Alfonso Cuarón

Alfonso Cuarón, Yerçekimi (Gravity) filmiyle uzay sinemasına yeni bir görsel dil getiren Meksikalı film yönetmeni, senarist, yapımcı ve kurgucudur. Meksika televizyonunda başlayan kariyeri onu Hollywood'a, oradan da hem büyük stüdyo yapımlarına hem kişisel filmlere taşıdı. 2013'te vizyona giren Yerçekimi, Dünya yörüngesinde parçalanan bir uzay mekiğinden geriye kalan tek astronotun hikâyesini neredeyse kesintisiz uzun çekimlerle anlattı. Film yedi Oscar kazandı; Cuarón da En İyi Yönetmen ödülünü alan ilk Latin Amerikalı yönetmen oldu.

Erken yaşamı ve eğitimi

Cuarón, 28 Kasım 1961'de Meksiko'da doğdu. Babası nükleer tıp doktoru, annesi eczacılık alanında çalışan bir biyokimyacıydı. Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi'nde (UNAM) felsefe okudu; aynı üniversiteye bağlı sinema okulu Centro Universitario de Estudios Cinematográficos'ta film yapımı eğitimi aldı. Bu okuldan uzaklaştırıldı ve bir süre sinema sektöründe hiç iş bulamayacağından endişe etti.

Kariyeri

Meslek hayatına Meksika televizyonunda önce teknisyen, ardından yönetmen olarak başladı. La Gran Fiesta (1985), Gaby: A True Story (1987) ve Romero (1989) gibi filmlerde yönetmen yardımcılığı yaptı. İlk uzun metrajı Sólo con tu pareja (1991) oldu; filmi yazdı, yönetti, yapımcılığını üstlendi ve kurgusuna katıldı. Film Meksika'da büyük ilgi gördü ve ona Hollywood'un kapısını açtı.

Uzay dışındaki filmografisi geniş bir yelpazeye yayılır: A Little Princess (1995), Büyük Umutlar (Great Expectations, 1998), Meksika'ya dönüp çektiği Y tu mamá también (2001), Harry Potter ve Azkaban Tutsağı (2004) ve distopik Son Umut (Children of Men, 2006). 2018'de çocukluğunun Meksiko'sunda geçen siyah-beyaz Roma ile ikinci kez En İyi Yönetmen Oscar'ını, ayrıca En İyi Yabancı Dilde Film ve En İyi Görüntü Yönetimi ödüllerini kazandı. Filmlerinin Oscar'larda topladığı adaylık sayısı 28, kazandığı ödül sayısı 10'dur.

Uzay filmi: Yerçekimi

Yerçekimi'nin senaryosunu Jonás Cuarón ile birlikte yazdı, filmi David Heyman'la birlikte üretti. Proje 2008'de Universal'da başladı, sonra Warner Bros.'a geçti. Başrolde Sandra Bullock (Dr. Ryan Stone) ve George Clooney (Matt Kowalski) vardı; görev kontrolün sesini Ed Harris verdi. Görüntü yönetmeni Emmanuel Lubezki'ydi.

Hikâye, Hubble Uzay Teleskobu'na bakım yapan Explorer mekiğinde başlar. Rusya'nın kullanılmayan bir casus uyduyu füzeyle vurması sonucu oluşan enkaz bulutu mekiği parçalar. Hayatta kalanlar önce Uluslararası Uzay İstasyonu'na, oradan Çin'in Tiangong istasyonuna ulaşmaya çalışır; Stone sonunda bir Shenzhou kapsülüyle Dünya'ya döner. Filmdeki enkaz zinciri, yörüngedeki çarpışmaların birbirini tetikleyerek yayılması anlamına gelen Kessler sendromu fikriyle ilişkilendirilir.

Çekim teknikleri

Ana çekimler 9 Mayıs 2011'de Londra'da başladı. Ağırlıksızlık hissini vermek için Bullock, içinde binlerce LED bulunan bir "ışık kutusuna" yerleştirildi ve günde 10 saate kadar orada kaldı. Time dergisi bu ışık kutusunu 2013'ün en iyi buluşları arasında saydı. İstasyon içi sahnelerde oyuncuyu robot kollar hareket ettirdi; bu hazırlıklar yapım sürecini dört buçuk yıla uzattı. Tim Webber yönetimindeki Framestore ekibi görsel efektler üzerinde üç yılı aşkın süre çalıştı; 91 dakikalık filmin 80 dakikadan fazlası efekt içerir.

Yerçekimi, 28 Ağustos 2013'te 70. Venedik Film Festivali'nin açılışında gösterildi ve ABD'de 4 Ekim 2013'te vizyona girdi. Dünya genelinde yaklaşık 723 milyon dolar hasılat yaptı. On dalda Oscar'a aday oldu ve yedisini kazandı: En İyi Yönetmen, Görüntü Yönetimi, Görsel Efekt, Kurgu, Özgün Müzik, Ses Kurgusu ve Ses Miksajı. Kurgu ödülünü Cuarón, Mark Sanger ile paylaştı. Film 2014'te Hugo Ödülü'nü de aldı.

Uzay ve bilime etkisi

Cuarón, filmin her zaman bilimsel olarak doğru olmadığını, hikâye için bazı özgürlükler alındığını açıkça söyledi. Gerçek astronotların tepkileri de bu dengeyi yansıtır. Buzz Aldrin görsel efektleri "olağanüstü" buldu. Astronot Michael Massimino, filmde "yerinde olmayan, eksik olan hiçbir şey" görmediğini söyledi ve gerçekte kullanılan özel bir tel kesicinin bile filmde yer aldığını belirtti. Garrett Reisman 3D IMAX kullanımını övdü. Astronot Cady Coleman, rolüne hazırlanırken Bullock'a danışmanlık yaptı.

Eleştiriler de vardı. Neil deGrasse Tyson, Phil Plait ve astronot Scott Parazynski, yörünge mekaniğine ve Kowalski'nin bağlantı ipinden koptuğu sahneye dair hataları sıraladı; üçü de filmden keyif aldığını ekledi. Chris Hadfield ise Bullock'un canlandırdığı karakterin kadın astronotlara dair küçük kızların hayallerini biraz geriye götürdüğünü düşündü. Bu tartışmaların kendisi, filmin uzay enkazı gibi gerçek bir sorunu geniş kitlelerin gündemine taşıdığını gösterir.

Mirası

Yerçekimi, uzayın sessizliğini, boşluğun ürkütücülüğünü ve yörüngedeki hareketin yabancılığını izleyiciye birinci elden yaşatmayı amaçlayan bir yapım olarak anılır. Cuarón ise Yerçekimi ve Roma ile iki ayrı filmde En İyi Yönetmen Oscar'ını kazanarak hem büyük bütçeli gişe filmleri hem kişisel yapımlar çekebilen bir yönetmen olarak kabul görür.

Bilmeye değer

• Yerçekimi'ndeki rol önce Angelina Jolie ve Natalie Portman'a önerilmişti; Sandra Bullock projeye Ekim 2010'da katıldı.
• Filmin son sahnesindeki Dünya görüntüleri 65 mm filmle çekildi.
• Yerçekimi'nin yan ürünü olarak Aningaaq adlı bir kısa film de çekildi.
• Cuarón, En İyi Yönetmen Oscar'ını kazanan ilk Latin Amerikalı yönetmendir.

Fotoğraf: Raph_PH · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons