Mars neden kırmızı?

Mars kırmızıdır, çünkü toprağındaki demir mineralleri oksitlenmiş, yani paslanmıştır. NASA'nın anlatımıyla Mars toprağındaki demir paslanır ve yüzeyi kırmızı gösterir. Bu pas renkli ince toz rüzgârla atmosfere de karışır; bu yüzden Mars uzaydan bakınca baştan sona kızıl görünür ve "Kızıl Gezegen" lakabını taşır.

Pasın kimyası

Dünya'da bir demir parçası nemli havada kaldığında yüzeyinde turuncu-kahverengi bir pas tabakası oluşur. Kimyasal olarak bu, demirin oksijenle birleşerek demir oksite dönüşmesidir. Mars'ın yüzeyinde de benzer bileşikler yaygındır: yüzeyin kırmızı-turuncu görünümü, çok ince taneli demir(III) oksitten ve getit adlı demir oksit-hidroksit mineralinden kaynaklanır. Bu bileşikler tozu ve yüzeyi kaplayan gevşek toprağı, yani regoliti boyar.

Yine de Mars'ın her yeri kırmızı değildir. NASA'ya göre yüzeyde kahverengi, altın sarısı ve taba renkli alanlar da vardır; kayaçların mineraline göre karamel, altın, kahverengi ve yeşilimsi tonlar görülür. Hubble'ın çektiği fotoğraflarda kızıl ovaların arasında koyu lekeler, kutuplarda ise beyaz buz başlıkları dikkat çeker. Yüzeyin ayrıntılı haritasını Mars’ın yüzeyi maddemizde bulabilirsiniz.

Verileri göster

Güneş'e uzaklık	1,5 AB
Güneş ışığının Mars'a ulaşması	13 dakika
Yarıçap	yaklaşık 3.390 km
Kum fırtınalarında rüzgâr hızı	saatte 160 km'nin üzerinde
Hubble çekiminde Dünya'ya uzaklık	yaklaşık 80 milyon km
Curiosity'nin mavi gün batımı	15 Nisan 2015

Toz bütün gezegeni sarabilir

Mars'ın rengini bu kadar baskın kılan şey tozun her yere yayılmasıdır. Mars'ta Güneş Sistemi'nin en büyük kum fırtınaları kopar; rüzgâr hızı saatte 160 kilometreyi aşabilir ve bazı fırtınalar gezegenin büyük bölümünü kaplar. NASA'ya göre böyle bir fırtınadan sonra tozun tümüyle çökmesi aylar sürebilir. Atmosfer çok ince ve büyük ölçüde karbondioksitten oluştuğu için onu boyayan da büyük ölçüde bu asılı tozdur.

Gökyüzü kızıl, gün batımı mavi

Dünya'da gökyüzü mavidir, gün batımı kızıl. Mars'ta tablo tersine döner. Havadaki demir oksit tozu yüzünden Mars'ın gündüz gökyüzü puslu, kızılımsı ya da pembemsi görünür. Gün batımında ise Güneş'in çevresinde mavimsi bir hale belirir. Curiosity gezgini bunu 15 Nisan 2015'te Gale Krateri'nde ilk kez renkli olarak görüntüledi. NASA'nın açıklamasına göre Mars atmosferindeki çok ince toz parçacıkları mavi ışığın, daha uzun dalga boylu renklere göre atmosferden daha kolay geçmesine izin verir. Gün batımında ışık atmosferde daha uzun yol aldığı için mavi ışık Güneş'in yakınında toplanır, sarı ve kırmızı ise gökyüzüne saçılır.

Mars'ın rengi eski çağlardan beri dikkat çekmiş, gezegene adını bile vermiştir; bu konuyu Mars’ın diğer adı yazımızda anlattık. Gezegenin genel özellikleri için Mars maddemize bakabilirsiniz.