21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Altair'i ölçmek ve görmek

Altair'i ölçmek ve görmek
Veri kaynağı
Gözlem literatürü
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1960'larNarrabri'de çap ölçümü
2001Basıklık ölçümü yayımlandı
2005Delta Scuti olduğu belirlendi
2007CHARA ile yüzey görüntüsü

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Altair'in çapının ölçülmesinden yüzeyinin görüntülenmesine uzanan dört gözlem aşamasını zaman sırasıyla gösteriyor.

Zaman akışı şöyle:

  • 1960'lar: Narrabri'de çap ölçümü yapıldı. Yıldızın boyutunu anlamaya yönelik ilk adım bu.
  • 2001: Basıklık ölçümü yayımlandı. Böylece yıldızın şekliyle ilgili bulgu literatüre girdi.
  • 2005: Altair'in Delta Scuti olduğu belirlendi.
  • 2007: CHARA ile yüzey görüntüsü elde edildi.

Her satır, yıldızı tanıma sürecinde farklı bir soruya karşılık geliyor: ne kadar büyük olduğu, nasıl bir şekle sahip olduğu, ne tür bir yıldız olduğu ve yüzeyinin nasıl göründüğü.

Dizi, yalnızca çapın ölçüldüğü bir aşamadan yüzeyin görüntülendiği bir aşamaya ilerleyişi gösteriyor. 1960'lardan 2007'ye kabaca kırk yıl geçmiş; 2001, 2005 ve 2007 ise birbirine çok daha yakın, yalnızca altı yıllık bir aralığa sığıyor. Yani gelişmeler dizinin sonuna doğru sıklaşmış görünüyor.

Veriler gözlem literatürüne dayanıyor. Yıldızın özellikleri için Altair yazısını okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Altair'i ölçme hikâyesi, girişimölçer adı verilen aygıtların gelişimiyle iç içedir. 1960'larda Avustralya'daki Narrabri gözlemevinde Robert Hanbury Brown ve ekibi yıldızın açısal çapını yaklaşık 3 milisaniye yay olarak ölçtü. Narrabri yoğunluk girişimölçeri 1963-1974 arasında çalıştı ve toplam 32 yıldızın açısal çapını ölçtü.

1999-2000 arasında Palomar Test Girişimölçeri'yle yapılan gözlemler yıldızın basık olduğunu ortaya koydu; sonuçlar 2001'de van Belle ve arkadaşlarının makalesinde yayımlandı. Aynı yıl Donanma Hassas Optik Girişimölçeri yerçekimi kararmasını doğruladı, 2005'te Avrupa Güney Gözlemevi'nin (ESO) VLTI/VINCI aygıtıyla yapılan bağımsız bir çalışma da bunu destekledi. 2006-2007'de J. D. Monnier ve ekibi, Kaliforniya'daki Mount Wilson'da bulunan CHARA Dizisi'nin MIRC aygıtıyla yüzeyi görüntüledi. Yeniden oluşturmada ekvator yarıçapı yaklaşık 2,03, kutup yarıçapı yaklaşık 1,63 Güneş yarıçapı çıktı.

Sık sorulanlar

Altair'in yüzeyini görmek neden önemli?

Bu görüntü, Güneş dışındaki bir ana kol yıldızında çözülmüş yüzey görüntüsünün ilk örneği olarak anılır.

Yerçekimi kararması nedir?

Hızlı dönen yıldızda kutuplar sıcak ve parlak, ekvator daha soğuk ve sönüktür. Altair'de kutuplar yaklaşık 8.600 K, ekvator yaklaşık 6.800 K'dir.

Narrabri ölçümleri kaç yıldızı kapsıyordu?

Narrabri girişimölçeri, çalıştığı 1963-1974 arasında 32 yıldızın açısal çapını ölçtü; Altair bunlardan biriydi.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar