21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Çin uzay programının dönüm noktaları

Çin uzay programının dönüm noktaları
Veri kaynağı
CNSA, CMSA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1970Dong Fang Hong 1
2003Shenzhou-5, ilk insanlı uçuş
2007Chang'e-1
2013Chang'e-3, Ay'a ilk iniş
2019Chang'e-4, Ay'ın arka yüzü
2022Tiangong tamamlandı
2024Chang'e-6 örnek dönüşü
2030İnsanlı Ay inişi (hedef)

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Çin uzay programının 1970'ten 2030 hedefine uzanan sekiz dönüm noktasını sırasıyla gösteriyor.

Zaman çizelgesi 1970'te Dong Fang Hong 1 ile başlıyor. 2003'teki Shenzhou-5 ilk insanlı uçuş olarak işaretlenmiş; aradan 33 yıl geçmiş. 2007'de Chang'e-1, 2013'te Chang'e-3 ile Ay'a ilk iniş, 2019'da Chang'e-4 ile Ay'ın arka yüzü geliyor. 2022'de Tiangong tamamlanıyor, 2024'te Chang'e-6 örnekle dönüyor.

  • İnsanlı hat: 2003'te Shenzhou-5, 2022'de Tiangong.
  • Ay hattı: 2007, 2013, 2019 ve 2024'te Chang'e görevleri.
  • Hedef: 2030'da insanlı Ay inişi.

Ay görevlerindeki ritim dikkat çekici: 2007'den 2013'e 6, 2013'ten 2019'a 6 yıl var; 2019'dan 2024'e ise 5 yıl. 2024'ten 2030 hedefine 6 yıl kalıyor. Listedeki yalnızca son satır gerçekleşmiş bir olay değil, hedef olarak belirtilmiş.

Veriler CNSA ve CMSA'ya dayanıyor. Programın bütünü için Çin uzay programı yazısını okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Çin uzay programı üç ana hat üzerinde ilerler: insanlı uçuşlar, Ay keşfi (Chang'e) ve gezegen keşfi (Tianwen). İdari çerçeveyi Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA) çizer; insanlı uçuşları ise ayrı bir birim olan Çin İnsanlı Uzay Mühendisliği Ofisi (CMSA) yürütür. Çizelge bu hatlardan ilk ikisini izliyor.

Başlangıç noktası 24 Nisan 1970'te fırlatılan Dong Fang Hong 1'dir. CNSA'ya göre uydu 173 kilogramdı ve 20 günlük tasarım ömrüne karşın 28 gün çalıştı. İnsanlı hat, Eylül 1992'de alınan kararla üç adım olarak tasarlandı; CMSA'ya göre üç adım da tamamlandı. Shenzhou-5'te Yang Liwei 15 Ekim 2003'te 21 saat 23 dakikalık uçuşa çıktı. Tiangong istasyonu, 12 uçuşun ardından 2022 sonunda tamamlandı. Ay hattı ise "dolanma, iniş, dönüş" adlı üç aşamaya bölünmüştür: Chang'e-1 Çin'in ilk Ay uydusuydu, Chang'e-3 yumuşak iniş yaptı, Chang'e-6 örnekle döndü.

Sık sorulanlar

Shenzhou-5'in önemi neydi?

Bu uçuşla Çin, bağımsız olarak insan uzaya gönderen üçüncü ülke oldu.

Chang'e-4 nereye indi?

3 Ocak 2019'da Ay'ın görünmeyen yüzüne indi. Göreve Hollanda, Almanya, İsveç ve Suudi Arabistan'dan dört alet katıldı.

Chang'e-6 ne getirdi?

Ay'ın arka yüzünden örnek getiren ilk görev oldu. 3 Mayıs 2024'te fırlatıldı, 25 Haziran 2024'te döndü ve Güney Kutbu-Aitken Havzası'ndan 1.935,3 gram malzeme taşıdı.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar