunun ölçeğini gösteriyor. Ocak 2007'deki Fengyun-1C testi izlenebilir nesne sayısını yaklaşık yüzde 25 artırdı. 2009'da Iridium-33 ile Kosmos-2251 11,7 km/s hızla çarpıştı ve 2.300'den fazla izlenebilir parça çıktı. Bilimsel çerçeve, Donald Kessler ve Burton Cour-Palais'in 1978 tarihli makalesine dayanıyor.
Kaldırma tarafında ilk deney RemoveDEBRIS oldu. Uydu 2 Nisan 2018'de fırlatıldı, 20 Haziran 2018'de Uluslararası Uzay İstasyonu'nun Kibo modülünden bırakıldı ve 16 Eylül 2018'de kendi bıraktığı bir deneme hedefini ağla yakaladı. 8 Şubat 2019'da zıpkın denemesi çalıştı; 4 Mart 2019'daki fren yelkeni denemesi ise bomun tam şişmemesi yüzünden başarısız oldu.
Astroscale'in ELSA-d görevi 22 Mart 2021'de fırlatıldı ve 25 Ağustos 2021'de ilk serbest bırakma ve kenetlenme denemesini başardı. ADRAS-J 18 Şubat 2024'te fırlatıldı; hedefi, 2009'da GOSAT uydusunu taşıyan H-IIA roketinin üst kademesiydi. Görev Mayıs 2024'te hedefe 50 metreye yaklaştı. Ayrıntılar aktif enkaz kaldırma sayfamızda.
Sık sorulanlar
RemoveDEBRIS gerçek enkaz mı yakaladı?
Hayır. Ağ ve zıpkın denemeleri yörüngede çalıştı, ama hedefler uydunun kendi bıraktığı deneme hedefleriydi.
ELSA-d neden yalnız hazırlanmış uydularda işe yarar?
Manyetik kenetlenme için hedef uyduya önceden bir demir plaka takılması gerekir.
Aktif kaldırma bugün ticari bir hizmet mi?
Henüz değil; şimdiye kadar yapılanlar deneme, gösteri ve ilk sözleşmeler düzeyinde.












