LandSpace

LandSpace (Çince adıyla Lanjian Hangtian, "Mavi Ok Uzay"), 2015'te Pekin'de kurulan özel bir Çin roket şirketidir. Adını en çok Temmuz 2023'te duyurdu: Şirketin Zhuque-2 roketi, sıvı oksijen ve metanla çalışan roketler arasında dünyada yörüngeye ulaşan ilki oldu. Bugün şirketin gündeminde paslanmaz çelikten yapılan, birinci kademesi geri dönüp inebilen Zhuque-3 var; bu roket 19 Ağustos 2026'da birinci kademesini Çin'de ilk kez iniş ayakları üzerine karaya indirdi.

LandSpace ne yapar?

Şirket kendini sıvı oksijen-metan yakıtlı roketlerde uzmanlaşmış bir ticari uzay taşımacılığı sağlayıcısı olarak tanımlıyor. Genel merkezi Pekin'in Yizhuang Ekonomik-Teknolojik Kalkınma Bölgesi'nde. LandSpace'e göre şirket Çin'de en erken kurulan özel roket şirketlerinden biri; 2018'de Huzhou'da Çin'in ilk özel roket motoru test tesisini kurdu, 2021'de Jiaxing'deki üretim üssünü tamamladı ve aynı yıl Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nde sıvı oksijen-metan roketleri için bir fırlatma tesisi inşa etti.

Neden metan?

Sıvı yakıtlı roket motorlarında uzun süre kerosen ya da sıvı hidrojen kullanıldı. Metan, kerosene göre motorda daha az kurum bırakması nedeniyle yeniden kullanılabilir roketler için cazip görülüyor. LandSpace bu yakıtla çalışan 80 ton sınıfı motorunu 2019'da test ettiğini ve bunun Çin'in ilk yüksek itkili sıvı oksijen-metan motoru olduğunu belirtiyor. Motorun bugünkü TQ-12A sürümü deniz seviyesinde 84,6 ton itki ve 293 saniyelik özgül itki üretiyor; şirket 2025'te 100. sıvı oksijen-metan motorunu ürettiğini açıkladı.

Zhuque-1 ve Zhuque-2

Şirketin ilk roketi Zhuque-1 2018'de fırlatıldı; LandSpace'e göre bu fırlatmayla şirket, Çin'de özel bir roketin bütün fırlatma sürecini baştan sona yürüten ilk kuruluş oldu. Zhuque-2 ilk uçuşunu 2022'de yaptı; asıl başarı Temmuz 2023'teki ikinci uçuşta geldi ve roket, yörüngeye ulaşan ilk sıvı oksijen-metan roketi olarak kayda geçti. Aynı yıl üçüncü uçuş da başarılı oldu.

Bugün kullanılan geliştirilmiş sürüm Zhuque-2E 55 metre boyunda, 3,35 metre çapında; kalkış kütlesi 264 ton, kalkış itkisi 327 ton. 500 kilometre yükseklikteki Güneş eşzamanlı yörüngeye 4.000 kilogram yük taşıyabiliyor. Roket artık düzenli ticari fırlatmalar yapıyor: 15 Eylül 2026'daki 9. uçuşta Çin'in Qianfan internet takımyıldızına ait 10 uydu, 14 Ekim 2026'daki 10. uçuşta ise farklı şirketlere ait 10 uydu yörüngeye taşındı. Her iki fırlatma da Jiuquan'daki Dongfeng Ticari Uzay İnovasyon Deneme Bölgesi'nden yapıldı.

Verileri göster

Zhuque-2E boyu	55 m
Zhuque-2E, 500 km SSO kapasitesi	4.000 kg
Zhuque-3 boyu	76,6 m
Zhuque-3 çapı	4,5 m
Zhuque-3, tek kullanımlık alçak yörünge kapasitesi	21,3 ton
Zhuque-3, kademe geri kazanımlı kapasite	12,5 ton
Birinci kademenin hedef kullanım sayısı	20

Zhuque-3: yeniden kullanılabilir roket

Zhuque-3, LandSpace'in Çin'de yerli olarak geliştirilen ilk paslanmaz çelik fırlatma aracı olarak tanıttığı roket. 76,6 metre boyunda ve 4,5 metre çapında; tek kullanımlık görevlerde alçak Dünya yörüngesine 21,3 ton, birinci kademenin geri döndürüldüğü görevlerde 12,5 ton yük taşıyabiliyor. Şirket, birinci kademenin 20 kereye kadar yeniden kullanılmasını hedefliyor. Program 2024'te VTVL-1 adlı deneme aracıyla yapılan 10 kilometrelik dikey kalkış-iniş testleriyle ilerledi; Zhuque-3 ilk uçuşunda, 2025'te, yörüngeye ulaştı.

Asıl dönüm noktası ikinci uçuş oldu. LandSpace'in açıklamasına göre 19 Ağustos 2026'da Pekin saatiyle 07.35'te kalkan Zhuque-3, faydalı yükünü yörüngeye bıraktı; birinci kademe ise yüksek irtifada yönünü çevirdi, atmosfere girişte motorlarını ateşleyerek yavaşladı, aerodinamik süzülmeyle yönlendirildi, son bir ateşlemeyle frenleyip iniş ayaklarını açtı ve Gansu eyaletinin Minqin ilçesindeki iniş alanına yumuşak iniş yaptı. Şirket bunu, Çin'de yörünge sınıfı bir roketin birinci kademesinin iniş ayaklarıyla ve karada geri kazanıldığı ilk olay olarak duyurdu. Aynı yöntem ABD'de SpaceX'in Falcon 9 roketleriyle tanınmıştı.

Kısaca

• LandSpace, 2015'te Pekin'de kurulan özel bir Çin roket şirketi.
• Zhuque-2, Temmuz 2023'te yörüngeye ulaşan dünyanın ilk sıvı oksijen-metan roketi oldu.
• Zhuque-2E, 500 km Güneş eşzamanlı yörüngeye 4 ton taşıyor; Ekim 2026'da ailenin 10. uçuşu yapıldı.
• Paslanmaz çelik Zhuque-3, 19 Ağustos 2026'da birinci kademesini karaya indirdi.
• Şirket, Zhuque-3'ün birinci kademesini 20 kereye kadar kullanmayı hedefliyor.