21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Apenin Dağları rakamlarla

Apenin Dağları rakamlarla
Veri kaynağı
NASA (Apollo 15 ve LRO verileri)
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Uzunlukyaklaşık 600 km
Huygens Dağıyaklaşık 5,3 km
Hadley Dağı4,5 km
Hadley Rimesi uzunluğuyaklaşık 80 km
Yağmurlar çarpması3,92 milyar yıl önce
Apollo 15 yüzey süresi66 sa 55 dk

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Ay'daki Apenin Dağları'nın boyutlarını, yaşını ve Apollo 15 görevinin yüzeyde geçirdiği süreyi altı rakamda özetliyor.

Sıradağ yaklaşık 600 km uzunluğunda. Zirveler arasında Huygens Dağı yaklaşık 5,3 km ile öne çıkıyor; Hadley Dağı 4,5 km. İkisi arasındaki fark 0,8 km, yani Huygens Hadley'den yaklaşık 800 metre daha yüksek. Hadley Rimesi'nin uzunluğu yaklaşık 80 km; bu, sıradağın boyunun kabaca sekizde biri (600 / 80 = 7,5 kat) demek.

  • Yağmurlar çarpması: 3,92 milyar yıl önce. Zaman ölçeği bu satırda milyarlarca yıla çıkıyor; diğer satırlar ise uzunluk ve yükseklik ölçüyor.
  • Apollo 15 yüzey süresi: 66 saat 55 dakika. Bu rakam, kilometrelerle ölçülen bölgeye insanların ne kadar süre ayak bastığını gösteriyor.

Yükseklik ve uzunluk aynı birimde (km) verildiği için bu değerler doğrudan karşılaştırılabiliyor.

Böylece tablo üç ayrı boyutu yan yana koyuyor: coğrafi büyüklük (uzunluk, yükseklik), jeolojik yaş ve insanlı keşfin süresi.

Veriler NASA'nın Apollo 15 ve LRO verilerine dayanıyor. Bölgenin tamamı için Apenin Dağları yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Apenin Dağları, Yağmurlar Denizi'nin havzasını açan çarpmanın izini taşır. Yaklaşık 3,92 milyar yıl önce, çapı yaklaşık 250 kilometre olarak tahmin edilen bir cisim Ay'a çarptı ve havzanın çevresinde üç eşmerkezli dağ halkası yükseltti. En dıştaki halkanın çapı yaklaşık 1.300 kilometredir; güneyde Karpat, güneydoğuda Apenin, doğuda Kafkas dağlarına bölünür. Yükseklik değerleri Lunar Reconnaissance Orbiter'ın (LRO) yükseklik verisine dayanır: Huygens, Yağmurlar Denizi tabanından ölçülen yaklaşık 5,3 kilometreyle sıradağın zirvesidir.

Hadley Rimesi ise zirvelerin hemen batısında, 1,5 kilometre genişliğinde ve 300 metreden derin bir kanaldır. NASA'ya göre kökeni tartışmalıdır; en güçlü açıklama, uzaktaki bir yanardağ ağzından lav taşıyan dev bir kanal olduğudur. Apollo 15, komutan David Scott ve Ay Modülü pilotu James Irwin'le 30 Temmuz 1971'de bu dağların eteğine indi; üç dışarı çıkışta toplam 18,5 saat yüzeyde çalışıldı ve yaklaşık 77 kilogram örnek toplandı.

Sık sorulanlar

Huygens Dağı Ay'ın en yüksek dağı mı?

Hayır. Huygens yalnızca bu sıradağın en yüksek zirvesidir; Ay'ın tamamının en yükseği değildir.

Apollo 15 neden buraya indi?

Bölge, Yağmurlar Denizi'nin dış kıyısına yakın dağları ve Hadley Rimesi'ni tek seferde incelemeye imkân verdi. İniş yeri Eylül 1970'te seçildi; rakip aday Marius Tepeleri'ydi.

Hadley Rimesi nasıl oluştu?

Kesin yanıt yok. En güçlü açıklama lav kanalı olması; Apollo 15 fotoğrafları bu yorumu destekliyor, yine de birçok soru yanıtsız.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar