21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Alnilam bir bakışta

Alnilam bir bakışta
Veri kaynağı
Oplištilová ve ark. (2025), Astronomy & Astrophysics
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Tayf türüB0 Ia
Görünür parlaklık1,69 kadir
Uzaklık~1.250 ışık yılı
Kütle~28 Güneş
Işıma~271.000 Güneş
Yüzey sıcaklığı~25.000 K
Dönme süresi~4,3 gün

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Avcı'nın Kuşağı'ndaki mavi süperdev Alnilam'ın yedi temel özelliğini tek bakışta özetliyor.

Yıldızın tayf türü B0 Ia olarak verilmiş. Görünür parlaklığı 1,69 kadir, uzaklığı ise yaklaşık 1.250 ışık yılı. Yani gökyüzünde rahatça seçilen bu yıldız, bize çok uzak bir yerde duruyor.

Asıl dikkat çeken sayılar fiziksel özelliklerde:

  • Kütle: yaklaşık 28 Güneş.
  • Işıma: yaklaşık 271.000 Güneş. Kütle 28 katı kadarken ışımanın yüz binlerce kata çıkması, yıldızın enerjisini ne kadar hızlı harcadığını gösteriyor.
  • Yüzey sıcaklığı: yaklaşık 25.000 K.
  • Dönme süresi: yaklaşık 4,3 gün; yıldız kendi çevresinde birkaç günde bir tur atıyor.

Bu değerlerin hepsi yaklaşık olduğu için tablodaki sayıları kesin ölçüm değil, güncel tahmin olarak okumak gerekir.

Veriler Oplištilová ve arkadaşlarının 2025'te Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımladığı çalışmaya dayanıyor. Yıldızın ayrıntılı hikâyesi için Alnilam maddesine bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Alnilam, Avcı'nın Kuşağı'ndaki üç yıldızın ortadakidir; gökyüzünün en parlak yıldızları arasında 29. sırada, Avcı takımyıldızında ise dördüncü sıradadır. Kuşaktaki öteki iki yıldız çoklu sistemken Alnilam tek bir yıldız olarak görünür. Tayfı 1943'ten beri başka yıldızların sınıflandırılmasında dayanak noktalarından biri sayılır.

Tablodaki sayıların neden "yaklaşık" olduğu geçmiş tahminlerden anlaşılıyor. 2006'da Crowther ve arkadaşları ışımayı Güneş'in yaklaşık 275.000 katı, 2008'de Searle ve arkadaşları 537.000 katı hesapladı; 2010'daki bir çalışma kütleyi Güneş'in yaklaşık 35 katı buldu. Farkların önemli bir nedeni uzaklık belirsizliğidir: uzaklık küçük alınırsa yıldız hem daha sönük hem daha hafif çıkar. 2025 çalışması, Orion OB1b yıldız birliğinin ortanca uzaklığıyla uyumlu 384 ± 8 parsek değerini tercih ediyor.

Aynı çalışmada yıldızın biçimi de çözüldü: yarıçap ekvatorda yaklaşık 34, kutuplarda yaklaşık 22 Güneş yarıçapı; ekvator çevresi kutup çevresinden yaklaşık yüzde 51 uzun. Tek bir sayı istenirse çalışmanın verdiği ortalama yarıçap yaklaşık 28 Güneş yarıçapıdır.

Sık sorulanlar

Işıma neden görünür parlaklıktan bu kadar büyük?

25.000 kelvin dolayındaki bir yıldız ışığının büyük bölümünü gözümüzün göremediği morötesi dalga boylarında yayar. Toplam ışıma bu yüzden çıplak gözle görünenden çok daha büyüktür.

Alnilam küre biçiminde mi?

Hayır. İnterferometri gözlemleri, çok hızlı dönmekten basıklaşmış bir yıldız gösterdi.

Bu değerler kesin mi?

Değil. Yıllar içinde değiştiler ve hâlâ kesin sayılmazlar.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar