21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Surviving Mars , Haemimont Games'in geliştirdiği ve Paradox Interactive'in 15 Mart 2018'de yayımladığı bir Mars kolonisi kurma oyunudur. Kırmızı Gezegen'e önce roketle malzeme ve robot yollar, ardından insan getirir, kurduğunuz yerleşimin kendi ayakları üzerinde durmasını sağlamaya çalışırsınız. Oyun bir şehir kurma yapımıdır ama sıradan bir şehirden farkı şudur: dışarıda soluyabileceğiniz hava, içebileceğiniz su ve tarım yapabileceğiniz toprak yoktur; her şeyi üretmeniz gerekir. Bu sayfada oyunun nasıl oynandığını kısaca anlatıyor, asıl ağırlığı ise oyunun dokunduğu gerçek bilime veriyoruz: Mars'ın ince havası, toz fırtınaları, oksijen üretimi, radyasyon ve gezegeni "yaşanabilir kılma" tartışması.

Videonun özgün adı: Surviving Mars - Release Trailer · Yayımlayan: Paradox Interactive

Ayrıntılar: Surviving Mars: oynanışı ve oyundaki gerçek Mars atmosferi, MOXIE, radyasyon bilimi

Videoda ne anlatılıyor?

Videonun adı "Release Trailer", yani oyunun çıkış fragmanı; Paradox Interactive yayımlıyor. Oyun 15 Mart 2018'de çıktı. Fragmanın içeriğini kare kare anlatmak yerine, kaynak yazıdaki özetle yetiniyoruz: roketle gelen kaynaklar ve dronlarla ilk üssün kurulması, ardından kupollar, kolonistler, araştırma ağacı ve toz fırtınası gibi felaketlerle baş etme.

Arka plan: Mars'ta oksijen ve toz

NASA'ya göre Mars atmosferinin yaklaşık yüzde 95'i karbondioksittir, oksijen ise yaklaşık yüzde 0,17'dir. Bu yüzden oksijeni yerinde üretmek gerekir: Perseverance gezgininin taşıdığı MOXIE, 20 Nisan 2021'deki ilk çalıştırmada 5,37 gram oksijen üretti, 16 çalıştırmada toplam yaklaşık 122 gram verdi. Toz fırtınaları da gerçektir; 2018'de yüzeyde kaydedilen en geniş fırtına Opportunity gezgininin sonunu getirdi. Yüzeydeki ortalama basınç yaklaşık 610 paskaldır; bu, Dünya'daki deniz seviyesi basıncının yüzde 0,6'sı kadardır. Kupol fikri bu yüzden gerçek tasarımlarda da öne çıkar, ama gerçekte basınçlı yaşam alanları çok daha karmaşık mühendislik ister. Dünya ile Mars arasında sinyal gecikmesi 4 ile 24 dakika arasında değişir; oyundaki komutlar ise anında karşılık bulur.

Sık sorulanlar

Mars'ı gerçekten yaşanabilir kılmak mümkün mü?

Kaynak yazıdaki hesaba göre değil. NASA'nın desteklediği bir çalışmada (Jakosky ve Edwards, 2018), kutup buzullarındaki ve topraktaki tüm karbondioksit serbest kalsa bile basınç 6 milibardan yalnızca 12 milibara çıkıyor. Atmosfere 100 milibar karbondioksit eklemenin getireceği ısınma da yaklaşık 10 kelvindir ve sıvı su için yetersizdir.

Mars'a yolculuk ne kadar sürer?

Dünya ile Mars'ın en uygun konumu yaklaşık her 26 ayda bir gelir. Hohmann transferi denen en ekonomik yörüngeyle yolculuk yaklaşık dokuz ay sürer.

Mars'ta radyasyon neden sorun?

Mars'ın küresel bir manyetik alanı yoktur, bu yüzden yüzey Güneş ve kozmik parçacıklara karşı kalkansızdır. Curiosity'nin ölçümlerinden türetilen tahmine göre gidiş-dönüş yolculukta alınacak doz yaklaşık 0,66 sievert düzeyindedir.

Neden önemli?

Oyundaki yapay zekâ isyanı ve uzaylı teması kurmacadır; kaynak yazı bu ayrımı bilim bölümünde açıkça yapıyor. Mars'ın ince havasını, oksijen üretimini ve toz fırtınalarını gerçek ölçümlerle yan yana okumak, oyunun neyi doğru neyi basit gösterdiğini anlamayı kolaylaştırır.

Bunları da izleyinTümü →

Çok izlenen videolar

  1. Stephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı FragmanStephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı Fragman
  2. Dune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları SahnesiDune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları Sahnesi
  3. Killer bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ıKiller bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ı
  4. Hubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk AnaliziHubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk Analizi
  5. Varanasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi KarşılıyorVaranasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi Karşılıyor

En yeni videolar

  1. Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…
  2. Mars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü ArtırdıMars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü Artırdı
  3. Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…
  4. Galaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay SavaşlarıGalaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay Savaşları
  5. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…

Çok bakılan galeriler

  1. Ay keşfi fotoğraflarlaAy keşfi fotoğraflarla
  2. Türkiye'nin uzay programı fotoğraflarlaTürkiye'nin uzay programı fotoğraflarla
  3. Mars fotoğraflarlaMars fotoğraflarla
  4. Bilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarlaBilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarla
  5. Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar