Burç takımyıldızlarında ne zaman neye bakmalı?

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, burç takımyıldızlarındaki dikkat çekici gök cisimlerinin yılın hangi döneminde gözlemlenmesinin en uygun olduğunu gösteriyor.

Liste mevsimlere göre okunduğunda, gökyüzünün yıl boyunca nasıl döndüğü de görülüyor:

• Sonbahar ve kış: Koç'taki Hamal sonbahar-kış aylarında, Boğa'daki Ülker aralıkta, İkizler'deki M35 kışın en iyi görülüyor.
• Kış sonu ve ilkbahar: Yengeç'teki Arı Kovanı için mart ayı öne çıkıyor; Regulus ve Spica ilkbaharın hedefleri.
• Yaz: Akrep'teki M4 temmuzda, Yay'daki Lagün Bulutsusu ağustosta en iyi konumda.
• Sonbahar başı: Kova ve Oğlak'taki M2 ve M30 ekimde gözlem için uygun.

Sıralama, burç takımyıldızlarının gökyüzünde bir halka oluşturduğunu ve her birinin yılın farklı bir döneminde öne çıktığını gösteriyor. Böylece yılın her mevsiminde bakılacak en az bir hedef bulunuyor.

Veriler NASA'ya ve Avrupa Güney Gözlemevi'ne (ESO) dayanıyor. Bu cisimlerin her birini nasıl bulacağınızı Burç takımyıldızlarındaki 12 harika gök cismi maddemizde anlattık.

Bu cisimler neden burç takımyıldızlarında?

Burç takımyıldızları, Güneş'in, Ay'ın ve gezegenlerin gökte izlediği yol olan ekliptik boyunca dizilir. Bu kuşak gökyüzünün en çok bakılan bölgelerinden biri olsa da çoğu kişi yalnız takımyıldızların adlarını bilir. Oysa her birinde karanlık bir gecede çıplak gözle ya da sıradan bir dürbünle görülebilecek bir hedef vardır: yıldız kümeleri, bulutsular, çift yıldızlar ve Samanyolu'nun merkezi.

Listedeki zaman bilgisi, cismin Türkiye'den akşam saatlerinde rahatça görüldüğü dönemi gösterir. Sönük cisimlerde Ay'ın parlak olduğu geceleri ve şehir ışıklarını uzak tutmak büyük fark yaratır. Parlaklıklar gökbilimin kadir ölçeğiyle verilir: sayı küçüldükçe cisim parlaklaşır, çıplak gözün karanlık bir yerde görebildiği sınır 6 kadir dolayındadır. Bu ölçekte Hamal 2,0 kadirle şehirden bile görülürken Ülker 1,6, Arı Kovanı 3,7, M35 5,3 ve M4 5,9 kadirdir.

Sık sorulanlar

Hangileri çıplak gözle görülür?

Hamal, Regulus ve Spica gibi parlak yıldızlar ile Ülker kolayca seçilir. Arı Kovanı çıplak gözle bir bulanıklık gibi görünür; M35 ise ancak çok karanlık gecelerde bulanık bir leke olarak fark edilir.

M4 bize ne kadar uzak?

NASA'ya göre yaklaşık 5.500 ışık yılı; ESO ise uzaklığı 7.000 ışık yılı dolayında verir, çünkü ölçümler yönteme göre değişir. Her iki durumda da M4 Dünya'ya en yakın küresel kümedir.

Arı Kovanı'nın bir küme olduğu nasıl anlaşıldı?

Batlamyus onu "göğüsteki bulutsu kütle" diye tanımlamıştı. 1609'da teleskobunu ona çeviren Galileo, içinde 40 kadar yıldız seçerek bir yıldız kümesi olduğunu gösterdi.