Artemis II'nin dönüşünden hemen sonra Orion'un ısı kalkanı su altında

Fotoğrafta, Pasifik Okyanusu'nun sularında yüzen Orion uzay aracının alt yüzeyi, yani ısı kalkanı, su altından görülüyor. Görüntü, NASA'nın Artemis II görevinin 10 Nisan 2026'da San Diego açıklarında suya inmesinden kısa süre sonra ABD Donanması dalgıçları tarafından çekildi. Bu kareler, dönüşteki aşırı ısıya dayanan kalkanın ilk kez yakından incelendiği anları belgeliyor.

Ses hızının 39 katı

Artemis II, dört astronotu Ay'ın çevresinde dolaştırıp güvenle Dünya'ya geri getirdi; NASA'ya göre bu, astronotların Orion'a ilk kez bindiği deneme uçuşuydu. Atmosfere giriş sırasında Orion ses hızının 39 katına ulaştı ve dış yüzeyindeki sıcaklık en yüksek noktada 4.000 Fahrenhayt (yaklaşık 2.200 °C) değerini aştı. Aynı sırada içerideki dört astronot görece serin kaldı; kabin sıcaklığı 20'li derecelerin ortalarında (Fahrenhayt olarak 70'lerin ortası) seyretti.

Araç, hedeflenen atmosfere giriş noktasına yalnızca 192 fit (yaklaşık 59 metre) mesafeyle girdi ve öngörülen iniş noktasının yalnızca 0,59 mil (yaklaşık 950 metre) uzağına indi.

Artemis I'den alınan ders

NASA, Artemis I'in ısı kalkanında gözlenen sorunları, Kaliforniya'daki Ames Araştırma Merkezi'nde yapılan kapsamlı ark jeti malzeme testleriyle inceledikten sonra Artemis II için dönüş yörüngesini değiştirdi. Araç atmosfere girdiği an ile suya indiği an arasında kat edebileceği en büyük yatay mesafe kısaltıldı. Böylece kalkanın, Artemis I'deki sorunun ortaya çıktığı sıcaklık aralığında geçirdiği sürenin sınırlanması amaçlandı.

NASA'nın aylar süren analizinin sonuçları şöyle:

• Dalgıç görüntüleri ve kurtarma gemisindeki ilk incelemeler, kalkanın beklendiği gibi çalıştığını gösterdi.
• Çatlama ve kömürleşmiş malzeme kaybı, Artemis I'e göre on kat azaldı. Artemis II'nin kalkanında farklı boyutlarda yalnızca 9 kayıp noktası bulundu; Artemis I'de bu sayı 103'tü.
• Avcoat adlı aşınarak koruyan (ablatif) malzemeden yapılmış 186 özgün bloktan oluşan kalkanın tasarımı, iki uçuş arasında tutarlı bir performans sergiledi.
• Mürettebat modülünün eğimli yanlarını örten, 1.300 seramik karodan oluşan arka kabuk da beklenen performansı gösterdi; aşırı ısınma izine rastlanmadı.

İnceleme sürüyor

Kalkan, aracın Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'ne dönmesinin ardından incelendi, sonra Alabama'daki Marshall Uzay Uçuş Merkezi'ne taşındı. Burada ağustosta örnek çıkarma ve iç yapıyı gösteren X-ışını taramaları başladı. Ekip, uçuş sonrası lazer taramalarını uçuş öncesi ölçümlerle karşılaştırarak malzemenin ne kadar aşındığını belirliyor.

Bu bulgular, gelecek yıl alçak Dünya yörüngesinde yapılacak Artemis III görevine doğrudan yansıyor. NASA'ya göre Artemis III'ün ısı kalkanında Avcoat bloklarının tekdüzeliğini ve geçirgenliğini tutarlı kılan iyileştirmeler yapıldı; kalkan temmuz başında Kennedy'de mürettebat modülüne takıldı. Artemis programının genel çerçevesi için Artemis Programı sayfamıza, kalkan analizinin ayrıntıları için haberimize, Artemis III'ün uçuş planı için de bu yazımıza bakabilirsiniz.