21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

TON 618 rakamlarla

TON 618 rakamlarla
Veri kaynağı
Yayımlanmış gözlem ve kütle çalışmaları
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Kırmızıya kayma2,219
Işık yolculuk uzaklığı10,8 milyar ışık yılı
Kütle (C IV, 2019)40,7 milyar güneş kütlesi
Kütle (Hβ, 2004)66 milyar güneş kütlesi
Görünür parlaklık15,9 kadir

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, TON 618 kuasarının uzaklığını, parlaklığını ve kara deliğinin iki farklı kütle tahminini beş rakamda topluyor.

Kırmızıya kayma değeri 2,219. Işığın yolculuk uzaklığı ise 10,8 milyar ışık yılı; yani bugün gördüğümüz ışık yaklaşık bu kadar uzaktan geliyor. Buna rağmen görünür parlaklık 15,9 kadir olarak verilmiş.

Tablonun asıl ilginç yanı kütle satırları. Aynı kara delik için iki değer var:

  • C IV yöntemi (2019): 40,7 milyar güneş kütlesi.
  • Hβ yöntemi (2004): 66 milyar güneş kütlesi.

İki tahmin arasındaki fark 25,3 milyar güneş kütlesi; büyük değer küçüğün yaklaşık 1,6 katı. Yani kütle tek bir kesin sayı olarak değil, kullanılan yönteme göre değişen bir aralık olarak okunmalı. Tablo, yöntem adlarını ve yılları yan yana vererek bu farkın nereden geldiğini de gösteriyor.

Veriler yayımlanmış gözlem ve kütle çalışmalarına dayanıyor. Ayrıntılar için TON 618 yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

TON 618, Av Köpekleri takımyıldızı yönünde duran aşırı parlak bir kuasardır. Kuasarlar, merkezindeki süper kütleli kara deliğe hızla madde düşen galaksi çekirdekleridir; düşen gaz yığılma diskinde öyle ısınır ki tüm galaksinin yıldızlarından fazla ışık yayabilir. Mutlak parlaklığı −30,7 kadirdir; bu, yaklaşık 4×10⁴⁰ watt, yani Güneş'in yaklaşık 140 trilyon katıdır. Konak galaksi kuasarın ışığında kaybolduğu için bilgi doğrudan merkezî kaynağın tayfından çıkarılır.

Ad, Meksika'daki Tonantzintla Gözlemevi'nden gelir; 618 yalnızca katalog sırasıdır. Nesne 1957'de Braulio Iriarte ve Enrique Chavira tarafından 0,7 metrelik Schmidt teleskobuyla çekilen plakaların taranmasıyla bulundu. Kuasar olduğu sonradan, 1970'teki bir radyo taraması ve 1976'da Marie-Hélène Ulrich'in aldığı optik tayflarla anlaşıldı.

Kütle ölçülmedi, hesaplandı. Kara deliğe yakın gaz bulutlarının tayf çizgilerinin genişliği hızı, kuasarın parlaklığı ise uzaklığı verir; kütleçekim yasasıyla kütle çıkarılır. 2004'te Hβ çizgisinin genişliğine (yaklaşık 10.500 km/sn) dayanan hesap 66 milyar, 2019'da C IV çizgisinin hızına (yaklaşık 2.761 ± 423 km/sn) dayanan hesap 40,7 milyar güneş kütlesi verdi.

Sık sorulanlar

10,8 milyar ışık yılı ile 18,2 milyar ışık yılı arasındaki fark nedir?

10,8 milyar ışığın yol süresine göre uzaklıktır. Evrenin genişlemesi hesaba katılan eş-hareketli uzaklık ise yaklaşık 18,2 milyar ışık yılıdır.

İki kütle değeri neden farklı?

İki çizgi aynı gaz bölgesinden gelmiyor ve her yöntemin kendi varsayımları ve belirsizlikleri var.

TON 618 gözle görülebilir mi?

Hayır. 15,9 kadirlik görünür parlaklıkla çıplak gözle ve dürbünle görülemez.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar