Killjoys

Killjoys, 2015 ile 2019 arasında beş sezon yayınlanan Kanada yapımı bir uzay macerası dizisi. Kanada'da Space kanalında (bugünkü adıyla CTV Sci-Fi), ABD'de ise Syfy'da aynı gün gösterilen dizi, kendi işini kendi kuralıyla yapan üç ödül avcısının hikâyesini anlatıyor. Ağır felsefi sorular yerine tempoya, karakterler arası atışmalara ve ekip dostluğuna yaslanan yapım, uzay operası türünün daha hafif ve eğlenceli tarafını temsil ediyor.

Konusu

Hikâye, "Quad" adı verilen, dört gezegen ve uydudan oluşan bir yıldız sisteminde geçiyor. Bu dünyada bir de Reclamation Apprehension Coalition, kısaca RAC adlı bir kurum var: Kaçakları yakalamak ya da el konulacak malları geri almak için yetki belgesi veren, ajanlarına geniş yetkiler tanıyan bir tür galaktik ödül avcıları loncası. RAC ajanları, "killjoy" diye anılıyor ve göreve başlarken hiçbir hükümete, sisteme ya da örgüte bağlılık duymayacaklarına, çatışmalarda tarafsız kalacaklarına yemin ediyor.

Dizinin merkezinde üç kişi var. Beşinci seviye RAC ajanı Dutch, gizemli bir geçmişi olan, keskin nişancı ve kararlı bir lider. Altı yıldır onun ortağı ve en yakın arkadaşı olan John, görevlerin teknik tarafını üstleniyor. John'un ağabeyi D'avin ise eski bir asker; kardeşine ve Dutch'a yardım etmek için RAC'a katılıyor. Üçlünün geçmişi peşlerini bırakmadıkça, sıradan bir yakalama görevi bile büyük siyasi entrikaların içine sürükleniyor. Dutch'ın gemisini yöneten yapay zekâ Lucy de ekibin sessiz dördüncü üyesi gibi.

Yapım

Dizinin yaratıcısı, daha önce Lost Girl dizisini de yaratmış olan Kanadalı senarist Michelle Lovretta. Proje 7 Ekim 2013'te on bölümlük bir siparişle resmen onaylandı; Nisan 2014'te Syfy'ın ortak yapımcı olarak katıldığı açıklandı. Yapımcı şirketler arasında Temple Street Productions, Bell Media ve Universal Cable Productions bulunuyor. İlk sezon 19 Haziran 2015'te Kanada ve ABD'de aynı anda başladı.

Syfy, Eylül 2015'te ikinci sezonu, Eylül 2017'de ise dördüncü ve beşinci sezonları birlikte onayladı. Dördüncü sezondan itibaren dizinin yönetimini (showrunner) Adam Barken üstlendi; Lovretta yapımcı ve yazar olarak ekipte kaldı. Beşinci ve son sezon 19 Temmuz 2019'da başladı ve 20 Eylül 2019'da sona erdi. Dizi böylece toplam 50 bölümle, her biri yaklaşık 42 dakika süren beş sezonla tamamlandı.

Başrollerde Dutch'ı canlandıran Hannah John-Kamen, John'u canlandıran Aaron Ashmore ve D'avin rolündeki Luke Macfarlane yer alıyor. Hannah John-Kamen daha sonra Black Mirror ve Marvel Sinematik Evreni'ndeki Ghost karakteriyle de tanındı. Yan kadroda bar sahibi Pree rolünde Thom Allison, Dutch'ın eski akıl hocası Khlyen rolünde Rob Stewart ve dahi RAC teknisyeni Zeph rolünde Kelly McCormack öne çıkıyor.

Türün içindeki yeri

Killjoys, küçük bir geminin içinde birbirine bağlı, kanunla arası pek iyi olmayan bir ekip anlatısı olarak Firefly geleneğine yakın duruyor. Siyasi olarak bölünmüş bir yıldız sistemi, işçi sınıfıyla soylu aileler arasındaki gerilim ve şirketlerin güç oyunları ise The Expanse gibi daha ciddi yapımlarla aynı temalara dokunuyor. Fark, tonunda: Killjoys bu temaları dramatik bir ağırlıkla değil, aksiyon ve mizahla işliyor. Bir hafta önce, 12 Haziran 2015'te Syfy'da başlayan bir başka Kanada yapımı uzay dizisi Dark Matter ile birlikte, 2010'ların ortasında televizyondaki uzay macerası canlanmasının bir parçası oldu.

Dizi, kadın bir liderin etrafında kurulmuş ekip yapısı ve çeşitlilik konusundaki tutumuyla da dikkat çekti. Eleştirmenler arasında görüşler ikiye ayrıldı: io9'dan Charlie Jane Anders diziyi Cuma akşamları için "tam kıvamında bir eğlence" olarak överken, Forbes'ta yazan Merrill Barr türün kalıplarına yeni bir şey katmadığını ve evreninin gereğinden karmaşık olduğunu savundu. Rotten Tomatoes'ta ilk sezon 17 eleştirmene göre yüzde 82, dizinin geneli yüzde 95 onay aldı. Kanada'da ilk bölümü 286 bin kişi izledi. Dizi iki Kanada Ekran Ödülü ve üç Prix Aurora adaylığı kazandı.

Bilimsel karne

Gezegenler arası yolculuk: Killjoys'da Quad'ın gezegen ve uyduları arasında gidip gelmek, bir şehirler arası yolculuktan farksız. Gerçekte gezegenler arasındaki mesafeler çok daha büyük. Örneğin Dünya'dan Mars'a en az enerji harcayan yörüngeyle (Hohmann transferi) gitmek yaklaşık dokuz ay sürüyor ve bu fırsat pencereleri ancak 26 ayda bir açılıyor. Dizideki hızlı ulaşım, bilinmeyen bir itki teknolojisine dayanan bilimkurgu kabulü.

Yaşanabilir uydular: Quad sisteminde insanlar hem gezegenlerde hem uydularda yaşıyor. Başka yıldızların gezegenlerini dolaşan uydulara "ötegezegen uydusu" (exomoon) deniyor. Kepler gibi görevler bazı adaylar bulmuş olsa da bugüne kadar doğrulanmış tek bir ötegezegen uydusu yok; bu cisimleri bugünkü tekniklerle saptamak çok zor. Bazı bilim insanları, yaşanabilir bölgedeki dev gezegenlerin büyük uydularının yaşama uygun olabileceğini düşünüyor, ama bu henüz kuramsal bir olasılık.

Gemideki yapay zekâ: Lucy gibi konuşan, kendi kararlarını alan bir gemi bilgisayarı bugün yok. Gerçek uzay araçlarında otomasyon çok gelişmiş olsa da, örneğin Uluslararası Uzay İstasyonu'nda yaklaşık 350 bin algılayıcıyı izleyen yazılımlar, kararları yine yerdeki uçuş kontrol ekipleriyle birlikte alınıyor.

Tarafsız kanun uygulayıcıları: Dizinin en ilginç fikri belki de teknolojik değil, toplumsal. Birden fazla dünyaya yayılmış bir toplumda hukukun nasıl işleyeceği, kimin kimi yargılayacağı sorusu, gerçek uzay hukukunun da gündeminde. Bugün uzaydaki faaliyetler uluslararası anlaşmalarla düzenleniyor; ama Killjoys'un hayal ettiği gibi gezegenler arası bir yetki sistemi henüz bilimkurgu.

Etkisi

Killjoys büyük bir kitle yakalayan bir yapım olmadı, ama beş sezon boyunca yayında kalmayı başardı ve hikâyesini planlandığı gibi bir finalle bağlayabildi. Bu, erken iptal edilen pek çok uzay dizisinin sahip olamadığı bir şans. Dizi, Kanada televizyonunun türe yaptığı katkının ve kadın karakterlerin merkezde olduğu uzay macerası anlatılarının önemli örneklerinden biri olarak anılıyor.

Kısaca

• Yayın: 19 Haziran 2015 – 20 Eylül 2019, Space (Kanada) ve Syfy (ABD)
• Yaratıcı: Michelle Lovretta
• Süre: 5 sezon, 50 bölüm
• Başrol: Hannah John-Kamen, Aaron Ashmore, Luke Macfarlane
• Konu: Quad sisteminde çalışan, tarafsızlık yemini etmiş üç ödül avcısı
• Bilim: Gezegenler arası hızlı yolculuk ve yaşanabilir uydular bilimkurgu kabulü; doğrulanmış bir ötegezegen uydusu henüz yok